હવે છપાયેલી
પુસ્તક

અયૂબની શુદ્ધ હૃદયની પ્રતિજ્ઞા

અયૂબ એક સોગંદથી સમાપ્ત કરે છે, અને પોતાનું જીવન એક એક બાબત કરીને ખોલે છે: વાસના નહિ, જૂઠ નહિ, નોકરને ન્યાયનો ઇનકાર નહિ, અનાથ ભૂખ્યો હોય ત્યારે એકલા ખાવું નહિ, સોના પર ભરોસો નહિ. તે તેના પર સહી કરે છે અને આરોપનામું માંગે છે. પછી તેના શબ્દો બસ અટકી જાય છે.

અધ્યાય 31.

“મેં મારી આંખો સાથે કરાર કર્યો; તો પછી હું કુમારિકા તરફ કેમ તાકી શકું? કેમ કે ઉપરથી ઈશ્વર પાસેથી મને શો હિસ્સો મળે, ને ઊંચે બિરાજમાન સર્વસમર્થ પાસેથી શો વારસો? શું અન્યાયીને માટે વિપત્તિ, ને દુષ્કર્મ કરનારાઓને માટે આફત નથી? શું તેઓ મારા માર્ગો જોતા નથી, ને મારું દરેક પગલું ગણતા નથી?

“જો હું જૂઠથી જીવ્યો હોઉં, ને મારો પગ કપટ તરફ દોડ્યો હોય, તો તેઓ મને પ્રામાણિક ત્રાજવે તોળે, ને ઈશ્વર મારી સત્યનિષ્ઠા જાણે, જો મારાં પગલાં માર્ગથી ફરી ગયાં હોય, ને મારું હૃદય મારી આંખો પાછળ ગયું હોય, ને મારા હાથોને કોઈ ડાઘ વળગ્યો હોય, તો હું વાવું ને બીજો ખાય, ને મારે માટે જે ઊગે તે જડમૂળથી ઉખડી જાય.

“જો મારું હૃદય કોઈ સ્ત્રીથી લોભાયું હોય, ને હું મારા પડોશીના બારણે છુપાઈ બેઠો હોઉં, તો મારી પત્ની બીજા પુરુષની ચાકરી કરે, ને બીજાઓ તેની સાથે સૂએ. કેમ કે એ તો શરમજનક ગુનો હોત, ન્યાયને પાત્ર પાપ; કેમ કે એ એવો અગ્નિ છે જે વિનાશ સુધી ભસ્મ કરે છે, ને મારી આખી ફસલ બાળી નાખત.

“જ્યારે મારા દાસ કે દાસીએ મારી વિરુદ્ધ ફરિયાદ કરી ત્યારે જો મેં તેઓને ન્યાય આપવાની ના પાડી હોય, તો ઈશ્વર ઊભા થશે ત્યારે હું શું કરીશ? જ્યારે તેઓ મારો હિસાબ માગશે, ત્યારે હું તેમને શો જવાબ આપીશ? જેમણે મને ગર્ભમાં ઘડ્યો, તેમણે જ મારા દાસને પણ ઘડ્યો નહોતો શું? એક જ જણે આપણ બંનેને ગર્ભમાં ઘડ્યા નહોતા શું?

“જો મેં ગરીબોને તેઓની જરૂરિયાતથી રોક્યા હોય, કે વિધવાની આંખોને ઝાંખી પડવા દીધી હોય, કે અનાથ વંચિત રહ્યો ત્યારે મેં મારું અન્ન એકલા ખાધું હોય, જોકે મારી જુવાનીથી મેં તેને પિતાની જેમ ઉછેર્યો, ને મારી માના ગર્ભથી મેં વિધવાને દોરવણી આપી, જો મેં કોઈને વસ્ત્રના અભાવે નાશ પામતો જોયો હોય, કે ઓઢ્યા વિનાના કોઈ જરૂરતમંદને, જો મારાં ઘેટાંના ઊનથી મેં તેને હૂંફ આપી તે માટે તેના આખા અંતરે મને આશીર્વાદ ન આપ્યો હોય, જો અદાલતમાં મારો ટેકો જોઈને મેં અનાથ વિરુદ્ધ મારો હાથ ઉઠાવ્યો હોય, તો મારો ખભો તેની પાટલીમાંથી ઊખડી જાય, ને મારો હાથ સાંધામાંથી ભાંગી જાય. કેમ કે ઈશ્વર તરફથી વિપત્તિ મને માટે ભય હતી, ને તેમના પ્રતાપ આગળ હું કંઈ કરી શકું નહિ.

“જો મેં સોનાને મારો ભરોસો બનાવ્યો હોય, કે ચોખ્ખા સોનાને કહ્યું હોય, ‘તું મારી સલામતી છે,’ જો મેં ગર્વ કર્યો હોય કે મારી સંપત્તિ ઘણી હતી, કે મારા હાથે આટલું બધું મેળવ્યું, જો સૂર્ય જ્યારે પ્રકાશતો હતો ત્યારે મેં તેની સામે જોયું હોય, કે તેજમાં ચાલતા ચંદ્ર સામે, જેથી મારું હૃદય છાનું લોભાયું, ને મારા હાથે ભક્તિમાં તેઓને ચુંબન મોકલ્યું, તો એ પણ ન્યાયને પાત્ર પાપ હોત, કેમ કે મેં ઉપરના ઈશ્વર પ્રત્યે બેવફાઈ કરી હોત.

“જો મને જે ધિક્કારતો હતો તેના નાશથી હું આનંદ પામ્યો હોઉં, કે તેના પર આફત આવી ત્યારે હરખાયો હોઉં. મેં મારા મુખને તેના જીવ પર શાપ માગીને પાપ કરવા કદી ન દીધું, જો મારા ઘરના માણસોએ કદી કહ્યું ન હોય કે, ‘તેના ભાણેથી કોણ તૃપ્ત થયું નથી?’, કોઈ પરદેશીએ કદી શેરીમાં રાત ગાળી નહિ, કેમ કે મેં મારાં બારણાં મુસાફરને માટે ખોલ્યાં. જો બીજાઓની જેમ મેં મારાં પાપ ઢાંક્યાં હોય, ને મારો દોષ મારા હૃદયમાં છુપાવ્યો હોય, કેમ કે હું ટોળાથી એવો ડર્યો, ને કુળોના તિરસ્કારે મને એવો ત્રાસ પમાડ્યો, કે હું ચૂપ રહ્યો ને બહાર ન ગયો.

“અરે, કોઈ મને સાંભળે તો કેવું સારું! જુઓ, આ મારી સહી— સર્વસમર્થ મને જવાબ આપે! મારા આરોપી પોતાનું તહોમતનામું લખી કાઢે! ખચીત હું તેને મારા ખભે ઊંચકું, મુગટની જેમ મારા પર બાંધું. હું તેમને મારા દરેક પગલાનો હિસાબ આપું; રાજકુમારની જેમ હું તેમની પાસે જાઉં.

“જો મારી જમીને મારી વિરુદ્ધ પોકાર કર્યો હોય, ને તેના ચાસ ભેગા મળીને રડ્યા હોય, જો મેં તેની ઊપજ મૂલ્ય વિના ખાધી હોય, કે તેના માલિકોનો જીવ ચૂસી લીધો હોય, તો ઘઉંને બદલે કાંટા ઊગે, ને જવને બદલે ગંધાતું ઘાસ.” અયૂબનાં વચન પૂરાં થયાં.