Ithe witũ Nĩaaregire Kũũrio Ũhoro
Athuuri mookaga kũũria ũhoro, no Ithe witũ akarega kũũrio, na handũ ha ũguo agacookereria ũhoro wao wa tene: ũremi Misiri, werũinĩ, o na bũrũriinĩ. Hĩndĩ o yothe aahingagĩrĩria nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩake. Nĩakamacookanĩrĩria na amatuithanĩrie ciira ũthiũ kwa ũthiũ.
20 1Mwakainĩ wa mũgwanja, mweri wa ĩtaano, mũthenya wa ikũmi wa mweri ũcio, athuuri amwe a Isiraeli nĩmookire kũũria Ithe witũ ũhoro, nao magĩikara thĩ mbere yakwa.
2Naguo ũhoro wa Ithe witũ ũgĩũka kũrĩ niĩ, ũkĩnjĩĩra atĩrĩ:
3Wee mũndũ, ĩra athuuri a Isiraeli atĩrĩ: Ithe Mwene-Hinya ekuuga ũũ: Nĩ mũũkĩte kũnjũũria ũhoro? Ti-itherũ o ta ũrĩa niĩ ndũũrĩ muoyo, ndikwĩtĩkĩria mũnjũũrie ũhoro, ũguo nĩguo Ithe Mwene-Hinya ekuuga.
4Nĩũkũmatuĩra ciira? Nĩũkũmatuĩra ciira, wee mũndũ? Nĩ ũndũ ũcio maarĩrĩrie maũndũ marĩa marĩ magigi marĩa maithe mao ma tene meekire, 5na ũmeere atĩrĩ: Ithe Mwene-Hinya ekuuga ũũ: Mũthenya ũrĩa ndaathuurire Isiraeli, nĩndoyire guoko gwakwa na igũrũ ngĩĩhĩta harĩ njiaro cia nyũmba ya Jakubu, ngĩĩmenyithania kũrĩ o kũu bũrũri wa Misiri. Ndoete guoko na igũrũ, ngĩmeera atĩrĩ, ‘Niĩ nĩ niĩ Ithe wanyu.’ 6Mũthenya ũcio nĩndehĩtire atĩ nĩngũmaruta bũrũri wa Misiri, ndĩmatware bũrũriinĩ ũrĩa ndaamathigaanĩire, ũrĩa ũtherũkaga iria na ũũkĩ, bũrũri ũrĩa mũthaka gũkĩra mabũrũri mothe.
7Ngĩmeera atĩrĩ, ‘O ũmwe wanyu nĩ aate mĩhiano ĩrĩa mĩũru ĩrĩa maitho manyu macũthĩrĩirie; mũtikae gwĩthaahia na mĩhianano ya Misiri. Niĩ nĩ niĩ Ithe wanyu.’
8No-o makĩnemera, makĩrega kũnjigua; gũtirĩ o na ũmwe waatire maũndũ marĩa marĩ magigi marĩa maitho mao maanyiitĩrĩire, o na gũtirĩ waatiganĩirie mĩhianano ya Misiri. Nĩ ũndũ ũcio ngiuga atĩ nĩngũmaitĩrĩria mangʼũrĩ makwa, njiganĩrie marakara makwa harĩ o kũu bũrũri wa Misiri. 9No nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩakwa nĩndekire ũguo, nĩguo rĩtikae gũthaahio maithoinĩ ma ndũũrĩrĩ iria maatũũranagia nacio, iria ndeĩmenyithanĩirie kũrĩ cio na ũndũ wa kũmaruta bũrũri wa Misiri.
10Nĩ ũndũ ũcio ngĩmaruta bũrũri wa Misiri, ngĩmatwara werũinĩ. 11Ngĩmahe irĩra ciakwa cia watho, na ngĩmamenyithia mawatho makwa—mũndũ ũrĩa ũmaathĩkagĩra nĩagatũũra muoyo. 12Ningĩ ngĩmahe Thabatũ ciakwa irĩ kĩmenyithia gatagatĩ gaitũ, nĩguo mamenye atĩ niĩ nĩ niĩ Ithe wao, ũrĩa ũmatheragia.
13No nyũmba ya Isiraeli ĩkĩnemera kũu werũinĩ. Makĩrega gũthiĩ kũringana na irĩra ciakwa cia watho, na makĩrega mawatho makwa—o na gũtuĩka mũndũ ũrĩa ũrĩamenyagĩrĩra nĩatũũragio muoyo nĩmo—na magĩthaahia Thabatũ ciakwa mũno. Nĩ ũndũ ũcio ngiuga ndĩ kũu werũinĩ atĩ nĩngũmaitĩrĩria mangʼũrĩ makwa ndĩmaniine. 14No nĩndekire ũguo nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩakwa, nĩguo rĩtikae gũthaahio maithoinĩ ma ndũũrĩrĩ iria cionire ngĩmaruta. 15Ningĩ ndĩ kũu werũinĩ nĩndoyire guoko gwakwa na igũrũ, ngĩĩhĩta atĩ ndikũmatoonyia bũrũri ũrĩa ndaamaheete—ũrĩa ũtherũkaga iria na ũũkĩ, bũrũri ũrĩa mũthaka gũkĩra mabũrũri mothe, 16nĩ ũndũ nĩmaregire mawatho makwa, makĩagĩra irĩra ciakwa cia watho, na magĩthaahia Thabatũ ciakwa, ngoro ciao irũmĩrĩire mĩhianano yao. 17No rĩrĩ, ngĩmaiguĩra tha, ndiigana kũmaniina kũu werũinĩ. 18Ndĩ kũu werũinĩ ngĩĩra ciana ciao atĩrĩ: Mũtikarũmĩrĩre mawatho ma aciari anyu, o na mũtikamenyagĩrĩre mawatho mao, o na mũtikae gwĩthaahia na mĩhianano yao. 19“Niĩ nĩ niĩ Ithe wanyu; rũmĩrĩrai irĩra ciakwa cia watho, na mũmenyagĩrĩre kũrũmia mawatho makwa. 20Amũrai Thabatũ ciakwa itheru; nĩigatuĩka kĩmenyithia gatagatĩ gaitũ, nĩguo mũmenye atĩ niĩ nĩ niĩ Ithe wanyu.”
21No ciana icio ikĩnemera. Itiarũmĩrĩire irĩra ciakwa cia watho, o na itiamenyereire mawatho makwa—mũndũ ũrĩa ũmaathĩkagĩra nĩagatũũra muoyo—na ikĩthaahia Thabatũ ciakwa. Nĩ ũndũ ũcio ngiuga atĩ nĩngũmaitĩrĩria marakara makwa, njiganĩrie mangʼũrĩ makwa harĩ o kũu werũinĩ. 22No ngĩcookia guoko gwakwa thuutha, ngĩĩka ũguo nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩakwa, nĩguo rĩtikae gũthaahio maithoinĩ ma ndũũrĩrĩ iria cionire ngĩmaruta. 23Ndoete guoko na igũrũ, nĩndehĩtire harĩ o kũu werũinĩ atĩ nĩngũmahurunjĩra ndũũrĩrĩinĩ, na ndĩmahaaranĩrie mabũrũriinĩ, 24nĩ ũndũ matiathĩkĩire mawatho makwa, makĩrega irĩra ciakwa cia watho, magĩthaahia Thabatũ ciakwa, namo maitho mao magĩĩrirĩria mĩhianano ya aciari ao. 25Nĩ ũndũ ũcio ngĩmahe mawatho mataarĩ mega, na irĩra cia watho iria matangĩatũũrĩire muoyo nĩcio; a a v25 Ũndũ ũyũ ndũgũkiuga atĩ Ithe witũ nĩaheanire maathani mooru. Thuutha wa kũrega mawatho make mega, andũ acio makĩneanwo kũrĩ mĩtugo ĩrĩa ĩrehaga mwanangĩko ĩrĩa o ene meethuurĩire—naguo ũthathaiya wao wa mĩhianano ũgĩtigwo ũthiĩ na mbere ũkĩrehaga gĩkuũ. 26Ngĩmareka methaahie na iheo ciao—o irigithaathi rĩothe makĩrĩruta igongona—nĩguo ndĩmaiyũrie kĩmako kĩnene, nĩguo mamenye atĩ niĩ nĩ niĩ Ithe wao.
27Nĩ ũndũ ũcio, wee mũndũ, ĩra andũ a Isiraeli atĩrĩ: Ithe Mwene-Hinya ekuuga ũũ: O na harĩ ũndũ ũyũ maithe manyu ma tene nĩmanumire, nĩ ũndũ wa kwaga kwĩhokeku kũrĩ niĩ: 28Thuutha wa kũmatoonyia bũrũri ũrĩa ndehĩtĩte ndoete guoko na igũrũ atĩ nĩngũmahe, nĩmoonire o karĩma gothe karaihu na o mũtĩ wothe mũruru, makĩrutĩra magongona mao kũu, makĩneana iheo iria ciandeithagia marakara, makĩcina ũbumba wao mũnungi wega, na magĩitanga magongona mao ma kũnyuuo. 29Hĩndĩ ĩyo ngĩmooria atĩrĩ: Handũ haha hatũũgĩru mũtũũraga mũgĩthiĩ nĩ ha kĩ? (Nĩho heetagwo Bama nginya ũmũthĩ.). b b v29 Rĩĩtwa Bama nĩ kuuga “handũ hatũũgĩru” ha kũhooyagĩra ngai cia maheathani. Kĩũria gĩkĩ nĩgĩkenagia na mũgambo warĩo—“handũ hatũũgĩru harĩa mũthiiaga nĩ ha kĩ?”—narĩo rĩĩtwa rĩu rĩgĩtũũra.
30Nĩ ũndũ ũcio ĩra andũ a Isiraeli atĩrĩ: Ithe Mwene-Hinya ekuuga ũũ: Nĩmũkwĩthaahia o ta ũrĩa maithe manyu ma tene meekaga, na mwĩrirĩrie mĩhiano yao ĩrĩa mĩũru? 31Rĩrĩa mũrutĩte iheo cianyu na mũgĩtũĩria ciana cianyu mwakiinĩ, mũtũũraga mwĩthaahĩtie na mĩhianano yanyu yothe, o na rĩu. Niĩ-rĩ, no njũrĩrio ũhoro nĩ inyuĩ, inyuĩ nyũmba ya Isiraeli? Ti-itherũ o ta ũrĩa ndũũrĩ muoyo, ũguo nĩguo Ithe Mwene-Hinya ekuuga, ndikũũrio ũhoro nĩ inyuĩ.
32Inyuĩ mugaga atĩrĩ, ‘Rekei tũtuĩke ta ndũũrĩrĩ, ta andũ a mabũrũri marĩa mangĩ, tũtungatagĩre mĩtĩ na mahiga.’ No ũndũ ũrĩa meciiria manyu meciiragia ndũgekĩka o na rĩ.
33Ti-itherũ o ta ũrĩa ndũũrĩ muoyo, ũguo nĩguo Ithe Mwene-Hinya ekuuga, nĩngaathana igũrũ rĩanyu na guoko kũrĩ hinya, na gĩcoka gĩtambũrũkĩtie, na mangʼũrĩ maitĩrĩirio. 34“Nĩngamũruta kũrĩ ndũũrĩrĩ, ndĩmũcookanĩrĩrie kuuma mabũrũriinĩ marĩa mwahurunjirwo, na guoko kũrĩ hinya, na gĩcoka gĩtambũrũkĩtie, na mangʼũrĩ maitĩrĩirio. 35Nĩngamũtwara werũinĩ wa ndũũrĩrĩ, na kũu ndĩmũtuĩre ciira ũthiũ kwĩ ũthiũ.” 36O ta ũrĩa ndaatuĩrĩire maithe manyu ma tene ciira kũu werũinĩ wa bũrũri wa Misiri, noguo ngaamũtuĩra ciira, ũguo nĩguo Ithe Mwene-Hinya ekuuga. 37“Nĩngamũtara mũkĩhĩtũkĩra rungu rwa rũthanju rwakwa, na ndĩmũtoonyie kĩoheinĩ kĩa kĩrĩĩkanĩro. c c v37 Arĩithi maataraga na makarora rũũru rwao na kũreka ngʼondu ihĩtũkĩre ĩmwe ĩmwe rungu rwa mũthĩgi mũoete na igũrũ. Ithe witũ nĩ kwĩgerekania egerekanagia na mũrĩithi ũrĩa ũgũtara ndũũru ciake mwene. 38Nĩngatheria ngweherie thĩinĩ wanyu arĩa manemeiye na makanjũkĩrĩra. Nĩngamaruta bũrũri ũrĩa matũũraga, no matigatoonya bũrũri wa Isiraeli. Hĩndĩ ĩyo nĩmũkamenya atĩ niĩ nĩ niĩ Ithe wanyu.”
39Na inyuĩ, andũ a Isiraeli, Ithe Mwene-Hinya ekuuga ũũ: Thiĩi, o ũmwe wanyu, mũgatungatĩre mĩhianano yanyu! No thuutha ũcio ti-itherũ nĩmũkanjigua, na mũtigacooka gũthaahia rĩĩtwa rĩakwa itheru na iheo cianyu na mĩhianano yanyu. 40Nĩgũkorwo kĩrĩmainĩ gĩakwa gĩtheru, kĩrĩma kĩrĩa kĩraihu kĩa Isiraeli, ũguo nĩguo Ithe Mwene-Hinya ekuuga, kũu bũrũriinĩ ũcio andũ othe a Isiraeli nĩmakaandungatĩra, na kũu nĩngametĩkĩra. Kũu nĩngetia maruta manyu, na iheo cianyu iria njega mũno, na magongona manyu mothe matheru. 41“Nĩngamwĩtĩkĩra ta ũbumba mũnungi wega rĩrĩa ngaamũruta kũrĩ ndũũrĩrĩ, na ndĩmũcookanĩrĩrie kuuma mabũrũriinĩ marĩa mwahurunjirwo, na nĩngeyonania ndĩ mũtheru thĩinĩ wanyu maithoinĩ ma ndũũrĩrĩ. 42Hĩndĩ ĩyo nĩmũkamenya atĩ niĩ nĩ niĩ Ithe wanyu, rĩrĩa ngaamũtoonyia bũrũri wa Isiraeli, bũrũri ũrĩa ndehĩtĩte ndoete guoko na igũrũ atĩ nĩngũhe maithe manyu ma tene. 43Kũu nĩmũkaririkana mĩthiĩre yanyu na ciĩko ciothe iria mwethaahirie nacio, na nĩmũkeemena nĩ ũndũ wa ũũru wothe ũrĩa mwĩkĩte. 44Nĩmũkamenya atĩ niĩ nĩ niĩ Ithe wanyu rĩrĩa ngaamwĩka maũndũ nĩ ũndũ wa rĩĩtwa rĩakwa, no ti kũringana na mĩthiĩre yanyu mĩũru na ciĩko cianyu njũru, inyuĩ andũ a Isiraeli, ũguo nĩguo Ithe Mwene-Hinya ekuuga.”
Mwaki wa Gũũkĩrĩra Mwena wa Gũthini
45Naguo ũhoro wa Ithe witũ ũgĩũka kũrĩ niĩ, ũkĩnjĩĩra atĩrĩ:
46Wee mũndũ, roria ũthiũ waku mwena wa gũthini; hunjia ũgĩũkĩrĩra mwena ũcio, na ũrathe ũhoro wa gũũkĩrĩra mũtitũ wa bũrũri wa gũthini. 47Ĩra mũtitũ wa mwena wa gũthini atĩrĩ: Igua ũhoro wa Ithe witũ. Ithe Mwene-Hinya ekuuga ũũ: Niĩ ngirie gwakia mwaki thĩinĩ waku ũrĩa ũkaarĩa mũtĩ o wothe, mũruru na mũũmũ o ũndũ ũmwe. Rũrĩrĩmbĩ rwaguo rũtikahoorio; nĩrũgaacina ũthiũ o wothe kuuma mwena wa gũthini nginya mwena wa gathigathini. 48Mũndũ o wothe nĩakoona atĩ niĩ, Ithe wanyu, nĩ niĩ ndaawakia; na ndũkahoora.
49Hĩndĩ ĩyo ngiuga atĩrĩ, “Hĩ, Ithe Mwene-Hinya! Nĩ ũhoro wakwa mekũaria makiugaga atĩrĩ, ‘Githĩ ti kwaria aragia na ngerekano?’”