દિલાસો આપનાર વગરનાં આંસુ
ઉપદેશક દિલાસો આપનાર વિનાનો જુલમ જુએ છે અને મૃતકોને જીવતાં કરતાં વધારે સુખી કહે છે. મોટા ભાગનું કામ ઈર્ષ્યાથી ચાલે છે. તોપણ એક કરતાં બે સારા: તમે પડો ત્યારે ઉઠાડનાર, તમને હૂંફ આપનાર, તમારી સાથે અડગ ઊભો રહેનાર કોઈ હોય છે. લોકપ્રિય રાજા પણ જલદી અણગમતો થઈ જાય છે.
4 1ફરી મેં જોયું અને સૂર્ય નીચે થતો સર્વ જુલમ નિહાળ્યો: જેમના પર જુલમ થતો હતો તેઓ આંસુમાં હતા, અને તેમને દિલાસો આપનાર કોઈ ન હતું; જુલમ કરનારાઓના હાથમાં સત્તા હતી, છતાં દિલાસો આપનાર કોઈ ન હતું. 2તેથી જેઓ ક્યારનાય મરી ગયા છે એવા મૃત લોકોને, હજી જીવતા રહેલા જીવતા લોકો કરતાં વધારે સુખી મેં ગણ્યા. 3પણ એ બંને કરતાં જે હજી જન્મ્યો નથી તે વધારે સારો છે, કેમ કે સૂર્ય નીચે થતી દુષ્ટતા તેણે જોઈ નથી. 4મેં જોયું કે સર્વ મહેનત અને કુશળતા એક પડોશીની બીજા પ્રત્યેની અદેખાઈમાંથી ઉદ્ભવે છે. આ પણ ક્ષણિક છે, પવનની પાછળ દોડવા જેવું છે. 5મૂર્ખ પોતાના હાથ વાળે છે અને પોતાનો નાશ કરે છે. 6મહેનત ને પવનની પાછળ દોડવા સહિત બે મૂઠી કરતાં, શાંતિ સહિત એક મૂઠી સારી છે.
7ફરી મેં સૂર્ય નીચે કંઈક ક્ષણિક જોયું:
8એક માણસ એકલો છે, તેને સાથી નથી, દીકરો કે ભાઈ નથી; તેની મહેનતનો કોઈ અંત નથી, છતાં તેની આંખો ધનથી ક્યારેય તૃપ્ત થતી નથી. “હું કોને માટે મહેનત કરું છું,” તે પૂછે છે, “અને મારી જાતને સુખથી વંચિત રાખું છું?” આ પણ શ્વાસ જેવું છે—એક ખરાબ કામ છે.
9એક કરતાં બે સારા છે, કારણ કે તેમની મહેનતનું સારું ફળ તેમને મળે છે: 10જો એક પડી જાય, તો બીજો તેને ઊભો કરે છે. પણ જે એકલો પડે છે અને તેને ઊભો કરનાર કોઈ ન હોય, તેની દશા દયાજનક છે. 11વળી, જો બે જણ સાથે સૂએ, તો તેઓ ગરમ રહેશે. પણ એકલો માણસ કેવી રીતે ગરમ રહી શકે? 12એકલા પર કોઈ વિજય મેળવી શકે; પણ બે જણ સામનો કરી શકે. ત્રણ સેરની વણેલી દોરી જલદી તૂટતી નથી.
જ્ઞાની જુવાન અને મૂર્ખ રાજા
13જે ઘરડો મૂર્ખ રાજા હવે ચેતવણી સ્વીકારવાનું જાણતો નથી, તેના કરતાં ગરીબ પણ જ્ઞાની જુવાન સારો છે. 14એ જુવાન કદાચ કેદમાંથી નીકળીને રાજ કરવા આવ્યો હોય, અથવા એ જ રાજ્યમાં ગરીબ તરીકે જન્મ્યો હોય. 15મેં જોયું કે સૂર્ય નીચે હરતાફરતા સર્વ જીવતા લોકો એ જુવાનની પાછળ ચાલતા હતા, જે રાજાનો વારસદાર હતો. 16તેની પહેલાંના સર્વ લોકો અસંખ્ય હતા. છતાં પછી આવનારા લોકો તેનાથી ખુશ ન હતા. આ પણ ક્ષણિક છે, પવનની પાછળ દોડવા જેવું છે.