നമ്മുടെ പിതാവ് ഹൃദയങ്ങളെ പരിശോധിക്കുന്നു
സമ്മർദ്ദത്തിലായ കുടുംബങ്ങൾ: ജയിക്കുന്നതിനെക്കാൾ വിട്ടുകളയുന്നതു നല്ലതായ കലഹങ്ങൾ, ലജ്ജ വരുത്തുന്ന മകനെക്കാൾ ഉയർന്ന സ്ഥാനമുള്ള വിവേകിയായ ദാസൻ, വൃദ്ധന്റെ കിരീടമായ പേരക്കുട്ടികൾ. ശാസന എന്തു ചെയ്യുന്നുവെന്ന് അത് ശ്രദ്ധിക്കുന്നു: ഭോഷനിൽ നൂറ് അടി ചെല്ലുന്നതിനെക്കാൾ ആഴത്തിൽ അത് വിവേകിയിൽ ഇറങ്ങുന്നു; വിട്ടുപോകാതെ നിൽക്കുന്ന സ്നേഹിതനെ അത് വിലമതിക്കുന്നു.
17 1കലഹം നിറഞ്ഞ വിരുന്നു നിറഞ്ഞ ഒരു വീടിനെക്കാൾ സമാധാനത്തോടെ ഭക്ഷിക്കുന്ന ഉണങ്ങിയ ഒരു അപ്പക്കഷണം നല്ലത്. 2വിവേകമുള്ള ദാസൻ നാണംകെട്ട മകന്റെമേൽ ഭരണം നടത്തും, സഹോദരന്മാർക്കിടയിൽ അവകാശം പങ്കിട്ടെടുക്കുകയും ചെയ്യും. 3വെള്ളിക്കു മൂശയും സ്വർണത്തിനു ഉലയും; എന്നാൽ നമ്മുടെ പിതാവ് ഹൃദയങ്ങളെ പരിശോധിക്കുന്നു. 4ദുഷ്ടൻ ദുഷ്ടമായ അധരങ്ങൾക്കു ചെവികൊടുക്കുന്നു; വ്യാജം പറയുന്നവൻ നാശകരമായ നാവിനു ചെവികൊടുക്കുന്നു. 5ദരിദ്രനെ പരിഹസിക്കുന്നവൻ തന്റെ സ്രഷ്ടാവിനെ നിന്ദിക്കുന്നു; ആപത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നവൻ ശിക്ഷ കൂടാതെ പോകുകയില്ല. 6കൊച്ചുമക്കൾ വൃദ്ധന്മാരുടെ കിരീടം; മക്കളുടെ മഹത്ത്വം അവരുടെ മാതാപിതാക്കളത്രേ. 7ഭോഷനു ഉത്കൃഷ്ടമായ സംസാരം ചേരുകയില്ല—കുലീനനു വ്യാജമുള്ള അധരങ്ങൾ എത്രയും അധികം ചേരുകയില്ല. 8കൈക്കൂലി കൊടുക്കുന്നവനു അതു ഒരു മാന്ത്രികരത്നംപോലെ തോന്നുന്നു; അവൻ തിരിയുന്നേടത്തെല്ലാം താൻ വിജയിക്കുമെന്ന് അവൻ വിചാരിക്കുന്നു. 9ലംഘനം മറച്ചുവെക്കുന്നവൻ സ്നേഹം അന്വേഷിക്കുന്നു, എന്നാൽ അതു വീണ്ടുംവീണ്ടും പറയുന്നവൻ ഉറ്റ സ്നേഹിതരെ അകറ്റുന്നു. 10ഭോഷനു നൂറടി ഏൽക്കുന്നതിനെക്കാൾ ബുദ്ധിയുള്ളവനു ഒരു ശാസന ആഴത്തിൽ ചെന്നിറങ്ങുന്നു. 11മത്സരിയായ മനുഷ്യൻ ദോഷം മാത്രം അന്വേഷിക്കുന്നു, അവന്റെനേരേ ക്രൂരനായ ഒരു ദൂതൻ അയയ്ക്കപ്പെടും. 12തന്റെ ഭോഷത്തത്തിൽ മുഴുകിയ ഭോഷനെ എതിരിടുന്നതിനെക്കാൾ, കുഞ്ഞുങ്ങളെ അപഹരിക്കപ്പെട്ട കരടിയെ എതിരിടുന്നതു നല്ലത്. 13ആരെങ്കിലും നന്മയ്ക്കു പകരം തിന്മ ചെയ്താൽ, തിന്മ അവന്റെ വീട്ടിൽനിന്ന് ഒരുനാളും വിട്ടുമാറുകയില്ല. 14കലഹം തുടങ്ങുന്നതു അണ പൊട്ടിക്കുന്നതുപോലെയാകുന്നു; അതുകൊണ്ട് തർക്കം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുംമുമ്പേ അതു ഉപേക്ഷിക്കുക. 15ദുഷ്ടനെ നീതീകരിക്കുന്നവനും നീതിമാനെ കുറ്റം വിധിക്കുന്നവനും—ഇരുവരും ഒരുപോലെ നമ്മുടെ പിതാവിനു വെറുപ്പാകുന്നു. 16പഠിക്കാൻ ഹൃദയം ഇല്ലാതിരിക്കെ, ജ്ഞാനം വിലയ്ക്കു വാങ്ങാൻ ഭോഷന്റെ കൈയിൽ പണം ഉണ്ടായിട്ട് എന്തു പ്രയോജനം? 17സ്നേഹിതൻ എല്ലാകാലത്തും സ്നേഹിക്കുന്നു, കഷ്ടകാലത്തേക്കായി സഹോദരൻ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു. 18ബുദ്ധിയില്ലാത്തവൻ ഉറപ്പിനായി കൈയടിക്കുന്നു, തന്റെ അയൽക്കാരനു ജാമ്യം നിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. 19അതിക്രമം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവൻ കലഹം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു; തന്റെ പടിവാതിൽ ഉയരത്തിൽ പണിയുന്നവൻ നാശത്തെ ക്ഷണിച്ചുവരുത്തുന്നു. 20വക്രഹൃദയമുള്ളവനു നന്മ ലഭിക്കുന്നില്ല, വളഞ്ഞ നാവുള്ളവൻ അനർഥത്തിൽ വീഴുന്നു. 21ഭോഷനെ ജനിപ്പിക്കുന്നവൻ തനിക്കുതന്നെ ദുഃഖം വരുത്തുന്നു; ഭക്തിയില്ലാത്ത ഭോഷന്റെ പിതാവിനു സന്തോഷമില്ല. 22സന്തോഷമുള്ള ഹൃദയം നല്ല ഔഷധമാകുന്നു, എന്നാൽ തകർന്ന മനസ്സ് അസ്ഥികളെ ഉണക്കുന്നു. 23ന്യായത്തിന്റെ വഴികളെ മറിച്ചുകളയാൻ ദുഷ്ടൻ രഹസ്യത്തിൽ കൈക്കൂലി വാങ്ങുന്നു. 24വിവേകമുള്ള മനുഷ്യൻ ജ്ഞാനത്തെ കൺമുന്നിൽ സൂക്ഷിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഭോഷന്റെ കണ്ണുകൾ ഭൂമിയുടെ അറ്റങ്ങളോളം അലയുന്നു. 25ഭോഷനായ മകൻ തന്റെ അപ്പനു ദുഃഖവും തന്നെ പ്രസവിച്ച അമ്മയ്ക്കു കയ്പും ആകുന്നു. 26നീതിമാനെ ശിക്ഷിക്കുന്നതു നന്നല്ല, കുലീനരെ അവരുടെ സത്യസന്ധതയ്ക്കായി അടിക്കുന്നതും നന്നല്ല. 27തന്റെ വാക്കുകൾ അടക്കിവെക്കുന്നവനു പരിജ്ഞാനമുണ്ട്, ശാന്തമായ മനസ്സുള്ളവൻ ബുദ്ധിയുള്ളവനാകുന്നു. 28മിണ്ടാതിരിക്കുന്ന ഭോഷൻപോലും ജ്ഞാനിയെന്ന് എണ്ണപ്പെടുന്നു; അധരങ്ങൾ അടയ്ക്കുമ്പോൾ അവൻ വിവേകിയെന്നു തോന്നുന്നു.