Mga Kawikaan 29

29 ¹Ang taong madalas sawayin ngunit ayaw makinig ay biglang mababali nang walang lunas. ²Kapag umuunlad ang mga matuwid, nagsasaya ang mga tao, ngunit kapag ang masasama ang naghahari, dumadaing ang mga tao. ³Ang lalaking umiibig sa karunungan ay nagdudulot ng kagalakan sa kanyang ama, ngunit ang kasama ng mga patutot ay nagsasayang ng kanyang kayamanan. ⁴Sa pamamagitan ng katarungan, pinatatatag ng hari ang isang lupain, ngunit ang sakim sa suhol ay winawasak ito. ⁵Ang taong nambobola sa kanyang kapwa ay naglalatag ng lambat para sa kanyang mga paa. ⁶Ang masamang tao ay nasisilo ng kanyang sariling kasalanan, ngunit ang mga matuwid ay umaawit at nagsasaya. ⁷Nagmamalasakit ang mga matuwid sa katarungan para sa mga dukha, ngunit ang masasama ay walang ganitong pang-unawa. ⁸Sinusunog ng mga mapanuya ang isang lungsod, ngunit pinapayapa ng marurunong ang galit. ⁹Kapag ang isang marunong ay nakipagharap sa hukuman sa isang hangal, nag-aalburoto at nanunuya ang hangal, at walang katahimikan. ¹⁰Kinamumuhian ng mga uhaw sa dugo ang walang kapintasan at hinahangad nilang patayin ang matuwid. ¹¹Inilalabas ng hangal ang lahat ng kanyang galit, ngunit pinipigil ito ng marunong at pinapanatiling kalmado ang sarili. ¹²Kung nakikinig ang isang pinuno sa mga kasinungalingan, ang lahat ng kanyang mga opisyal ay nagiging masama. ¹³Ang dukha at ang mang-aapi ay may pagkakatulad na ito: binibigyan ng ating Ama ng paningin ang mga mata ng kapwa sila. ¹⁴Kung hinahatulan ng isang hari ang mga dukha nang may katarungan, ang kanyang trono ay matatatag magpakailanman. ¹⁵Ang pamalo at ang salita ng pagsaway ay nagbibigay ng karunungan, ngunit ang batang pinababayaan sa sarili ay nagdudulot ng kahihiyan sa kanyang ina. ¹⁶Kapag umuunlad ang masasama, umuunlad din ang kasamaan, ngunit makikita ng mga matuwid ang pagbagsak ng masasama. ¹⁷Disiplinahin mo ang iyong anak, at bibigyan ka niya ng kapayapaan; magdudulot siya ng kaligayahan sa iyong puso. ¹⁸Kung saan walang pahayag, nagwawala ang mga tao, ngunit mapalad ang sumusunod sa kautusan. ¹⁹Ang isang alipin ay hindi maitutuwid sa pamamagitan lamang ng salita; bagaman nauunawaan niya, hindi siya susunod. ²⁰Nakikita mo ba ang isang taong padalos-dalos sa kanyang mga salita? May higit na pag-asa para sa isang hangal kaysa sa kanya. ²¹Palayawin mo ang isang alipin mula sa pagkabata, at sa bandang huli ay magiging parang tagapagmana siya. ²²Ang taong magagalitin ay nagbubunsod ng alitan, at ang taong mainitin ang ulo ay nakagagawa ng maraming kasalanan. ²³Ang kapalaluan ng tao ang nagpapababa sa kanya, ngunit ang mapagkumbabang espiritu ay nagkakamit ng karangalan. ²⁴Ang kasabwat ng isang magnanakaw ay kaaway ng kanyang sarili; naririnig niya ang sumpa ngunit walang sinasabi. ^a a v24 Ang 'sumpa' ay isang pangmadlang panunumpa na nag-aatas sa sinumang nakasaksi sa krimen na humarap at magpatotoo. ²⁵Ang takot sa tao ay naglalagay ng patibong, ngunit ang sinumang nagtitiwala sa ating Ama ay iniingatan. ²⁶Marami ang naghahanap ng lingap ng isang pinuno, ngunit ang katarungan para sa isang tao ay nagmumula sa ating Ama. ²⁷Ang taong di-makatarungan ay kasuklam-suklam sa mga matuwid, at ang taong matuwid ay kasuklam-suklam sa masasama.