Otamiz yuraklarni sinaydi

Tanglikdagi xonadonlar: yutishdan koʻra tashlab qoʻygan maʼqul janjallar, sharmanda oʻgʻildan ustun turadigan oqil xizmatkor, chol uchun toj boʻlgan nevaralar. U tanbehning taʼsirini payqaydi: u farosatli odamga ahmoqqa urilgan yuzta kaltakdan koʻra chuqurroq botadi; va yonida qoladigan doʻstni qadrlaydi.

17-bob.

Janjalga toʻla ziyofatli uydan koʻra, tinchlikda yeyilgan quruq bir burda non afzaldir. Aqlli xizmatkor nomussiz oʻgʻil ustidan hukmronlik qilib, aka-ukalar qatorida merosdan ulush oladi. Tigel kumush uchun, oʻchoq oltin uchundir, ammo yuraklarni Otamiz sinaydi. Yomonlik qiluvchi qabih lablarga quloq soladi; yolgʻonchi buzgʻunchi tilga quloq soladi. Kambagʻalning ustidan kulgan kishi uni Yaratganni haqoratlaydi; falokatdan shodlangan jazosiz qolmaydi. Nevaralar qariyalarning toji, farzandlarning shon-sharafi esa ota-onalaridir. Ahmoqqa chiroyli soʻz yarashmaydi — zodagonga yolgʻonchi lablar bundan-da battar yarashmaydi. Pora beruvchining nazarida u sehrli tumordek koʻrinadi; qayerga burilsa, muvaffaqiyat qozonaman deb oʻylaydi. Aybni yopgan kishi sevgini izlaydi, ammo uni qayta-qayta eslatgan yaqin doʻstlarni ajratadi. Dashnom aqlli odamga ahmoqqa urilgan yuz zarbadan koʻra chuqurroq taʼsir qiladi. Isyonkor odam faqat yomonlikni izlaydi, shuning uchun unga qarshi shafqatsiz elchi yuboriladi. Ahmoqligiga berilgan ahmoq bilan uchrashgandan koʻra, bolalaridan judo boʻlgan ayiq bilan uchrashish afzaldir. Kimki yaxshilikka yomonlik bilan javob qaytarsa, yomonlik uning uyidan hech qachon ketmaydi. Janjal boshlash toʻgʻonni buzishga oʻxshaydi, shuning uchun nizo avj olmasdan oldin undan voz kech. Fosiqni oqlagan ham, solihni ayblagan ham — har ikkisi Otamizga barobar manfurdir. Oʻrganishga dili boʻlmagan ahmoqning qoʻlida donolik sotib olish uchun puli boʻlgani nega kerak? Doʻst doimo sevadi, aka-uka esa qiyin kun uchun tugʻiladi. Aqlsiz odam qoʻl berib kafolat beradi va qoʻshnisi uchun zomin boʻladi. Yomonlikni sevgan janjalni sevadi; darvozasini baland qurgan halokatni chorlaydi. Egri koʻngilli yaxshilik topmaydi, qalloq tilli baloga yoʻliqadi. Ahmoq farzand koʻrgan kishi oʻziga gʻam keltiradi; iymonsiz ahmoqning otasida quvonch boʻlmaydi. Shod koʻngil yaxshi dori, ammo ezilgan ruh suyaklarni quritadi. Fosiq odam adolat yoʻllarini buzish uchun yashirincha pora oladi. Idrokli odamning koʻzi donolikka qadalgan, ammo ahmoqning koʻzlari yerning chetlarigacha sarson kezadi. Ahmoq oʻgʻil otasiga gʻam, oʻzini tuqqan onasiga alam keltiradi. Solihni jazolash yaxshi emas, zodagonlarni halolligi uchun qamchilash ham yaxshi emas. Soʻzlarini tiygan kishi bilimga egadir, sokin ruhli odam esa idrokli kishidir. Hatto jim turgan ahmoq ham dono hisoblanadi; lablarini yumsa, idrokli koʻrinadi.