ਕਹਾਉਤਾਂ 29

29 ¹ਜਿਹੜਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਤਾੜਿਆ ਜਾਵੇ ਪਰ ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਮੁੱਕਰ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਅਜਿਹਾ ਟੁੱਟੇਗਾ ਕਿ ਫਿਰ ਚੰਗਾ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ²ਜਦ ਧਰਮੀ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਹਾਹਾਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ³ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਉਜਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ⁴ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਦੇਸ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਾ ਲੋਭੀ ਉਹ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ⁵ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੀ ਚਾਪਲੂਸੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਜਾਲ ਵਿਛਾਉਂਦਾ ਹੈ। ⁶ਬੁਰਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮੀ ਗਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ⁷ਧਰਮੀ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੇ ਨਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ⁸ਠੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬੁੱਧਵਾਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ⁹ਜਦ ਬੁੱਧਵਾਨ ਮੂਰਖ ਨਾਲ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੂਰਖ ਗਰਜਦਾ ਅਤੇ ਠੱਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ¹⁰ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਪਿਆਸੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ¹¹ਮੂਰਖ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕ੍ਰੋਧ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੁੱਧਵਾਨ ਉਹ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ¹²ਜੇ ਕੋਈ ਹਾਕਮ ਝੂਠ ਨੂੰ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅਹਿਲਕਾਰ ਦੁਸ਼ਟ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ¹³ਗ਼ਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਜ਼ਾਲਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਹੈ: ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ¹⁴ਜੇ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦਾ ਨਿਆਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗੱਦੀ ਸਦਾ ਲਈ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ। ¹⁵ਸੋਟੀ ਅਤੇ ਤਾੜਨਾ ਦਾ ਬਚਨ ਬੁੱਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ¹⁶ਜਦ ਦੁਸ਼ਟ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬੁਰਿਆਈ ਵੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਵੇਖਣਗੇ। ¹⁷ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਾੜ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਵੇਗਾ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਵੇਗਾ। ¹⁸ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਪਰਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ, ਉੱਥੇ ਲੋਕ ਬੇਲਗਾਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਜੋ ਬਿਵਸਥਾ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ¹⁹ਦਾਸ ਕੇਵਲ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨੇਗਾ। ²⁰ਕੀ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਹਲਾ ਹੈ? ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਮੂਰਖ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਆਸ ਹੈ। ²¹ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਦਾਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਲਾਡ ਲਡਾਵੇ, ਤਾਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਾਰਸ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ²²ਕ੍ਰੋਧੀ ਮਨੁੱਖ ਝਗੜਾ ਛੇੜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਗਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬਹੁਤ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ²³ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਿਮਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ²⁴ਚੋਰ ਦਾ ਸਾਥੀ ਆਪਣਾ ਹੀ ਵੈਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਰਾਪ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ। ^a a v24 ਇਹ ‘ਸਰਾਪ’ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਸੌਂਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੇ ਅਪਰਾਧ ਵੇਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਗਵਾਹੀ ਦੇਣ ਲਈ ਬੱਝਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ²⁵ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਡਰ ਇੱਕ ਫੰਦਾ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ²⁶ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਾਕਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਭਾਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਨਿਆਂ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ²⁷ਬੇਇਨਸਾਫ਼ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮੀਆਂ ਲਈ ਘਿਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਮਨੁੱਖ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਲਈ ਘਿਣਾਉਣਾ ਹੈ।