Rama Urang Nguji Eusining Hate

Rumah tangga dina tekenan: pasea nu leuwih hadé dieureunkeun tibatan dimeunangkeun, abdi nu wijaksana leuwih luhur tibatan anak nu matak éra, incu salaku makuta kolot. Bab ieu merhatikeun naon nu dilakukeun ku teguran, nu nyerep leuwih jero ka jalma nu boga pamahaman tibatan saratus pecut ka jalma bodo, sarta ngajénan sobat nu tetep satia.

Pasal 17.

Mending dahar kulit roti nu garing bari tengtrem, batan imah pinuh ku pangeusi pesta tapi pasea. Gandek anu bijaksana bakal ngawasaan anak nu matak era, sarta bakal ngabagi warisan ka sadaya dulur. Wadah pelebur keur perak, jeung hawu keur emas, tapi Rama urang nu nguji eusining hate. Jalma jahat ngadengekeun biwir anu doraka; tukang bohong ngadengekeun letah anu ngaruksak. Sing saha nu nyampahkeun nu miskin, eta ngahina ka nu Nyiptakeunana; sing saha nu bungah ningali balai batur, moal leupas tina hukuman. Incu teh makutana jalma nu geus kolot, sarta kamulyaan budak nya eta kolotna. Omongan nu alus teu merenah pikeun jalma gejul — komo deui biwir nu bohong pikeun jalma mulya. Sogok teh pikeun nu mere mah siga jimat; ka mana bae indit, rumasa bakal hasil. Sing saha nu nutupan kasalahan, eta nareangan kaasih, tapi sing saha nu terus-terusan nyabit-nyabit, eta misahkeun sobat nu raket. Panyeukseukan leuwih jero asupna ka jalma nu boga pangarti, batan saratus panggebug ka jalma gejul. Jalma nu ngalawan teu neangan naon-naon salian ti kajahatan, sarta utusan nu bengis bakal diutus ngalawan manehna. Mending papanggih jeung biruang nu dirampas anakna, batan jeung jalma gejul dina kagejulanana. Lamun aya jalma males kahadean ku kajahatan, kajahatan moal ingkah-ingkah ti imahna. Ngamimitian pasea teh ibarat mobolkeun bendungan, jadi antepkeun paparitan samemeh ngabereweng. Sing saha nu ngabenerkeun nu jahat jeung sing saha nu nyalahkeun nu bener — duanana pada-pada pikagiruk ku Rama urang. Naon gunana jalma gejul boga duit dina leungeunna pikeun meuli kabijaksanaan, padahal manehna euweuh hate hayang diajar? Sobat mah mikaasih dina sagala waktu, sarta dulur dilahirkeun pikeun waktu kasusah. Jalma nu kurang akal sok sasalaman pikeun jangji, sarta jadi tanggungan keur tatanggana. Sing saha nu resep kana kajahatan, eta resep kana pasea; sing saha nu nyieun lawang imahna jangkung, eta ngondang karuksakan. Hate nu bengkok moal manggih kahadean, sarta letah nu pulungges labuh kana kasusah. Sing saha nu boga anak gejul, eta mawa kanalangsaan ka dirina; bapana jalma gejul nu teu nyaho Allah moal boga kabungah. Hate nu bungah teh ubar nu mujarab, tapi jiwa nu remuk ngagaringkeun tulang. Jalma jahat narima sogok sacara nyumput pikeun malikkeun jalan kaadilan. Jalma nu boga pangrasa nyimpen kabijaksanaan hareupeun panonna, tapi panon jalma gejul ngalayah ka tungtung bumi. Anak nu gejul teh kanalangsaan keur bapana, sarta karihitan keur indung nu ngalahirkeunana. Ngahukum jalma nu bener teh teu hade, kitu deui neunggeulan jalma mulya ku sabab kajujuranana. Sing saha nu ngeureunkeun omonganana, eta boga pangaweruh, sarta jalma nu tengtrem jiwana teh jalma nu boga pangarti. Sanajan jalma gejul ari ngabetem mah disangkana bijaksana; waktu manehna ngaheulkeun biwirna, katingalina boga pangrasa.