ڇپيل
ڪتاب

جتي الهام ناهي

حاڪمن، مزاجن ۽ ٻارن بابت. جڏهن سچار ترقي ڪن ٿا ته ماڻهو خوش ٿين ٿا، ۽ جڏهن بدڪار حڪومت ڪن ٿا ته ڪڙهن ٿا. بيوقوف پنهنجو سمورو غصو ڪڍي ٿو، ۽ جلدي ڳالهائيندڙ بيوقوف کان به بدتر آهي. جتي ڪو الهام نه آهي، اتي ماڻهو بي لغام ٿي وڃن ٿا.

باب 29.

جنهن کي بار بار تنبيهه ڪئي وڃي ۽ پوءِ بہ ٻڌڻ کان انڪار ڪري، سو اوچتو اهڙو ڀڄي پوندو جو کيس شفا نہ ملندي. جڏهن سچار ترقي ڪن ٿا تڏهن ماڻهو خوش ٿين ٿا، پر جڏهن بدڪار حڪومت ڪن ٿا تڏهن ماڻهو آهون ڀرين ٿا. جيڪو ماڻهو ڏاهپ سان پيار ڪري ٿو سو پنهنجي پيءُ کي خوش ڪري ٿو، پر طوائفن جو ساٿي پنهنجو مال اجاڙي ٿو. بادشاهه انصاف سان ملڪ کي ثابتي بخشي ٿو، پر رشوت جو لالچي ان کي ڊاهي ڇڏي ٿو. جيڪو ماڻهو پنهنجي پاڙيسريءَ جي خوشامد ڪري ٿو، سو سندس پيرن لاءِ ڄار وڇائي ٿو. بدڪار ماڻهو پنهنجي گناهه ۾ ڦاسي پوي ٿو، پر سچار ڳائين ٿا ۽ خوش ٿين ٿا. سچار غريبن جي انصاف جو خيال رکن ٿا، پر بدڪار کي اهڙي سمجھ ناهي. ٺٺوليباز شهر کي ٻاري ڇڏين ٿا، پر ڏاها ڪاوڙ کي ٿڌو ڪن ٿا. جڏهن ڏاهو ماڻهو ڪنهن بيوقوف سان عدالت ۾ ڪيس وڙهي ٿو، تڏهن بيوقوف ڪاوڙجي بہ ٿو ۽ ٺٺولي بہ ڪري ٿو، ۽ امن ناهي ٿيندو. خونخوار ماڻهو بي ڏوهي کان نفرت ڪن ٿا ۽ سڌن ماڻهن کي مارڻ جي ڪوشش ڪن ٿا. بيوقوف پنهنجي سموري ڪاوڙ ڪڍي ڇڏي ٿو، پر ڏاهو ان کي روڪي رکي ٿو ۽ پاڻ کي ٿڌو رکي ٿو. جيڪڏهن حاڪم ڪوڙ ڏانهن ڪن ڏئي ٿو، تہ سندس سڀ عملدار بدڪار ٿي پون ٿا. غريب ۽ ظالم ۾ هي ڳالهه گڏيل آهي: اسان جو پيءُ ٻنهي جي اکين کي روشني ڏئي ٿو. جيڪڏهن بادشاهه غريبن جو انصاف سان فيصلو ڪري ٿو، تہ سندس تخت سدائين قائم رهندو. لٺ ۽ تنبيهه جو ڪلمو ڏاهپ ڏين ٿا، پر پنهنجي حال تي ڇڏيل ٻار پنهنجي ماءُ کي شرمندو ڪري ٿو. جڏهن بدڪار وڌن ٿا تڏهن بدڪاري وڌي ٿي، پر سچار بدڪارن جو زوال ڏسندا. پنهنجي پٽ کي ادب سيکار، تہ هو توکي آرام ڏيندو ۽ تنهنجي دل کي خوشي بخشيندو. جتي الهام ناهي اتي ماڻهو بي لغام ٿي پون ٿا، پر مبارڪ آهي اهو جيڪو شريعت تي عمل ڪري ٿو. نوڪر رڳو ڳالهين سان نہ سڌرندو؛ جيتوڻيڪ اهو سمجھي ٿو، تڏهن بہ نہ مڃيندو. ڇا تون ڪنهن اهڙي ماڻهوءَ کي ڏسين ٿو جيڪو پنهنجي ڳالهائڻ ۾ جلدبازي ڪري ٿو؟ ان کان بيوقوف لاءِ وڌيڪ اميد آهي. جيڪڏهن ننڍپڻ کان نوڪر کي لاڏ سان پاليو وڃي، تہ آخر ۾ اهو وارث جهڙو ٿي پوندو. ڪاوڙيل ماڻهو جھيڙو اٿاري ٿو، ۽ تيز مزاج ماڻهو ڪيترائي گناهه ڪري ٿو. ماڻهوءَ جو غرور کيس هيٺ ڪري ٿو، پر عاجز روح عزت حاصل ڪري ٿو. چور جو ساٿي پاڻ جو دشمن آهي؛ هو لعنت ٻڌي ٿو پر ڪجهه نہ ٿو چوي. a a v24 ’لعنت‘ هڪ عام قسم آهي، جيڪو هر ان شخص کي جنهن ڏوهه ڏٺو هجي، اڳيان اچي شاهدي ڏيڻ جو پابند ڪري ٿو. ماڻهوءَ جو خوف ڄار وڇائي ٿو، پر جيڪو اسان جي پيءُ تي ڀروسو ڪري ٿو سو سلامت رکيو ويندو. ڪيترائي حاڪم جي مهربانيءَ جا طالب آهن، پر ماڻهوءَ لاءِ انصاف اسان جي پيءُ کان ملي ٿو. ناانصاف ماڻهو سچارن لاءِ نفرت جوڳو آهي، ۽ سڌو ماڻهو بدڪارن لاءِ نفرت جوڳو آهي.