જીભમાં મૃત્યુ અને જીવન

વાણી અને એકલતા. શબ્દો મૃત્યુ કે જીવન લઈ જતાં ઊંડાં પાણી છે, મૂર્ખનું મુખ તેનો પોતાનો ફાંદો છે, અને સાંભળ્યા પહેલાં જવાબ આપવો શરમ છે. તે નોંધે છે કે પોતાનો પક્ષ પહેલાં રજૂ કરનાર પૂછપરછ થાય ત્યાં સુધી જ સાચો લાગે છે, અને નારાજ ભાઈને પાછો મેળવવો કઠિન છે.

અધ્યાય 18.

જે પોતાને અલગ પાડે છે તે પોતાની ઇચ્છા પાછળ દોડે છે; તે સર્વ સાચા ડહાપણની વિરુદ્ધ તૂટી પડે છે. મૂર્ખને સમજમાં આનંદ મળતો નથી, પણ ફક્ત પોતાના વિચારો રજૂ કરવામાં જ. જ્યારે દુષ્ટતા આવે છે, ત્યારે તિરસ્કાર પણ આવે છે, અને અપમાનની સાથે નિંદા આવે છે. માણસના મુખના શબ્દો ઊંડાં પાણી જેવા છે; ડહાપણનો ઝરો વહેતો પ્રવાહ છે. દુષ્ટનો પક્ષ લેવો સારું નથી, ને નેક માણસને ન્યાય આપવાનું નકારવું સારું નથી. મૂર્ખના હોઠ ઝઘડો લાવે છે, અને તેનું મુખ માર ખાવા નોતરે છે. મૂર્ખનું મુખ તેનો વિનાશ છે, અને તેના હોઠ તેના જીવને ફાંદારૂપ છે. ચાડિયાના શબ્દો સ્વાદિષ્ટ કોળિયા જેવા છે; તે પેટના અંતરતમ ભાગમાં ઊતરી જાય છે. જે પોતાના કામમાં ઢીલો છે તે નાશ કરનારનો ભાઈ છે. આપણા પિતાનું નામ મજબૂત કિલ્લો છે; નેક માણસ તેમાં દોડી જઈને સલામત રહે છે. ધનવાનની સંપત્તિ તેનું કિલ્લેબંધ નગર છે; તેની કલ્પનામાં તે ઊંચી દીવાલ જેવી છે. વિનાશ પહેલાં માણસનું હૃદય અભિમાની બને છે, પણ માન પહેલાં નમ્રતા આવે છે. જો કોઈ સાંભળ્યા પહેલાં જવાબ આપે, તો તે તેની મૂર્ખતા ને તેની શરમ છે. માણસનો આત્મા તેને માંદગીમાં ટકાવી રાખે છે, પણ ભાંગી પડેલા આત્માને કોણ સહન કરી શકે? સમજુ હૃદય જ્ઞાન મેળવે છે, અને જ્ઞાનીનો કાન તેને શોધી કાઢે છે. માણસની ભેટ તેને માટે માર્ગ ખોલે છે અને તેને મોટા માણસો આગળ લાવે છે. પોતાની રજૂઆત પહેલો કરનાર સાચો જણાય છે, જ્યાં સુધી બીજો આવીને તેની તપાસ કરે નહિ. ચિઠ્ઠી નાખવાથી ઝઘડા પતી જાય છે અને બળવાન પ્રતિસ્પર્ધીઓ અલગ પડે છે. દુભાયેલા ભાઈને મનાવવો કિલ્લેબંધ નગર કરતાં અઘરો છે, અને ઝઘડા કિલ્લાના આગળિયા જેવા છે. માણસના મુખના ફળથી તેનું પેટ ધરાય છે; તેના હોઠની ઊપજથી તે તૃપ્ત થાય છે. જીભની શક્તિમાં મૃત્યુ અને જીવન છે, અને જે તેને ચાહે છે તેઓ તેનું ફળ ખાશે. જેને પત્ની મળે છે તેને સારી વસ્તુ મળે છે અને આપણા પિતા તરફથી કૃપા પામે છે. ગરીબ માણસ દયાની આજીજી કરે છે, પણ ધનવાન કઠોરતાથી જવાબ આપે છે. ઘણા સાથીઓવાળો માણસ પાયમાલ થઈ શકે છે, પણ ભાઈ કરતાં વધારે નજીક રહેનાર એક મિત્ર પણ હોય છે.