સુલેમાનનાં નીતિવચનો

રોજિંદા જીવન માટેનાં જ્ઞાનભર્યાં વચનોનો સંગ્રહ—વાણી, કામ, નાણાં, મિત્રતા અને યહોવાના ભય વિશે, જેનાથી સર્વ જ્ઞાનનો આરંભ થાય છે. પિતા તરફથી પોતાના પુત્રને અપાયેલું વ્યવહારુ શિક્ષણ.

અધ્યાય 1.

ઇઝરાયલના રાજા, દાઉદના પુત્ર સુલેમાનનાં નીતિવચનો:

ડહાપણ તથા શિખામણ જાણવા, સમજના શબ્દો સમજવા, ડહાપણભર્યા વર્તનની, નેકીની, ન્યાયની તથા પ્રામાણિકતાની શિખામણ પામવા, ભોળાઓને ચતુરાઈ આપવા, જુવાનોને જ્ઞાન તથા વિવેક આપવા, જ્ઞાની પણ સાંભળે અને વિદ્યામાં વૃદ્ધિ પામે, અને સમજુ માણસ માર્ગદર્શન મેળવે, નીતિવચન તથા દૃષ્ટાંત સમજવા, જ્ઞાનીઓના શબ્દો તથા તેમના કોયડા સમજવા.

આપણા પિતાનો ભય જ્ઞાનનો આરંભ છે; મૂર્ખો ડહાપણ તથા શિખામણને તુચ્છ ગણે છે.

પિતાનો પોતાના પુત્રને સાદ

મારા દીકરા, તારા પિતાની શિખામણ સાંભળ, અને તારી માતાના શિક્ષણથી મોં ન ફેરવ, કારણ, તે તારા માથા માટે સુંદર માળા છે અને તારી ગરદન માટે આભૂષણો છે.

મારા દીકરા, જો પાપીઓ તને લલચાવે, તો તું માનતો નહિ. જો તેઓ કહે, “અમારી સાથે આવ, આપણે લોહી વહેવડાવવા સંતાઈ રહીએ, વિનાકારણ નિર્દોષ પર છાપો મારીએ; કબરની જેમ આપણે તેમને જીવતા ગળી જઈએ, અને આખેઆખા, ખાડામાં ઊતરનારાઓની જેમ; આપણને દરેક જાતની મૂલ્યવાન વસ્તુઓ મળશે, લૂંટથી આપણે આપણાં ઘર ભરીશું; અમારી સાથે તારો હિસ્સો નાખ; આપણે બધા એક થેલી વહેંચીશું,” મારા દીકરા, તેમની સાથે તે માર્ગે ચાલતો નહિ; તારો પગ તેમના રસ્તાઓથી રોકી રાખ, કારણ, તેમના પગ ભૂંડાઈ તરફ દોડે છે, અને તેઓ લોહી વહેવડાવવા ઉતાવળ કરે છે. કારણ, કોઈ પક્ષીની નજર આગળ પાથરવામાં આવે તોપણ જાળમાં કશું ફસાતું નથી; પણ આ લોકો પોતાના જ લોહી માટે સંતાઈ રહે છે; તેઓ પોતાના જ જીવ પર છાપો મારે છે. અન્યાયી કમાણીનો લોભ કરનાર દરેકના માર્ગ આવા જ છે; તે પોતાના માલિકોનો જીવ લઈ લે છે.

રસ્તાઓમાં ડહાપણ

ડહાપણ રસ્તામાં મોટેથી પોકારે છે; ખુલ્લા ચોકમાં તે પોતાનો અવાજ ઊંચો કરે છે. ઘોંઘાટવાળી શેરીઓના મથાળે તે બૂમ પાડે છે; નગરના દરવાજાના પ્રવેશ આગળ તે બોલે છે:

“ઓ ભોળાઓ, ક્યાં સુધી તમે ભોળપણને ચાહશો? ક્યાં સુધી ઠઠ્ઠા કરનારા પોતાની મશ્કરીમાં આનંદ માણશે અને મૂર્ખો જ્ઞાનને ધિક્કારશે? જો તમે મારા ઠપકાને સ્વીકારો, તો હું, ડહાપણ, તમારા પર મારો આત્મા રેડીશ; હું મારા શબ્દો તમને જણાવીશ. ^a કારણ, મેં બોલાવ્યા છતાં તમે ન સાંભળ્યું, મેં મારો હાથ લંબાવ્યો છતાં કોઈએ ધ્યાન આપ્યું નહિ, અને તમે મારી બધી સલાહની અવગણના કરી અને મારા બધા ઠપકાને નકારી કાઢ્યો, હું પણ તમારી વિપત્તિ પર હસીશ; જ્યારે તમારા પર ભય આવી પડશે, ત્યારે હું મશ્કરી કરીશ, જ્યારે વાવાઝોડાની જેમ તમારા પર ભય આવી પડશે અને વંટોળિયાની જેમ તમારી વિપત્તિ આવશે, જ્યારે સંકટ તથા વેદના તમારા પર આવી પડશે.

ત્યારે તેઓ મને પોકારશે, પણ હું જવાબ નહિ આપું; તેઓ આતુરતાથી મને શોધશે, પણ હું તેમને મળીશ નહિ, કારણ, તેઓએ જ્ઞાનને ધિક્કાર્યું અને આપણા પિતાના ભયને પસંદ કર્યો નહિ, તેઓએ મારી સલાહ નકારી અને મારા બધા ઠપકાને તુચ્છ ગણ્યો. તેથી તેઓ પોતાના જ માર્ગનું ફળ ખાશે અને પોતાની જ યોજનાઓથી ધરાઈ જશે. કારણ, ભોળાઓનું ભટકવું તેમને મારી નાખશે, અને મૂર્ખોની બેદરકારી તેમનો નાશ કરશે; પણ જે મને સાંભળે છે, તે સુરક્ષિત રહેશે અને આફતની બીક વિના નિરાંતે રહેશે.”