Pepakone Bapak, Uripe Anak

Pitutur marang anak lanang, akehe bab pangandel: aja gumantung marang pangertenmu dhewe, ngluhurna Rama kita nganggo pametumu, aja sengit marang pamerdine. Banjur kawicaksanan sing regane ngluwihi salaka, lan aturan blaka bab tangga, kalebu mbayar utang dina iki, ora sesuk.

Pasal 3.

Anakku, aja nglalekake piwulangku, nanging atimu padha netepana pepakonku, awit iku kabeh bakal nambahi dawaning umur lan taun-taun panguripan sarta katentreman marang kowe. Aja nganti sih-kadarman lan kasetyan ninggal kowe; talenana ing guluhmu, tulisen ing papan atimu. Dadi kowe bakal oleh sih-rahmat lan jeneng becik ana ing ngarsane Rama kita lan ing antarane manungsa.

Kumandela marang Rama kita kanthi gumolonging atimu, lan aja sumendhe marang pangretenmu dhewe. Ing sakabehing lakumu akonana Panjenengane, temah Panjenengane bakal nglencengake dalan-dalanmu.

Aja rumangsa wicaksana ana ing mripatmu dhewe; wedia marang Rama kita, lan nyingkirana saka piala. Iku bakal dadi tamba kanggo badanmu lan nyegerake balung-balungmu.

Ngurmatana Rama kita kanthi bandhamu lan kanthi wiwitaning kabeh asil panenmu, ^a temah lumbung-lumbungmu bakal kebak kaluberan, lan bak-bak pameresanmu bakal luber dening anggur anyar.

Anakku, aja ngremehake pamerdine Rama kita, lan aja bosen marang pamelinge, awit Rama kita merdi marang wong kang ditresnani ing panggalihe, kaya dene bapak merdi marang anak kang dadi renaning atine.

Rahayu wong kang nemu kawicaksanan, lan wong kang oleh pangreten, awit bathi saka kawicaksanan iku luwih becik tinimbang bathi saka salaka, lan pituwase luwih becik tinimbang emas. Kawicaksanan iku luwih aji tinimbang sesotya, lan ora ana barang kang kokpengini bisa madhani. Umur dawa ana ing tangane tengen; ing tangane kiwa ana kasugihan lan kaurmatan. Dalan-dalane nyenengake, lan sakabehing lurunge iku katentreman. Kawicaksanan iku wit panguripan tumrap wong kang padha nyekel, wong kang padha nggegem kenceng iku kasebut rahayu.

Rama kita kanthi kawicaksanan yasa bumi; kanthi pangreten nyantosakake langit; srana kawruhe telenging samodra padha mbukak, lan mendhung netesake ebun.

Anakku, iku kabeh aja nganti ilang saka pandelengmu; reksanen kawicaksanan kang nyata lan budi kang waskitha, temah iku bakal dadi urip tumrap nyawamu lan dadi rerenggan tumrap guluhmu. Tumuli kowe bakal mlaku ing dalanmu kanthi tentrem, lan sikilmu ora bakal kesandhung. Yen kowe mapan turu, kowe ora bakal wedi; nalika kowe nggeletak, turumu bakal nikmat. Aja wedi marang pagiris kang teka dadakan, utawa marang karusakaning wong duraka samangsa iku teka, awit Rama kita bakal dadi pangandelmu lan bakal ngreksa sikilmu supaya ora kena ing kala.

Aja ngendheg kabecikan marang wong kang pantes nampa, nalika kowe duwe kuwasa kanggo nindakake iku. Aja kandha marang pepadhamu, “Lungaa, mengko balia maneh, sesuk bakal dakwenehi”—mangka kowe duwe barang iku. Aja ngrantam piala marang pepadhamu, kang manggon kanthi pracaya ing sandhingmu. Aja padu karo sapa bae tanpa sabab, nalika dheweke ora tumindak ala marang kowe.

Aja meri marang wong kang seneng tumindak kasar, lan aja milih dalan-dalane siji bae, awit wong kang culika iku dadi jijiking Rama kita, nanging Panjenengane mitran karo wong kang jujur. Ipat-ipate Rama kita tumiba ing omahe wong duraka, nanging Panjenengane mberkahi padunungane wong bener. Tumrap wong kang padha nyenyamah, Panjenengane memaoni, nanging marang wong kang andhap-asor Panjenengane paring sih-rahmat. Wong wicaksana bakal oleh warisan kaurmatan, nanging wong gemblung mung oleh kawirangan.