چاپ شوی
کتاب

موسىٰ د چټان په حقله سندره وائى

هغه سندره چې موسیٰ ورزده کړه: زموږ پلار اسرائيل په يوه چيغې وهونکې شاړه دښته کې وموند او د خپلې سترګې د تور په شان يې وساته، لکه عقاب چې خپل بچي وړي هغه يې وړ. بيا يشورون غوړ شو او هغه ډبره يې هېره کړه چې هغه يې زېږولی و. خو قضاوت د خپلو بندګانو لپاره په رحم پای ته رسي.

څپرکی 32.

اے آسمانو، غوږ ونيسئ، زۀ به خبرې وکړم؛ زمکه دې زما د خولې خبرې واورى. زما تعليم دې د باران په شان وورېږى، زما وينا دې د پرخې په شان راکوزه شى، د نرمو واورو په شان په نرمو واښو باندې، او د باران په شان په زرغونو بوټو باندې. ځکه چې زۀ به د زمونږ پلار نوم اعلان کړم؛ زمونږ پلار ته لوئى ورکړئ! هغه چټان دے — زمونږ پلار — د هغۀ کار کامل دے، ځکه چې د هغۀ ټولې لارې انصاف دى. زمونږ پلار وفادار دے او هېڅ غلط کار نۀ کوى؛ هغه عادل او راشتين دے. هغوئ د هغۀ په مقابله کښې خرابى وکړه؛ هغوئ نور د هغۀ بچى نۀ دى، بلکې يو داغ دى — يوه کږه او بد لارى نسل. اے بې عقله او بې هوشه قومه، آيا تاسو د زمونږ پلار بدله داسې ورکوئ؟ آيا هغه ستاسو پلار نۀ دے، چې تاسو يې پېدا کړئ، چې تاسو يې جوړ کړئ او قائم کړئ؟ a a v6 دلته سندره دا په صفا الفاظو کښې وائى چې زمونږ پلار هغه ذات دے چې اِسرائيل يې پېدا کړو، جوړ يې کړل او قائم يې کړل — د دې زړۀ چې هغه تل خپلو بچو دپاره څۀ شان وو. د پخوا ورځې يادې کړئ؛ د نسل په نسل کلونو باندې فکر وکړئ. له خپل پلار نه پوښتنه وکړئ، هغه به درته ووائى، له خپلو مشرانو نه، او هغوئ به درته وضاحت وکړى. کله چې مُطلق اعلىٰ، زمونږ پلار، قومونو ته خپله ميراث ورکوله، کله چې هغۀ انسانيت تقسيم کړو، نو هغۀ د قومونو سرحدونه د اِسرائيل د زامنو د شمار مطابق مقرر کړل. ځکه چې د زمونږ پلار برخه د هغۀ قوم دے، يعقوب د هغۀ مقرره ميراث دے. هغۀ هغه د يوې ويرانې زمکې کښې وموندلو، د بيابان په چغو وهونکى ويران ځائ کښې؛ هغۀ هغه راتاؤ کړو، د هغۀ خيال يې وساتلو، د خپلې سترګې د بُکى په شان يې هغه وساتلو. لکه عقاب چې خپل ځالۀ راپاروى، چې د خپلو بچو دپاسه پر وزرونو والوځى، هغۀ خپل وزرونه وغوړول او هغوئ يې ونيول، پر خپلو وزرونو يې بوتلل. يواځې زمونږ پلار هغه ته لار ښودله، او د هغۀ سره هېڅ پردے بت نۀ وو. هغۀ هغه د زمکې په لوړو ځايونو کښيناولو، او هغۀ د پټى حاصل وخوړلو؛ هغۀ هغه د چټان نه په شاتو او د سختې تيږې نه په تيلو وپاللو. د رمې کوچ او د ګلې شيدې، د ورو د وازګو سره، د بشان پسونه او چېلۍ، د غنمو د غوره دانو سره — او تا د انګورو د وينې نه د جوش وهونکى شراب وڅکل. خو يشورون چاغ شو او لتې يې وهلې — تۀ چاغ، پړسېدلے او هوار شوے — بيا هغۀ خپل پلار پرېښودلو چې هغه يې جوړ کړے وو، او د خپل خلاصون چټان يې سپک وګنلو. b b v15 يشورون د اِسرائيل يو شاعرانه نوم دے، چې مطلب يې ”راشتين“ دے. هغوئ هغه په پردو بتانو سره حسد ته راپارولو؛ هغوئ هغه په نفرتى کارونو سره غضب ته راپارولو. هغوئ هغه ديوانو ته قربانۍ ورکولې چې خُدائ پاک نۀ وو، هغه بتانو ته چې هغوئ هېڅکله نۀ پېژندل، نوي بتان چې اوس نوي راښکاره شوى وُو، چې ستاسو پلرونو هېڅکله ترې نۀ ويرېدل. تا هغه چټان بې پروا کړو چې تۀ يې پېدا کړې، او تا هغه زمونږ پلار هېر کړو چې تۀ يې زېږولے يې. زمونږ پلار دا وليدل او هغوئ يې رد کړل، د خپلو زامنو او لوڼو د راپارولو په سبب.

او هغۀ وفرمائيل چې، ”زۀ به خپل مخ له هغوئ نه پټ کړم؛ زۀ به ووينم چې د هغوئ انجام څۀ کيږى، ځکه چې هغوئ يوه بد لارى نسل دى، داسې بچى دى چې په هغوئ کښې هېڅ وفادارى نشته.

”هغوئ زۀ په هغه څيز سره حسد ته راپارولم چې خُدائ نۀ دے؛ هغوئ زۀ په خپلو بې قدره بتانو سره غضب ته راپارولم. نو زۀ به هغوئ په هغه خلقو سره حسد ته راوپارم چې قوم نۀ دى؛ زۀ به هغوئ په يو بې عقله قوم سره غضب ته راوپارم. ځکه چې زما غضب يو اور بل کړے دے چې د قبر تر ژورو پورې سوزوى؛ دا زمکه او د هغې حاصل خوړى او د غرونو بنيادونه لمبې کوى. زۀ به پر هغوئ آفتونه ورتله کړم؛ زۀ به خپل غشى پر هغوئ ختم کړم. د لوږې نه کمزورى شوى، د سوزونکى وبا او د تريخ تباهۍ نه ختم شوى؛ زۀ به د ځناورو غاښونه پر هغوئ راولېږم، د هغو څيزونو د زهرو سره چې په خاورو کښې رغړى. دباندې به تُوره مرګ راولى، او دننه به ويره وى — د ځوان سړى او ځوانې ښځې دپاره يو شان، د تى خوړونکى ماشوم د سپين ږيرى مشر سره. زۀ به ويلى وُو چې، ’زۀ به هغوئ ټوټې ټوټې کړم؛ زۀ به د هغوئ ياد د انسانانو له مينځ نه ورک کړم،‘ کۀ زۀ د دښمن د طعنې نه ويرېدلے نۀ وَے، دې ويرې نه چې د هغوئ مخالفان به غلط اندازه ولګوى او ووائى، ’زمونږ خپل لاس بريالے شوے دے؛ دا ټول خُدائ نۀ وو چې وکړل.‘ ځکه چې هغوئ يو داسې قوم دى چې حکمت نۀ لرى، او په هغوئ کښې هېڅ پوهه نشته. کۀ هغوئ عقلمند وَے، نو هغوئ به دا پوهېدل؛ هغوئ به خپل آخرى انجام ليدلو. څنګه کېدے شوه چې يو کس زر تعقيب کړى، او دوه کسان لس زره وتښتوى، ترڅو چې د هغوئ چټان هغوئ خرڅ کړى نۀ وَے، او زمونږ پلار هغوئ پرېښى نۀ وَے؟ ځکه چې د هغوئ چټان زمونږ د چټان په شان نۀ دے؛ حتىٰ زمونږ دښمنان هم دا مني. ځکه چې د هغوئ انګور د سدوم د انګورو نه راځى او د عموره د پټو نه؛ د هغوئ انګور د زهرو انګور دى، د هغوئ ګيدۍ تريخې دى. د هغوئ شراب د مارانو زهر دى، د کوبرا مارانو ظالمانه زهر.

”آيا دا زما سره خوندى شوى نۀ دى، زما په خزانو کښې مُهر شوى؟ انصاف او بدله زما ده، د هغه وخت دپاره چې د هغوئ پښه به وښوئېږى؛ ځکه چې د هغوئ د مصيبت ورځ نزدې ده، او د هغوئ تباهى پر هغوئ راتلوار کوى. ځکه چې زمونږ پلار به د خپل قوم حق ادا کړى او په خپلو خادمانو به رحم وکړى، کله چې هغه وويني چې د هغوئ طاقت ختم شوے دے او هېڅوک پاتې نۀ دى، نۀ غلام او نۀ آزاد. بيا به هغه ووائى چې، ’د هغوئ بتان چرته دى، هغه چټان چې هغوئ پناه پکښې نيولې وه، هغه چې د هغوئ د قربانيو وازګه يې خوړله او د هغوئ د خيراتى تيلو شراب يې څکل؟ هغوئ دې پاڅى او تاسو سره مدد وکړى؛ هغوئ دې ستاسو پناه ګاه وى!‘ وګورئ — زۀ پخپله هم هغه يم، او زما نه علاوه هېڅ خُدائ نشته. زۀ مرګ ورکوم او زۀ ژوند ورکوم؛ زۀ زخمى کوم او زۀ روغوم، او هېڅوک زما له لاس نه نۀ شى خلاصولے. ځکه چې زۀ خپل لاس آسمان ته اوچتوم او اعلان کوم چې: لکه څنګه چې زۀ د تل دپاره ژوندے يم، دا رښتيا ده، کله چې زۀ خپله ځلېدونکې تُوره تېره کړم او زما لاس عدالت ونيسى، زۀ به پر خپلو مخالفانو انصاف راولم او هغوئ ته به بدله ورکړم چې زما نه نفرت کوى. زۀ به خپل غشى په وينه نشه کړم، او زما تُوره به غوښه خوړى — د وژلو شوو او د بنديانو د وينې سره، د دښمن د اوږدو ويښتو سرونو نه.“

اے قومونو، د هغۀ د قوم سره خوشحالى وکړئ، ځکه چې هغه به د خپلو بچو د وينې بدله واخلى او پر خپلو مخالفانو به انصاف راولى؛ هغه به د خپلې زمکې او خپل قوم دپاره کفاره وکړى.

موسىٰ راغلو او د دې سندرې ټولې خبرې يې قوم ته ووئيلې، هغه او د نون زوئ يشوع. او کله چې موسىٰ ټولو اِسرائيليانو ته دا ټولې خبرې ويلو نه فارغ شو،

نو هغۀ هغوئ ته ووئيل چې، ”دا ټولې خبرې چې زۀ نن ستاسو په مخکښې ګواهى ورکوم، خپل زړۀ پرې ولګوئ، چې تاسو خپلو بچو ته حُکم ورکړئ چې د دې شريعت ټولې خبرې وساتى او عمل پرې وکړى. دا ستاسو دپاره يوه خالى خبره نۀ ده — دا ستاسو ژوند دے. د دې خبرې په وسيله به تاسو په هغه زمکه کښې اوږده عمر ژوند وکړئ چې تاسو د هغې د نيولو دپاره د اُردن نه پورې ووزئ.“

زمونږ پلار موسىٰ کور ته رابلى

هم هغه ورځ زمونږ پلار موسىٰ ته وفرمائيل چې،

”د عباريم دې غرۀ ته وخېژه، د نبو غرۀ، چې په موآب کښې د يريحو په مخ کښې دے، او کنعان وګوره، چې زۀ يې د اِسرائيل قوم ته د هغوئ د ميراث په توګه ورکوم. بيا په هغه غرۀ باندې مړ شه چې تۀ پرې ختلے يې، او خپل قوم سره يوځائ شه، لکه څنګه چې ستا ورور هارون د هور په غرۀ باندې مړ شو او د خپل قوم سره يوځائ شو، ځکه چې تا زما سره د اِسرائيليانو په مينځ کښې بې وفائى وکړه د مريبه-قادِش د اوبو په خوا کښې د ضين په بيابان کښې، ځکه چې تا زۀ د اِسرائيليانو په مينځ کښې پاک ونۀ ګنلم. ځکه چې تۀ به دا زمکه له لرې نه ووينې، خو پکښې به داخل نۀ شې — هغه زمکه چې زۀ يې د اِسرائيل قوم ته ورکوم.“