ਕਹਾਉਤਾਂ 28

28 ¹ਦੁਸ਼ਟ ਭੱਜਦੇ ਹਨ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਪਿੱਛਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਪਰ ਧਰਮੀ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਨਿਡਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ²ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੇਸ ਵਿਦਰੋਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਕਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਮਝ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਉਹ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ³ਉਹ ਗ਼ਰੀਬ ਜੋ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਮੋਹਲੇਧਾਰ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਕੋਈ ਅੰਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ⁴ਜੋ ਬਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਬਿਵਸਥਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਟਾਕਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ⁵ਬੁਰੇ ਲੋਕ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਪਰ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭਾਲਦੇ ਹਨ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ⁶ਖਰਿਆਈ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਗ਼ਰੀਬ ਉਸ ਧਨਵਾਨ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੇਢਾ ਹੈ। ⁷ਜੋ ਬਿਵਸਥਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਖਾਊਆਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ⁸ਜੋ ਵਿਆਜ ਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਧਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਉੱਤੇ ਦਰਿਆਦਿਲ ਹੈ। ⁹ਜੇ ਕੋਈ ਬਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਵੀ ਘਿਣਾਉਣੀ ਹੈ। ¹⁰ਜੋ ਸਿੱਧਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਵੇਗਾ, ਪਰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਭਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸ ਬਣਨਗੇ। ¹¹ਧਨਵਾਨ ਆਪਣੀ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਸਮਝਦਾਰ ਗ਼ਰੀਬ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ¹²ਜਦੋਂ ਧਰਮੀ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਟ ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ¹³ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਜੋ ਇਕਬਾਲ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁੜਦਾ ਹੈ ਉਹ ਦਯਾ ਪਾਵੇਗਾ। ¹⁴ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਜੋ ਸਦਾ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਆਪਣਾ ਦਿਲ ਕਠੋਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਉਹ ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇਗਾ। ¹⁵ਬੇਸਹਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਹਾਕਮ ਗੱਜਦੇ ਸ਼ੇਰ ਜਾਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਰਿੱਛ ਵਾਂਗ ਹੈ। ¹⁶ਸਮਝ ਤੋਂ ਹੀਣਾ ਹਾਕਮ ਜ਼ਾਲਮ ਸਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਘਿਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਲੰਮੇ ਕਰੇਗਾ। ¹⁷ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਦੱਬਿਆ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੱਕ ਭਗੌੜਾ ਰਹੇਗਾ; ਕੋਈ ਉਸ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਨਾ ਦੇਵੇ। ¹⁸ਜੋ ਖਰਿਆਈ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਟੇਢਾ ਹੈ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗ ਪਵੇਗਾ। ¹⁹ਜੋ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਰੋਟੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਜੋ ਵਿਅਰਥ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਦਾ ਹੈ ਉਸ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਗ਼ਰੀਬੀ ਹੋਵੇਗੀ। ²⁰ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਬਰਕਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਜੋ ਧਨਵਾਨ ਬਣਨ ਲਈ ਕਾਹਲੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ। ²¹ਪੱਖਪਾਤ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਰੋਟੀ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਗ਼ਲਤ ਕਰ ਬੈਠੇਗਾ। ²²ਕੰਜੂਸ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਗ਼ਰੀਬੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆ ਪਵੇਗੀ। ²³ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਾੜਦਾ ਹੈ ਉਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕਿਰਪਾ ਪਾਵੇਗਾ ਜੋ ਆਪਣੀ ਜੀਭ ਨਾਲ ਚਾਪਲੂਸੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ²⁴ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਲੁੱਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਇਹ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ,” ਉਹ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੈ। ²⁵ਲਾਲਚੀ ਮਨੁੱਖ ਝਗੜਾ ਛੇੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ²⁶ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ²⁷ਜੋ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਥੁੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਰਾਪ ਪੈਣਗੇ। ²⁸ਜਦੋਂ ਦੁਸ਼ਟ ਉੱਠਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਧਰਮੀ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ।