ਕਹਾਉਤਾਂ 1

1 ¹ਇਸਰਾਏਲ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਦਾਊਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਲੇਮਾਨ ਦੇ ਕਹਾਉਤਾਂ:

²ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ, ਸਮਝ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਝਣ ਲਈ, ³ਸਿਆਣਪ ਭਰੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਿੱਚ, ਧਾਰਮਿਕਤਾ, ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪਾਉਣ ਲਈ, ⁴ਭੋਲੇ-ਭਾਲੇ ਨੂੰ ਹੁਸ਼ਿਆਰੀ, ਜਵਾਨ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦੇਣ ਲਈ, ⁵ਬੁੱਧਵਾਨ ਵੀ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵਧੇ, ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ, ⁶ਕਹਾਉਤ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ, ਬੁੱਧਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਝਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ।

⁷ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਭੈ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੁੱਢ ਹੈ; ਮੂਰਖ ਬੁੱਧ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ

⁸ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸੁਣ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਨਾ ਤਿਆਗ, ⁹ਕਿਉਂ ਜੋ ਓਹ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਲਈ ਸੋਹਣਾ ਸਿਹਰਾ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਲਈ ਹਾਰ ਹਨ।

¹⁰ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਪਾਪੀ ਤੈਨੂੰ ਭਰਮਾਉਣ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਨਾ ਮੰਨੀਂ। ¹¹ਜੇ ਓਹ ਆਖਣ, “ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਆ, ਆ ਅਸੀਂ ਲਹੂ ਵਹਾਉਣ ਲਈ ਘਾਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀਏ, ਬੇਦੋਸ਼ੇ ਦੀ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਘਾਤ ਲਾਈਏ; ¹²ਕਬਰ ਵਾਂਗ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੀਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਨਿਗਲ ਲਈਏ, ਜਿਵੇਂ ਓਹ ਜਿਹੜੇ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦੇ ਹਨ; ¹³ਅਸੀਂ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤਾਂ ਲੱਭਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟ ਨਾਲ ਭਰ ਲਵਾਂਗੇ; ¹⁴ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾ; ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਕੋ ਥੈਲੀ ਵੰਡਾਂਗੇ,” ¹⁵ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤੁਰ; ਆਪਣਾ ਪੈਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਹੀਆਂ ਤੋਂ ਰੋਕ, ¹⁶ਕਿਉਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ ਬੁਰਿਆਈ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਓਹ ਲਹੂ ਵਹਾਉਣ ਲਈ ਕਾਹਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ¹⁷ਕਿਉਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਪੰਛੀ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਛਾਇਆ ਜਾਲ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਫੜਦਾ; ¹⁸ਪਰ ਏਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲਹੂ ਲਈ ਘਾਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਓਹ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਜਾਨਾਂ ਦੀ ਘਾਤ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ¹⁹ਹਰ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹ ਏਹੋ ਜਿਹੇ ਹਨ ਜਿਹੜਾ ਨਾਹੱਕ ਦੇ ਲਾਭ ਦਾ ਲੋਭੀ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ

²⁰ਬੁੱਧ ਗਲੀ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਪੁਕਾਰਦੀ ਹੈ; ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ²¹ਰੌਲੇ-ਰੱਪੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪੁਕਾਰਦੀ ਹੈ; ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਫਾਟਕਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ ਉੱਤੇ ਉਹ ਬੋਲਦੀ ਹੈ:

²²“ਹੇ ਭੋਲਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਕਦ ਤੀਕ ਭੋਲੇ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰੋਗੇ? ਠੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਦ ਤੀਕ ਆਪਣੇ ਠੱਠੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਰਹਿਣਗੇ ਅਤੇ ਮੂਰਖ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣਗੇ? ²³ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਤਾੜਨਾ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਮੈਂ, ਬੁੱਧ—ਯਿਸੂ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੁੱਧ—ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਆਤਮਾ ਵਹਾਵਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰਗਟ ਕਰਾਂਗਾ। ^a a v23 ਜਿਹੜੀ ਬੁੱਧ ਇੱਥੇ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੌਲੁਸ ਮਸੀਹ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ—ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਬੁੱਧ (1 ਕੁਰਿੰਥੀਆਂ 1:24, 1:30; ਕੁਲੁੱਸੀਆਂ 1:15-17)। ਓਹ ਪੁੱਤਰ ਜਿਹੜਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ ਜਿਹੜੇ ਮੁੜਨਗੇ ਅਤੇ ਸੁਣਨਗੇ। ²⁴ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਮੈਂ ਪੁਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਪਸਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ²⁵ਸਗੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਤਾੜਨਾ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ, ²⁶ਸੋ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਬਿਪਤਾ ਉੱਤੇ ਹੱਸਾਂਗੀ; ਜਦ ਦਹਿਸ਼ਤ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਵੇਗੀ ਤਾਂ ਮੈਂ ਠੱਠਾ ਕਰਾਂਗੀ, ²⁷ਜਦ ਦਹਿਸ਼ਤ ਤੂਫ਼ਾਨ ਵਾਂਗ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਵੇਗੀ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬਿਪਤਾ ਵਾਵਰੋਲੇ ਵਾਂਗ ਆਵੇਗੀ, ਜਦ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਕਸ਼ਟ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪੈਣਗੇ।

²⁸ਤਦ ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁਕਾਰਨਗੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿਆਂਗੀ; ਓਹ ਮੈਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਭਾਲਣਗੇ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਲੱਭਣਗੇ, ²⁹ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭੈ ਨੂੰ ਨਾ ਚੁਣਿਆ, ³⁰ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਇਆ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਤਾੜਨਾ ਨੂੰ ਤੁੱਛ ਜਾਣਿਆ। ³¹ਸੋ ਓਹ ਆਪਣੀ ਹੀ ਚਾਲ ਦਾ ਫਲ ਖਾਣਗੇ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਜੁਗਤਾਂ ਨਾਲ ਰੱਜਣਗੇ। ³²ਕਿਉਂ ਜੋ ਭੋਲਿਆਂ ਦਾ ਕੁਰਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗੀ; ³³ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮੇਰੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵੱਸੇਗਾ ਅਤੇ ਬਿਪਤਾ ਦੇ ਭੈ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਚੈਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ।”