ଧନ ତୁମ୍ଭର ଗୃହକୁ ଫେରିବା ବାଟ କିଣି ପାରେ ନାହିଁ

ପ୍ରଧାନ ବାଦ୍ୟକରଙ୍କ ନିମନ୍ତେ। କୋରହ-ସନ୍ତାନଗଣଙ୍କ ଗୀତ।

ଧନୀ ଓ ଦରିଦ୍ର ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରହେଳିକା: ମୃତ୍ୟୁରୁ ନିଜ ଭାଇକୁ କିଣି ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ କେହି ଯଥେଷ୍ଟ ଧନୀ ନୁହେଁ। ଚତୁର ଓ ମୂର୍ଖ ଏକା ପ୍ରକାରେ ନିଜ ଧନ ପଛରେ ଛାଡ଼ି ଯାଆନ୍ତି। ଗୀତରଚକଙ୍କ ଆଶା ଅନ୍ୟତ୍ର — ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତା ତାହାଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ।

ଅଧ୍ୟାୟ 49।

ହେ ସମସ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀ, ଏହା ଶୁଣ; ହେ ଜଗତ ନିବାସୀ ସମସ୍ତେ, କର୍ଣ୍ଣପାତ କର, ସାନ ଓ ବଡ଼, ଧନୀ ଓ ଦରିଦ୍ର, ସମସ୍ତେ। ମୋହର ମୁଖ ଜ୍ଞାନର କଥା କହିବ; ମୋʼ ହୃଦୟର ଧ୍ୟାନ ବୁଦ୍ଧି ଆଣିବ। ମୁଁ ପ୍ରବାଦ ପ୍ରତି ଆପଣା କର୍ଣ୍ଣ ଡେରିବି; ବୀଣା ସହିତ ମୁଁ ଆପଣା ନିଗୂଢ଼ ବାକ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିବି। ଅମଙ୍ଗଳ ଦିନ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ମୋତେ ଝୁଣ୍ଟାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟତା ମୋତେ ବେଷ୍ଟନ କଲେ, ମୁଁ କାହିଁକି ଭୟ କରିବି? ଯେଉଁମାନେ ଆପଣା ଧନରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ଓ ଆପଣା ବହୁଳ ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟରେ ଦର୍ପ କରନ୍ତି? ସତ୍ୟରେ କେହି ଆପଣା ଭ୍ରାତାକୁ ମୁକ୍ତ କରି ପାରେ ନାହିଁ, କିଅବା ତାʼ ନିମନ୍ତେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତିମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ପାରେ ନାହିଁ, ପ୍ରାଣର ମୁକ୍ତିମୂଲ୍ୟ ବହୁମୂଲ୍ୟ; କୌଣସି ଦେୟ କଦାପି ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ଯେପରି ସେ ଅନନ୍ତକାଳ ବଞ୍ଚି ରହିବ ଓ କଦାପି କବର ଦେଖିବ ନାହିଁ। କାରଣ ସେ ଦେଖେ ଯେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ସୁଦ୍ଧା ମରନ୍ତି; ମୂର୍ଖ ଓ ନିର୍ବୋଧ ସମାନ ରୂପେ ବିନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ଓ ଆପଣା ଧନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଛାଡ଼ି ଯାʼନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ କବର ହିଁ ସେମାନଙ୍କ ଅନନ୍ତକାଳର ଗୃହ, ପୁରୁଷାନୁକ୍ରମେ ସେମାନଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ, ଯଦ୍ୟପି ସେମାନେ ଆପଣା ଆପଣା ନାମାନୁସାରେ ଭୂମିର ନାମ ଦେଇଥିଲେ। ମନୁଷ୍ୟ ଆପଣା ବୈଭବ ସତ୍ତ୍ଵେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ; ସେ ବିନଷ୍ଟ ହେବା ପଶୁ ତୁଲ୍ୟ। ଏହା ହିଁ ମୂର୍ଖ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଲୋକମାନଙ୍କ ଗତି, ଆଉ ସେମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଅନୁମୋଦନ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ପଶ୍ଚାଦ୍‌ବର୍ତ୍ତୀମାନଙ୍କ ଗତି।

ମେଷ ପରି ସେମାନେ କବର ନିମନ୍ତେ ନିରୂପିତ, ଆଉ ମୃତ୍ୟୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଚରାଇବ। ପ୍ରଭାତରେ ସରଳ ଲୋକେ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ କରିବେ; ସେମାନଙ୍କ ଉନ୍ନତ ଗୃହଠାରୁ ଦୂରରେ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର କବର ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୟ ପାଇବ। ମାତ୍ର ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତା କବରର ଶକ୍ତିରୁ ମୋʼ ପ୍ରାଣକୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ; ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋତେ ଆପଣା ନିକଟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ^a

କେହି ଧନବାନ ହେଲେ, ତାʼ ଗୃହର ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ, ଭୟ କର ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ମଲାବେଳେ କିଛି ହିଁ ସଙ୍ଗରେ ନେଇଯିବ ନାହିଁ; ତାʼ ଐଶ୍ଵର୍ଯ୍ୟ ତଳକୁ ତାʼ ପଛେ ପଛେ ଯିବ ନାହିଁ। ଯଦ୍ୟପି ସେ ବଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଆପଣାକୁ ଧନ୍ୟ ଗଣେ—ଆଉ ତୁମ୍ଭେ ଆପଣା ଉତ୍ତମ କରିବା ବେଳେ ଲୋକେ ତୁମ୍ଭର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ତଥାପି ସେ ଆପଣା ପିତୃପୁରୁଷଗଣଙ୍କ ବଂଶ ସହିତ ମିଳିତ ହେବ, ଯେଉଁମାନେ କଦାପି ପୁନର୍ବାର ଆଲୋକ ଦେଖିବେ ନାହିଁ। ମନୁଷ୍ୟ ଆପଣା ବୈଭବ ସତ୍ତ୍ଵେ ବୁଦ୍ଧିହୀନ ହୋଇ ବିନଷ୍ଟ ହେବା ପଶୁ ତୁଲ୍ୟ।