ڇپيل
ڪتاب

شينهن وانگر دلير

اقتدار ۽ پئسو گڏ. باغي ملڪ ۾ ڪيترائي حاڪم هوندا آهن، ظالم حاڪم حملو ڪندڙ رڇ آهي، ۽ جڏهن بدڪار اٿن ٿا ته ماڻهو لڪندا آهن. گناهه لڪائڻ ناڪام ٿئي ٿو جڏهن ته اقرار ڪرڻ تي رحم ملي ٿو، ۽ جلدي امير ٿيڻ جي ڪوشش کي بار بار ماڻهوءَ جي تباهيءَ جو سبب ٻڌايو ويو آهي.

باب 28.

جڏهن ڪو پٺيان نہ ٿو پوي تڏهن بہ بدڪار ڀڄي ٿا وڃن، پر سچار شينهن وانگر دلير آهن. جڏهن ڪو ملڪ بغاوت ڪري ٿو تڏهن ان جا حاڪم گھڻا ٿي وڃن ٿا، پر سمجھدار ۽ علم وارو ماڻهو هجي تہ ملڪ قائم رهي ٿو. غريب ماڻهو جيڪو بيوسن تي ظلم ڪري ٿو، سو اهڙي زوردار برسات جهڙو آهي جيڪا ڪجھ بہ کاڌو نہ ٿي ڇڏي. جيڪي شريعت کي ڇڏين ٿا سي بدڪارن جي ساراهه ڪن ٿا، پر جيڪي شريعت تي هلن ٿا سي انهن سان مقابلو ڪن ٿا. بدڪار ماڻهو انصاف کي نہ ٿا سمجھن، پر جيڪي اسان جي پيءُ کي ڳولين ٿا سي ان کي پوريءَ طرح سمجھن ٿا. ديانتداريءَ سان هلندڙ غريب ماڻهو ان امير کان بهتر آهي جيڪو پنهنجين واٽن ۾ ڏنگو آهي. جيڪو شريعت تي هلي ٿو سو سمجھدار پٽ آهي، پر پيٽو ماڻهن جو ساٿي پنهنجي پيءُ کي شرمسار ڪري ٿو. جيڪو سود ۽ ناحق نفعي سان پنهنجو مال وڌائي ٿو، سو اهو انهيءَ لاءِ گڏ ڪري ٿو جيڪو غريبن تي مهربان آهي. جيڪڏهن ڪو شريعت ٻڌڻ کان انڪار ڪري ٿو، تہ سندس دعا بہ نفرت جوڳي آهي. جيڪو سڌن کي بڇڙي واٽ تي ڀلائي ٿو سو پنهنجي کڏ ۾ پوندو، پر بي عيب ماڻهو چڱايءَ جا وارث ٿيندا. امير ماڻهو پنهنجين اکين ۾ عقلمند آهي، پر سمجھدار غريب ماڻهو ان کي چڱيءَ طرح پرکي وٺي ٿو. جڏهن سچار فتح ماڻين ٿا تڏهن وڏو جلوو ٿئي ٿو، پر جڏهن بدڪار اڀرن ٿا تڏهن ماڻهو لڪي وڃن ٿا. جيڪو پنهنجا گناهه لڪائي ٿو سو ڪامياب نہ ٿيندو، پر جيڪو اقرار ڪري انهن کان ڦري ٿو تنهن تي رحم ٿيندو. مبارڪ آهي اهو جيڪو هميشه ادب ۾ رهي ٿو، پر جيڪو پنهنجي دل کي سخت ڪري ٿو سو آفت ۾ پوندو. گجندڙ شينهن يا حملو ڪندڙ رڇ جهڙو، بيوس قوم تي بدڪار حاڪم آهي. سمجھ کان خالي حاڪم وڏو ظالم آهي، پر جيڪو ناحق نفعي کان نفرت ڪري ٿو سو پنهنجا ڏينهن ڊگها ڪندو. جيڪو ماڻهو خون جي ڏوهه هيٺ دٻيل آهي سو مرڻ تائين ڀڄندو رهندو؛ ڪو بہ کيس سھارو نہ ڏئي. جيڪو ديانتداريءَ سان هلي ٿو سو سلامت رهندو، پر جيڪو پنهنجين واٽن ۾ ڏنگو آهي سو اوچتو ڪري پوندو. جيڪو پنهنجي زمين ۾ ٻني ٻارو ڪري ٿو تنهن وٽ ماني گھڻي ٿيندي، پر جيڪو بيڪار ڳالهين جي پٺيان لڳي ٿو تنهن وٽ غريبي گھڻي ٿيندي. وفادار ماڻهو برڪتن سان مالامال ٿيندو، پر جيڪو امير ٿيڻ لاءِ ڪاهي ٿو سو سزا کان بچي نہ سگھندو. طرفداري ڪرڻ چڱي ڳالهه ناهي، تہ بہ ماني جي ٽڪري خاطر ماڻهو بڇڙائي ڪري ٿو. ڪنجوس ماڻهو دولت جي پٺيان ڪاهي ٿو ۽ نہ ٿو ڄاڻي تہ غريبي کيس اچي پڪڙيندي. جيڪو ماڻهوءَ کي ٽوڪي ٿو سو آخر ۾ ان کان وڌيڪ مهرباني ماڻيندو جيڪو پنهنجي زبان سان چاپلوسي ڪري ٿو. جيڪو پنهنجي پيءُ يا ماءُ کي لُٽي ٿو ۽ چوي ٿو تہ ”اهو گناهه ناهي،“ سو تباهه ڪندڙ جو ساٿي آهي. لالچي ماڻهو جھيڙو اٿاري ٿو، پر جيڪو اسان جي پيءُ تي ڀروسو ڪري ٿو سو مالامال ڪيو ويندو. جيڪو پنهنجي دل تي ڀروسو ڪري ٿو سو بيوقوف آهي، پر جيڪو حڪمت سان هلي ٿو سو سلامت رهندو. جيڪو غريبن کي ڏئي ٿو تنهن کي ڪنهن شيءِ جي ڪمي نہ ٿيندي، پر جيڪو انهن کان اکيون ٻوٽي ٿو تنهن تي گھڻيون لعنتون پونديون. جڏهن بدڪار اڀرن ٿا تڏهن ماڻهو لڪي وڃن ٿا، پر جڏهن اهي ناس ٿين ٿا تڏهن سچار وڌن ٿا.