સુભાષિતસંગ્રહ 17 FHB Father's Heart Bible™

17 ¹ઝઘડાથી ભરેલા ઉજાણીવાળા ઘર કરતાં શાંતિમાં ખાધેલો સૂકો રોટલાનો ટુકડો સારો. ²ડહાપણવાળો સેવક બદનામ દીકરા પર અધિકાર ચલાવશે, અને ભાઈઓમાં વારસો વહેંચશે. ³ચાંદી માટે કુલડી ને સોના માટે ભઠ્ઠી છે, પણ આપણા પિતા હૃદયોને પારખે છે. ⁴દુષ્ટ કામ કરનાર દુષ્ટ હોઠોનું સાંભળે છે; જૂઠો માણસ નાશકારક જીભનું સાંભળે છે. ⁵જે ગરીબની મશ્કરી કરે છે તે પોતાના સર્જનહારનું અપમાન કરે છે; જે આફત પર રાજી થાય છે તે શિક્ષા પામ્યા વગર રહેશે નહિ. ⁶પૌત્રપૌત્રીઓ વૃદ્ધોનો મુગટ છે, અને સંતાનોનો મહિમા તેમનાં માતાપિતા છે. ⁷મૂર્ખને સુંદર વાણી શોભતી નથી—તો ઉમરાવને જૂઠા હોઠ તો કેટલા ઓછા શોભે. ⁸લાંચ આપનારને તે જાદુઈ મણિ જેવી લાગે છે; તે જ્યાં જાય ત્યાં સફળ થશે એમ તે માને છે. ⁹જે અપરાધને ઢાંકે છે તે પ્રેમ શોધે છે, પણ જે તેને વારંવાર ઉખેળે છે તે ગાઢ મિત્રોને જુદા પાડે છે. ¹⁰મૂર્ખને સો ફટકા કરતાં સમજુ માણસના મનમાં એક ઠપકો વધારે ઊંડો ઊતરે છે. ¹¹બંડખોર માણસ ફક્ત બૂરાઈ શોધે છે, અને તેની સામે ક્રૂર સંદેશવાહક મોકલાશે. ¹²પોતાની મૂર્ખાઈમાં ડૂબેલા મૂર્ખને મળવા કરતાં બચ્ચાં છીનવાઈ ગયેલી રીંછણને મળવું સારું. ¹³જો કોઈ ભલાઈનો બદલો બૂરાઈથી વાળે, તો તેના ઘરમાંથી બૂરાઈ કદી જશે નહિ. ¹⁴ઝઘડો શરૂ કરવો એ બંધ તોડવા જેવું છે, માટે તકરાર ફાટી નીકળે તે પહેલાં તેને છોડી દે. ¹⁵જે દુષ્ટને નિર્દોષ ઠરાવે છે અને જે નેક માણસને દોષિત ઠરાવે છે—એ બન્ને આપણા પિતાને સરખા ધિક્કારપાત્ર છે. ¹⁶જ્યારે મૂર્ખને શીખવાનું મન જ નથી, ત્યારે ડહાપણ ખરીદવા તેના હાથમાં પૈસા શા માટે? ¹⁷મિત્ર સર્વ સમયે પ્રેમ કરે છે, અને ભાઈ સંકટના સમય માટે જન્મેલો છે. ¹⁸અક્કલ વગરનો માણસ જામીનગીરીમાં હાથ મિલાવે છે અને પોતાના પડોશી માટે બાંયધરી આપે છે. ¹⁹જે અન્યાયને ચાહે છે તે ઝઘડાને ચાહે છે; જે પોતાનો દરવાજો ઊંચો બાંધે છે તે વિનાશને નોતરે છે. ²⁰કુટિલ હૃદયવાળાને કશું સારું મળતું નથી, અને આડી જીભવાળો સંકટમાં પડે છે. ²¹જે મૂર્ખને જન્મ આપે છે તે પોતાના પર દુઃખ વહોરે છે; ઈશ્વરહીન મૂર્ખના પિતાને કશો આનંદ નથી. ²²આનંદી હૃદય સારી દવા છે, પણ ભાંગી પડેલું મન હાડકાંને સૂકવી નાખે છે. ²³દુષ્ટ માણસ ન્યાયના માર્ગ વાંકા કરવા ગુપ્ત રીતે લાંચ લે છે. ²⁴સમજુ માણસ ડહાપણને નજર સામે રાખે છે, પણ મૂર્ખની આંખો પૃથ્વીના છેડા સુધી ભટકે છે. ²⁵મૂર્ખ દીકરો પોતાના પિતાને દુઃખરૂપ અને જેણે તેને જન્મ આપ્યો તે માતાને કડવાશરૂપ છે. ²⁶નેક માણસને દંડ કરવો સારું નથી, તેમ જ પ્રામાણિકતા માટે ઉમરાવોને ફટકારવા પણ સારું નથી. ²⁷જે પોતાના શબ્દો રોકી રાખે છે તે જ્ઞાની છે, અને શાંત મનવાળો સમજુ માણસ છે. ²⁸મૂર્ખ પણ જો ચૂપ રહે તો તે જ્ઞાની ગણાય છે; જ્યારે તે પોતાના હોઠ બંધ રાખે છે, ત્યારે તે સમજુ જણાય છે.