Yaban Eşeğini Kim Özgür Bıraktı?

Sorular, insan eline gerek duymayan yabanıl yaratıklar boyunca sürüyor: tek başına yavrulayan dağ keçileri, kenti küçümseyen yaban eşeği, yumurtalarını unutan deve kuşu, korkuya gülen at, kayalığındaki kartal. Bunların hiçbiri Eyüp'ün rahatına hizmet etmiyor.

Bölüm 39.

«Dağ keçilerinin ne zaman doğurduğunu biliyor musun? Geyiklerin yavruladığı zaman gözetler misin? Yavrularını kaç ay taşıdıklarını sayabilir misin? Doğurdukları zamanı biliyor musun? Çömelip yavrularını doğururlar; doğum sancıları son bulur. Yavruları açık kırda güçlenir; çekip giderler, bir daha dönmezler.

«Yaban eşeğini kim özgür bıraktı? Hızlı eşeğin iplerini kim çözdü? Ona yurt olarak bozkırı, konut olarak çorak toprakları verdim; Kentin gürültüsünü küçümser, sürücünün bağırışını hiç duymaz. Otlağı için dağları dolaşır, her yeşil şeyin ardına düşer.

«Yaban öküzü sana kulluk etmeye razı olur mu? Yemliğinin yanında geceler mi? Yaban öküzünü iplerle sabana bağlayabilir misin? Ardın sıra vadileri sürer mi? Gücü büyük diye ona güvenir misin? Emeğini ona bırakır mısın? Tahılını geri getireceğine, harman yerine toplayacağına güvenir misin?

«Devekuşunun kanatları sevinçle çırpınır, ama leyleğin kanatları ve tüyleri gibi midir? Yumurtalarını yerde bırakır, tozda ısınmalarına izin verir; bir ayağın onları ezebileceğini, yaban hayvanının çiğneyebileceğini unutur. Yavrularına, kendisinin değilmiş gibi sert davranır; emeğinin boşa gitmesinden korkmaz, çünkü ben ona bilgeliği unutturdum, anlayıştan pay vermedim. Yine de koşmaya başladığında ata ve binicisine güler.

«Ata gücünü sen mi veriyorsun? Boynunu dalgalanan yeleyle sen mi donatıyorsun? Onu çekirge gibi sıçratabilir misin? Gururlu kişnemesi dehşet saçar. Vadide toprağı eşeler, gücüyle sevinir; savaşa atılır. Korkuya güler, yılmaz; kılıç önünde geri çekilmez. Ok kılıfı yanında takırdar, parıldayan mızrak ve kargı da öyle. Öfkeli, coşkun bir heyecanla toprağı yutarcasına koşar; borazan çalınınca yerinde duramaz. Borazan öttükçe, ‹Hah!› der. Savaşın kokusunu uzaktan alır, komutanların gürleyişini ve savaş narasını duyar.

«Doğana kanat açıp güneye doğru uçmayı senin anlayışın mı öğretiyor? Kartalın yükselip yuvasını yükseklerde kurması senin buyruğunla mı olur? Uçurumda yaşar, orada barınır; kayalık kayanın üzerinde, sarp sığınağında. Oradan avını arar; gözleri onu uzaktan seçer. Yavruları kanla beslenir, öldürülenler neredeyse, o da oradadır.»