ਕਹਾਉਤਾਂ 3

3 ¹ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾ ਭੁੱਲ, ਸਗੋਂ ਤੇਰਾ ਦਿਲ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੇ, ²ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ, ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਰ੍ਹੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣਗੇ। ³ਨੇਮ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡਣ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗਲ਼ ਦੁਆਲੇ ਬੰਨ੍ਹ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਤਖ਼ਤੀ ਉੱਤੇ ਲਿਖ ਲੈ। ⁴ਇਉਂ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਨਾਮ ਪਾਵੇਂਗਾ।

⁵ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਹੀ ਸਮਝ ਉੱਤੇ ਟੇਕ ਨਾ ਰੱਖ। ⁶ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਰਾਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰੇਗਾ।

⁷ਆਪਣੀ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨਾ ਬਣ; ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਭੈ ਮੰਨ, ਅਤੇ ਬੁਰਿਆਈ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ। ⁸ਇਹ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਅਤੇ ਤੇਰੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਗੀ ਦੇਵੇਗਾ।

⁹ਆਪਣੇ ਧਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰ, ^a a v9 ਪਹਿਲੇ ਫਲ ਵਾਢੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ¹⁰ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਕੋਠੇ ਭਰਪੂਰੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਣਗੇ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਚੁਬੱਚੇ ਨਵੀਂ ਮੈਅ ਨਾਲ ਉੱਛਲ ਪੈਣਗੇ।

¹¹ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਤਾੜਨਾ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਨਾ ਜਾਣ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਦੀ ਝਿੜਕ ਤੋਂ ਅੱਕ, ¹²ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਤਾੜਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਦਾ ਦਿਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਤਾ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਤਾੜਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

¹³ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਬੁੱਧ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਜੋ ਸਮਝ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ¹⁴ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਲਾਭ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਲਾਭ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸੋਨੇ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ। ¹⁵ਉਹ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਕੀਮਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚਾਹਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ¹⁶ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨ ਅਤੇ ਆਦਰ ਹੈ। ¹⁷ਉਸ ਦੇ ਰਾਹ ਸੁਖਦਾਈ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਹਨ। ¹⁸ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜੀਵਨ ਦਾ ਰੁੱਖ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ ਥੰਮ੍ਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਉਹ ਧੰਨ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।

¹⁹ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਬੁੱਧ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ; ਸਮਝ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਕੀਤਾ; ²⁰ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਡੂੰਘਾਣ ਫੁੱਟ ਪਏ, ਅਤੇ ਬੱਦਲ ਤ੍ਰੇਲ ਵਰ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।

²¹ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਓਹਲੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ; ਖਰੀ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਸੂਝ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖ, ²²ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਲਈ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਗਲ਼ ਲਈ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਹੋਣਗੇ। ²³ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਚੱਲੇਂਗਾ, ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪੈਰ ਠੇਡਾ ਨਹੀਂ ਖਾਵੇਗਾ। ²⁴ਜੇ ਤੂੰ ਲੰਮਾ ਪਵੇਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਡਰੇਂਗਾ; ਜਦ ਤੂੰ ਲੰਮਾ ਪਵੇਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਨੀਂਦ ਮਿੱਠੀ ਹੋਵੇਗੀ। ²⁵ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਭੈ ਤੋਂ ਨਾ ਡਰ, ਨਾ ਹੀ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਤੋਂ ਜਦ ਉਹ ਆਵੇ, ²⁶ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਤੇਰਾ ਭਰੋਸਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਫਸਣ ਤੋਂ ਬਚਾਵੇਗਾ।

²⁷ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭਲਿਆਈ ਨਾ ਰੋਕ, ਜਦ ਇਹ ਕਰਨਾ ਤੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ²⁸ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਨਾ ਆਖ, “ਜਾਹ, ਅਤੇ ਫੇਰ ਆਈਂ, ਅਤੇ ਭਲਕੇ ਮੈਂ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ”—ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੈ। ²⁹ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੁਰਿਆਈ ਦੀ ਵਿਉਂਤ ਨਾ ਬਣਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ³⁰ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਨਾ ਕਰ, ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਤੇਰਾ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।

³¹ਜ਼ਾਲਮ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਈਰਖਾ ਨਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਾਹ ਨੂੰ ਨਾ ਚੁਣ, ³²ਕਿਉਂਕਿ ਕੁਟਲ ਮਨੁੱਖ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਘਿਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭੇਤ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ³³ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਸਰਾਪ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਘਰ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਧਰਮੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਬਰਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ³⁴ਠੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲ ਉਹ ਨਫ਼ਰਤ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਲੀਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਕਿਰਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ³⁵ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਦਰ ਦੇ ਵਾਰਸ ਹੋਣਗੇ, ਪਰ ਮੂਰਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਾਦਰੀ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।