Kĩĩranĩro kĩa Ithe kũrĩ Ciana Ciake
Kĩrathimo kĩgwetetwo na mĩhari mĩnini, nakĩo kĩrumi kĩgwetetwo na ũraihu wa kũmakania: mĩrimũ, ũkavu, mũrigiicĩrio mũũru mũno nginya aciari makarĩa ciana ciao, gũtahwo, ngoro ĩinainaga, na rũũcĩ rwĩrirĩirie hwaĩinĩ. Uritũ wothe ũrĩ harĩ ũndũ ũmwe — kana Isiraeli nĩmegũthikĩrĩria mũgambo wa Ithe wao.
28 1Ũngĩthikĩrĩria mũgambo wa Ithe waku na wĩhokeku, ũkĩmenyagĩrĩra gwĩka maathani make mothe marĩa ngũkũhe ũmũthĩ, Ithe waku nĩagagũtũũgĩria igũrũ rĩa ndũũrĩrĩ ciothe cia thĩ. 2Irathimo ici ciothe nĩigagũkinyĩrĩra na igũkinyĩre, ũngĩthikĩrĩria mũgambo wa Ithe waku: 3Nĩũkaraathimwo ũrĩ itũũrainĩ, na nĩũkaraathimwo ũrĩ mũgũndainĩ. 4Nĩkũraathimwo maciaro ma nda yaku, na maciaro ma mũgũnda waku, na maciaro ma mahiũ maku—njaũ cia ndũũru ciaku cia ng'ombe na cia ng'ondu. 5Nĩkũraathimwo gĩkabũ gĩaku na mbakũri yaku ya gũkanda mũtu. 6Nĩũkaraathimwo rĩrĩa ũgũtoonya, na nĩũkaraathimwo rĩrĩa ũkuuma. 7Ithe waku nĩakaahũũra thũ ciaku iria igũũkĩrĩire, igwe mbere yaku. Igaagũũka na njĩra ĩmwe no ikoore igĩgũtiga na njĩra mũgwanja. 8Ithe waku nĩagaathana kĩrathimo kĩgũkinyĩre makũmbĩinĩ maku na maũndũinĩ mothe marĩa ũkũruta na guoko gwaku, na nĩakaagũrathima bũrũriinĩ ũrĩa Ithe waku arakũhe. 9Ithe waku nĩakaagũtua rũrĩrĩ rwake rũtheru, o ta ũrĩa aakwĩhĩtĩire, ũngĩmenyerera maathani ma Ithe waku na ũthiiage na njĩra ciake. 10Hĩndĩ ĩyo ndũũrĩrĩ ciothe cia thĩ nĩikoona atĩ wĩtanĩtio na rĩĩtwa rĩa Ithe witũ, nacio nĩigagwĩtigĩra. 11Ithe waku nĩakaatũma ũiyũrwo nĩ ũgaacĩru—maciaro ma nda yaku, na maciaro ma mahiũ maku, na maciaro ma mũgũnda waku—bũrũriinĩ ũrĩa Ithe waku eehĩtĩire maithe maku atĩ nĩakakũhe. 12Ithe waku nĩakaagũhingũrĩra kĩgĩĩna gĩake kĩega, nĩkĩo igũrũ, nĩguo aheane mbura ya bũrũri waku hĩndĩ yayo na arathime wĩra wothe wa moko maku. Nĩũgakombithia ndũũrĩrĩ nyingĩ no wee ndũgakomba. 13Ithe waku nĩagagũtua mũtwe, no ti mũting'oe, ũtũũre ũrĩ na igũrũ na ndũrĩ hĩndĩ ũkaagũa thĩ, ũngĩthikĩrĩria maathani ma Ithe waku marĩa ngũgwatha ũmũthĩ, ũkĩmekaga wĩmenyereire. 14Ndũkanagarũrũke ũtige kiugo o na kĩmwe kĩa iria ngũgwatha ũmũthĩ, mwena wa ũrĩo kana wa ũmotho, ũrũmĩrĩre ngai ingĩ na ũcitungatĩre.
Rĩrĩa Makaagarũrũka
15No ũngĩkorwo ndũgũthikĩrĩria mũgambo wa Ithe waku, ũkĩmenyagĩrĩra gwĩka maathani make mothe na mawatho make marĩa ngũgwatha ũmũthĩ, irumi ici ciothe nĩigagũkinyĩrĩra na igũkinyĩre: a a v15 Mĩkaana ĩno yumĩte ngoroinĩ ya Ithe, ti ya mũtuanĩri ciira ũrĩ haraihu — irumi ici ironania mũrũũnjĩko ũrĩa ũrũmagĩrĩra muoyo ũrĩa ũtũũragwo ũkĩreganaga na mũbango wa Mũũmbi, na Ithe witũ nĩamaiguagĩra kĩeha o rĩrĩa aramagweta. 16Nĩũkarumwo ũrĩ itũũrainĩ, na nĩũkarumwo ũrĩ mũgũndainĩ. 17Nĩkũrumwo gĩkabũ gĩaku na mbakũri yaku ya gũkanda mũtu. 18Nĩkũrumwo maciaro ma nda yaku na ma mũgũnda waku, na kĩongererwa kĩa ng'ombe ciaku na njaũ cia ndũũru yaku. 19Nĩũkarumwo rĩrĩa ũgũtoonya, na nĩũkarumwo rĩrĩa ũkuuma. 20Ithe waku nĩagagũtũmĩra irumi, na kĩrigiicano, na rũũru maũndũinĩ mothe marĩa ũkũruta na guoko gwaku, nginya wanangwo na ũthire narua, nĩ ũndũ wa waganu wa ciĩko ciaku cia kũndirika. 21Ithe waku nĩagatũma mũthiro ũkũnyiitĩrĩre nginya akaarĩkia gũkũniina ũume bũrũriinĩ ũrĩa ũratoonya ũwĩgwatĩre. 22Ithe waku nĩagagũhũũra na mũrimũ wa kũhĩnja, na kĩrwaro, na kũimba, na ũrugarĩ mũnene, na riũa, na mũgũnyũ, na ira; nacio nĩcigagũteng'eria nginya ũthire. 23Igũrũ rĩrĩa rĩrĩ igũrũ rĩa mũtwe waku nĩrĩgatuĩka gĩcango, nayo thĩ ĩrĩa ĩrĩ rungu rwaku ĩtuĩke kĩgera. 24Ithe waku nĩakaagarũra mbura ya bũrũri waku ĩtuĩke mũtu na rũkũngũ; nĩĩkoora yumĩte igũrũ ĩkũgwĩrĩre nginya wanangwo. 25Ithe waku nĩagatũma ũhũũrwo, ũgwe mbere ya thũ ciaku. Nĩũkoimagara na njĩra ĩmwe ũgĩcithiĩ, no ũkoore na njĩra mũgwanja, na ũtuĩke kĩndũ gĩa kũmakania mothamakiinĩ mothe ma thĩ. 26Ciimba ciaku nĩigatuĩka irio cia nyoni ciothe cia rĩerainĩ na cia nyamũ cia thĩ, na gũtirĩ mũndũ ũgaaciingata. 27Ithe waku nĩagagũhũũra na mahũha ma Misiri, na ihũmbũ, na ironda iria iratogota, na mũhũnyũ, na gũtirĩ kĩmwe gĩacio kĩngĩhona. 28Ithe waku nĩagagũhũũra na ũgũrũki, na ũtumumu, na kĩrigiicano kĩa meciiria. 29Mũthenya barigici nĩũkahaahahaaha o ta ũrĩa mũtumumu ahaahaga nduma-inĩ, na ndũkagaacĩra njĩrainĩ ciaku. Nĩũgũtũũra o ũkĩhiinyĩrĩrio na ũgĩtahĩrwo hĩndĩ ciothe, na gũtirĩ mũndũ ũgaagũteithũra. 30Nĩũkoorĩria mũtumia, no mũndũ ũngĩ nĩagakoma nake. Nĩũgagwaka nyũmba, no ndũgatũũra thĩinĩ wayo. Nĩũkahaanda mũgũnda wa mĩthabibũ, no ndũgakenera maciaro mayo. 31Ndegwa yaku nĩĩgathĩnjwo maitho maku makĩĩonagĩra, no ndũkamĩrĩa. Ndigiri yaku nĩĩgatahwo ĩkweherio na ndĩgacookio. Ndũũru yaku nĩĩkaheyo thũ ciaku, na gũtirĩ mũndũ ũgaakũhonokia. 32Ariũ aku na airĩĩtu aku nĩmakaheyo rũrĩrĩ rũngĩ maitho maku makĩĩonagĩra, ũkĩmeriragĩria mũthenya wothe, no guoko gwaku gũtikagĩa na hinya. 33Rũrĩrĩ ũtooĩ nĩrũkarĩa maciaro ma bũrũri waku na wĩra waku wothe; nĩũgũtũũra o ũkĩhiinyĩrĩrio na ũkĩhehenjwo hĩndĩ ciothe. 34Nawe nĩũkagũrũkio nĩ maũndũ marĩa maitho maku makoona. 35Ithe waku nĩagagũhũũra na mahũha mooru matangĩhona maruinĩ maku na magũrũinĩ, kuuma ikinya rĩa kũgũrũ gwaku nginya gongo wa mũtwe waku. 36Ithe waku nĩagagũtwara wee na mũthamaki ũrĩa wĩkĩrĩire igũrũ rĩaku, rũrĩrĩinĩ rũrĩa wee kana maithe maku mũtooĩ, na kũu nĩũgatungatĩra ngai ingĩ cia mĩtĩ na mahiga. 37Nĩũgatuĩka kĩndũ gĩa kũmakania, na thimo, na kĩndũ gĩa kũnyũrũrio gatagatĩinĩ ka ndũũrĩrĩ ciothe kũrĩa Ithe waku agaagũtwara. 38Nĩũgakuua mbeũ nyingĩ ũtware mũgũndainĩ no ũgethe tũnini, nĩgũkorwo ngigĩ nĩĩkamĩrĩa. 39Nĩũkahaanda mĩgũnda ya mĩthabibũ na ũmĩrĩmagĩre, no ndũkanyua ndibei kana ũgethe thabibũ—igunyũ nĩikacirĩa. 40Nĩũkagĩa na mĩtĩ ya mĩzeituni bũrũriinĩ waku wothe, no ndũgakeehaka maguta, nĩgũkorwo mĩzeituni yaku nĩĩkoitũkanga. 41Nĩũgaciara ariũ na airĩĩtu, no matigaatũũra marĩ aku, nĩgũkorwo nĩmagatahwo mathiĩ ũkomboinĩ. 42Ngigĩ iria ithiiaga ikĩhuuhaga nĩikegwatĩra mĩtĩ yaku yothe na maciaro ma mũgũnda waku. 43Mũgeni ũrĩa ũrĩ gatagatĩ gaku nĩagathiĩ na igũrũ makĩria igũrũ rĩaku, nawe ũikũrũke na thĩ makĩria. 44We nĩagagũkombithia, no wee ndũkamũkombithia. We nĩagatuĩka mũtwe, nawe ũtuĩke mũting'oe.
45Irumi ici ciothe nĩigagũkinyĩrĩra, igĩgũteng'eria na igũkinyĩre nginya wanangwo, tondũ ndwathikĩrĩirie mũgambo wa Ithe waku, nĩguo ũmenyerere maathani make na mawatho make marĩa aagwathĩte. 46Nĩigatuĩka kĩmenyithia na kĩndũ gĩa kũgegania gũgũũkĩrĩra wee na rũciaro rwaku nginya tene na tene. 47Tondũ ndwatungatĩire Ithe waku na gĩkeno na ngoro ĩkenete rĩrĩa warĩ na indo ciothe nyingĩ, 48nĩũgatungatĩra thũ iria Ithe waku agaagũtũmĩra igũũkĩrĩre, ũrĩ na ng'aragu, na nyoota, na njaga, na thĩĩna mũnene. Nĩagagwĩkĩra icooki rĩa kĩgera ngingoinĩ yaku nginya akaanange. 49Ithe waku nĩakaarehe rũrĩrĩ rũgũũkĩrĩre ruumĩte kũraya, ruumĩte itherũkĩroinĩ cia thĩ, rũgĩikũrũka ta nderi—rũrĩrĩ rũrĩa rũthiomi rwaruo ũtangĩigua, 50rũrĩrĩ rũrĩ na ũthiũ mũkarĩ, rũrĩa rũtangĩtĩĩa mũndũ mũkũrũ kana rũiguĩre mũndũ mwĩĩthĩ tha. 51Nĩrũkarĩa tũcaũ twa mahiũ maku na maciaro ma mũgũnda waku nginya wanangwo, rũtagũtigĩire ngano, kana ndibei njerũ, kana maguta, kana njaũ cia ng'ombe ciaku kana tũcaũ twa ndũũru ciaku, nginya rũkũniine. 52Nĩrũgakũrigiicĩria matũũrainĩ maku mothe nginya thingo ciaku iria ndaaya na nũmu iria wĩhokete imomoke bũrũriinĩ waku wothe. Nĩrũgakũrigiicĩria thĩinĩ wa matũũra mothe bũrũriinĩ ũrĩa Ithe waku akũheete. 53Hĩndĩ ĩyo, thĩinĩ wa kũrigiicĩrio na mĩnyamaro ĩrĩa thũ yaku ĩgaagũkinyĩria, nĩũkarĩa maciaro ma nda yaku, nĩ nyama cia ariũ na airĩĩtu arĩa Ithe waku aakũheete. 54Mũndũ ũrĩa mũhooreri mũno na mũororo gatagatĩinĩ gaku nĩagaiguĩra mũrũ wa ithe ũiru, o na mũtumia ũrĩa ahuumbagĩria, o na ciana ciake iria igaatigara, 55akĩregaga kũheana kũrĩ o na ũmwe wao nyama cia ciana ciake iria araarĩa, tondũ gũtirĩ kĩndũ kĩngĩ gĩkaamũtigĩra thĩinĩ wa kũrigiicĩrio na mĩnyamaro ĩrĩa thũ yaku ĩgaagũkinyĩria matũũrainĩ maku mothe. 56Mũtumia ũrĩa mũhooreri mũno na mũororo gatagatĩinĩ gaku, ũrĩa mũororo ũũ atangĩkinyia o na ikinya rĩa kũgũrũ gwake thĩ, nĩagaiguĩra mũthuuri ũrĩa ahuumbagĩria ũiru, o na mũriũ wake na mwarĩ wake, 57o na gĩcui kĩrĩa kiumĩte gatagatĩ ka magũrũ make na ciana iria agaaciara, nĩgũkorwo nĩagaacirĩa na hitho nĩ ũndũ wa kwaga kĩndũ kĩngĩ, hĩndĩ ya kũrigiicĩrio na mĩnyamaro ĩrĩa thũ yaku ĩgaagũkinyĩria matũũrainĩ maku. 58Ũngĩkorwo ndũkũmenyerera gwathĩkĩra ciugo ciothe cia watho ũyũ iria ciandĩkĩtwo ibukuinĩ rĩĩrĩ, ũgĩĩtigĩra rĩĩtwa rĩĩrĩ rĩrĩ riiri na rĩa gũtĩĩka—nĩrĩo Ithe, 59hĩndĩ ĩyo Ithe waku nĩakaarehe mĩthiro ya kũgegania igũrũ rĩaku na rĩa rũciaro rwaku—mĩthiro mĩritũ na ya gũtũũra, na mĩrimũ mĩritũ na ya gũtũũra. 60Nĩagagũcookereria mĩrimũ yothe ya Misiri ĩrĩa wetigĩrĩte, nayo nĩĩkagũnyiitĩrĩra. 61O na mũrimũ o wothe na mũthiro o wothe ũtaandĩkĩtwo ibukuinĩ rĩĩrĩ rĩa watho, Ithe waku o nake nĩakaũrehe igũrũ rĩaku nginya wanangwo. 62Wee ũrĩa warĩ mũingĩ ta njata cia igũrũ nĩũgaatigara ũrĩ mũnini, tondũ ndwathikĩrĩirie mũgambo wa Ithe waku. 63O ta ũrĩa Ithe waku akenagĩra gũgwĩka wega na gũkũingĩhia, ũguo noguo Ithe waku agaakenera gũkwananga na gũkũniina, nawe nĩũkamunywo kuuma bũrũriinĩ ũrĩa ũratoonya ũwĩgwatĩre. 64Ithe waku nĩakaagũhurunja gatagatĩinĩ ka ndũũrĩrĩ ciothe, kuuma mũthia ũmwe wa thĩ nginya ũrĩa ũngĩ, na kũu nĩũgatungatĩra ngai ingĩ cia mĩtĩ na mahiga, iria itooĩo nĩ wee kana maithe maku. 65Gatagatĩinĩ ka ndũũrĩrĩ icio ndũkoona ũhurũko, kana handũ ha kũhurũkia ikinya rĩa kũgũrũ gwaku. Kũu Ithe waku nĩagagũkũhe ngoro ĩrĩa ĩinainaga, na maitho marĩa mathira hinya, na muoyo ũrĩa ũrĩ na kĩeha. 66Muoyo waku nĩũgaacuurio ũrĩ na nganja mbere yaku. Ũtukũ na mũthenya nĩũgetigĩra, ũtarĩ na ma ya muoyo waku. 67Rũũciinĩ nĩũkoiga atĩrĩ, “Naarĩ korwo nĩ hwaĩinĩ!” na hwaĩinĩ ũkoiga, “Naarĩ korwo nĩ rũũciinĩ!”—nĩ ũndũ wa guoya ũrĩa ũiyũrĩte ngoro yaku na maũndũ marĩa maitho maku makoona. 68Ithe waku nĩagagũcookia Misiri na marikabu, na njĩra ĩrĩa ndakwĩrĩte atĩ ndũgacooka kũmĩona rĩngĩ. Kũu nĩũkeyendia kũrĩ thũ ciaku ũtuĩke ngombo ya arũme na ya atumia, no gũtirĩ mũndũ ũkaagũgũra.