Το λυχνάρι του Πατέρα μας

Ένα κεφάλαιο για μέτρα και κίνητρα: κρασί που χλευάζει, τίμια ζύγια, ένας αγοραστής που ρίχνει την τιμή με τα λόγια και έπειτα καυχιέται για την αγορά του, κληρονομιές αρπαγμένες πολύ νωρίς. Παραδέχεται ότι κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί πως έχει καθαρή καρδιά, και ονομάζει το πνεύμα του ανθρώπου λυχνάρι του Πατέρα μας, που ερευνά τα μύχια.

Κεφάλαιο 20.

Το κρασί είναι χλευαστής, το δυνατό ποτό καβγατζής, κι όποιος παραπατάει απ’ αυτό δεν είναι σοφός. Ο τρόμος που προκαλεί ο βασιλιάς μοιάζει με βρυχηθμό λιονταριού· όποιος τον εξοργίζει χάνει τη ζωή του. Είναι τιμή για τον άνθρωπο να αποφεύγει τη φιλονικία, μα κάθε ανόητος βιάζεται να φιλονικήσει. Ο τεμπέλης δεν οργώνει το φθινόπωρο· γι’ αυτό τον καιρό του θερισμού ψάχνει για σοδειά και δε βρίσκει τίποτε. Τα βαθύτερα σχέδια της καρδιάς του ανθρώπου είναι νερά βαθιά, μα ο συνετός τα αντλεί στην επιφάνεια. Πολλοί διακηρύσσουν την αφοσιωμένη αγάπη τους, μα έναν πιστό άνθρωπο ποιος μπορεί να βρει; Οι δίκαιοι ζουν με ακεραιότητα· ευλογημένα τα παιδιά τους ύστερα απ’ αυτούς! Ο βασιλιάς που κάθεται στον θρόνο της κρίσης ξεχωρίζει με τα μάτια του κάθε κακό. Ποιος μπορεί να πει: «Κράτησα καθαρή την καρδιά μου· είμαι καθαρός από την αμαρτία μου»; Άνισα ζύγια και άνισα μέτρα—και τα δύο τα σιχαίνεται ο Πατέρας μας. Ακόμη κι ένα παιδί αναγνωρίζεται από τις πράξεις του, από το αν η διαγωγή του είναι καθαρή κι ευθεία. Το αυτί που ακούει και το μάτι που βλέπει—και τα δύο τα έκανε ο Πατέρας μας. Μην αγαπάς τον ύπνο, για να μη φτωχύνεις· άνοιξε τα μάτια σου, και θα χορτάσεις ψωμί. «Δεν αξίζει, δεν αξίζει!» λέει ο αγοραστής—κι ύστερα φεύγει και καυχιέται για το κελεπούρι του. Υπάρχει χρυσάφι και πλήθος πολύτιμα πετράδια, μα τα χείλη που μιλούν με γνώση είναι σπάνιος θησαυρός. Πάρε το ρούχο εκείνου που εγγυήθηκε για ξένον· κράτησέ το ως ενέχυρο όταν εγγυάται για ξένους. Το ψωμί που αποκτήθηκε με απάτη είναι γλυκό, μα ύστερα το στόμα γεμίζει χαλίκια. Τα σχέδια στεριώνουν με τη συμβουλή· γι’ αυτό κάνε πόλεμο μόνο με σοφή καθοδήγηση. Ο κουτσομπόλης προδίδει τα μυστικά· γι’ αυτό μην κάνεις παρέα με φλύαρο. Όποιος καταριέται τον πατέρα ή τη μητέρα του—το λυχνάρι του θα σβήσει μες στο βαθύ σκοτάδι. Μια κληρονομιά που αποκτήθηκε πολύ γρήγορα στην αρχή δε θα είναι ευλογημένη στο τέλος. Μην πεις: «Θα ανταποδώσω το κακό με κακό». Περίμενε τον Πατέρα μας, κι αυτός θα σε σώσει. Ο Πατέρας μας σιχαίνεται τα άνισα ζύγια, κι η δόλια ζυγαριά δεν είναι καλή. Τα βήματα του ανθρώπου τα κατευθύνει ο Πατέρας μας· πώς λοιπόν μπορεί κανείς να καταλάβει τον δικό του δρόμο; Είναι παγίδα να αφιερώνει κανείς βιαστικά κάτι και μόνο αργότερα να ξανασκέφτεται το τάμα. Ο σοφός βασιλιάς ξεχωρίζει τους κακούς και περνάει από πάνω τους τον τροχό του αλωνιού. Το πνεύμα του ανθρώπου είναι το λυχνάρι του Πατέρα μας, που ερευνά κάθε μύχιο βάθος. Η αφοσιωμένη αγάπη και η πιστότητα προστατεύουν τον βασιλιά· με την αφοσιωμένη αγάπη στεριώνει ο θρόνος του. Η δόξα των νέων είναι η δύναμή τους, μα η λαμπρότητα των γέρων είναι τα άσπρα μαλλιά. Τα χτυπήματα που πληγώνουν ξεπλένουν το κακό, κι οι ξυλιές καθαρίζουν τα μύχια βάθη.