ହେ ମୋʼ ପୁତ୍ର, ତୁମ୍ଭର ହୃଦୟ ମୋତେ ଦିଅ

ଭୋଜନ ମେଜର ଶିଷ୍ଟାଚାର, ଯାହା ତଳେ କିଛି କଠିନ କଥା ଲୁଚିଛି। ଶାସକଙ୍କ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ସାମ୍ନାରେ ସାବଧାନ ରୁହ, ଏବଂ ଡେଣା ଲଗାଇ ଉଡ଼ିଯାଉଥିବା ଧନ ପଛରେ ଦୌଡ଼ି ନିଜକୁ କ୍ଳାନ୍ତ କର ନାହିଁ। ଏହା ଜଣେ ମଦୁଆର ଚିତ୍ର ସହିତ ଶେଷ ହୁଏ, ଯିଏ ମାଡ଼ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରେ ନାହିଁ, ଏବଂ ଉଠିବା ମାତ୍ରେ ଆଉ ଥରେ ପିଇବାକୁ ଖୋଜେ।

ଅଧ୍ୟାୟ 23।

ଯେତେବେଳେ ତୁମ୍ଭେ କୌଣସି ଶାସକଙ୍କ ସହିତ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ବସ, ସେତେବେଳେ ତୁମ୍ଭ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାହା ଅଛି, ତାହା ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ବିବେଚନା କର, ଆଉ ଯଦି ତୁମ୍ଭେ ଭୋଜନ ଲୋଭରେ ବଶୀଭୂତ ଲୋକ ଅଟ, ତେବେ ଆପଣା ଗଳାରେ ଛୁରୀ ଲଗାଅ। ତାହାର ସୁସ୍ଵାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତି ଲୋଭ କର ନାହିଁ, କାରଣ ତାହା ପ୍ରବଞ୍ଚନାକାରୀ ଖାଦ୍ୟ।

ଧନବାନ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଆପଣାକୁ କ୍ଲାନ୍ତ କର ନାହିଁ; ଆପଣାକୁ ସଂଯତ କରିବାର ଜ୍ଞାନ ରଖ। ତୁମ୍ଭେ ଧନ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଉ ପକାଉ ତାହା ଅନ୍ତର୍ହିତ ହୁଏ, କାରଣ ତାହା ହଠାତ୍ ପକ୍ଷ ବାହାର କରି ଉତ୍କ୍ରୋଶ ପକ୍ଷୀ ପରି ଆକାଶ ଆଡ଼କୁ ଉଡ଼ିଯାଏ।

କୃପଣ ଲୋକର ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କର ନାହିଁ, ଆଉ ତାହାର ସୁସ୍ଵାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରତି ଲୋଭ କର ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ଏପ୍ରକାର ଲୋକ, ଯେ ସର୍ବଦା ବ୍ୟୟର ହିସାବ କରୁଥାଏ। ସେ ତୁମ୍ଭକୁ କହେ, “ଭୋଜନ ପାନ କର!” ମାତ୍ର ତାହାର ହୃଦୟ ତୁମ୍ଭ ସହିତ ନ ଥାଏ। ତୁମ୍ଭେ ଯାହା ଅଳ୍ପ ଭୋଜନ କରିଅଛ, ତାହା ବାନ୍ତି କରିବ, ପୁଣି ଆପଣା ମନୋହର ବାକ୍ୟ ବୃଥା କରିଥିବ।

ମୂର୍ଖ ଲୋକର କର୍ଣ୍ଣଗୋଚରରେ କଥା କୁହ ନାହିଁ, କାରଣ ସେ ତୁମ୍ଭ ବାକ୍ୟର ଜ୍ଞାନକୁ ତୁଚ୍ଛ କରିବ।

ପ୍ରାଚୀନ କାଳର ସୀମାଚିହ୍ନ ଘୁଞ୍ଚାଅ ନାହିଁ, କିଅବା ପିତୃହୀନମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ର ଆକ୍ରମଣ କର ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କ ମୁକ୍ତିଦାତା ବଳବାନ; ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତା ତୁମ୍ଭ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କ ବିବାଦ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିବେ। ^a

ଉପଦେଶରେ ଆପଣା ହୃଦୟ ଓ ଜ୍ଞାନର ବାକ୍ୟରେ ଆପଣା କର୍ଣ୍ଣ ନିବେଶ କର।

ବାଳକଠାରୁ ଶାସନ ବାରଣ କର ନାହିଁ; ଯଦି ତୁମ୍ଭେ ତାହାକୁ ବେତରେ ପ୍ରହାର କର, ତେବେ ସେ ମରିବ ନାହିଁ। ତୁମ୍ଭେ ତାହାକୁ ବେତରେ ପ୍ରହାର କର, ତହିଁରେ ତାହାର ପ୍ରାଣ ପାତାଳରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବ।

ହେ ମୋʼ ପୁତ୍ର, ଯଦି ତୁମ୍ଭର ହୃଦୟ ଜ୍ଞାନବାନ ହୁଏ, ତେବେ ମୋହର ନିଜର ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେବ। ଯେତେବେଳେ ତୁମ୍ଭ ଓଷ୍ଠାଧର ଯାହା ନ୍ୟାୟ, ତାହା କହିବ, ସେତେବେଳେ ମୋହର ଅନ୍ତରାତ୍ମା ଉଲ୍ଲସିତ ହେବ।

ତୁମ୍ଭର ହୃଦୟ ପାପୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଈର୍ଷା ନ କରୁ, ବରଂ ଦିନସାରା ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଭୟରେ ସ୍ଥିର ଥାଅ। ନିଶ୍ଚୟ ଭବିଷ୍ୟତ ଅଛି, ପୁଣି ତୁମ୍ଭର ଆଶା ଉଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବ ନାହିଁ।

ହେ ମୋʼ ପୁତ୍ର, ଶୁଣ ଓ ଜ୍ଞାନବାନ ହୁଅ, ପୁଣି ଆପଣା ହୃଦୟକୁ ସଠିକ ପଥରେ ରଖ। ଦ୍ରାକ୍ଷାରସରେ ମତ୍ତ ହେଉଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କିଅବା ମାଂସ ଲୋଭରେ ଉଦରପୂର୍ତ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥାଅ ନାହିଁ, କାରଣ ମଦ୍ୟପ ଓ ପେଟୁକ ଦରିଦ୍ର ହେବେ, ପୁଣି ନିଦ୍ରାଳୁତା ସେମାନଙ୍କୁ ତନ୍ତି ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରାଇବ।

ଯେ ତୁମ୍ଭକୁ ଜୀବନ ଦେଇଅଛନ୍ତି, ସେହି ଆପଣା ପିତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣ, ଆଉ ଆପଣା ମାତା ବୃଦ୍ଧା ହେଲେ ତାହାଙ୍କୁ ତୁଚ୍ଛ କର ନାହିଁ। ସତ୍ୟ କିଣ, ପୁଣି ତାହା ବିକ୍ରୟ କର ନାହିଁ; ଜ୍ଞାନ, ଉପଦେଶ ଓ ବୁଦ୍ଧି କିଣ। ଧାର୍ମିକ ସନ୍ତାନର ପିତା ମହା ଆନନ୍ଦ କରିବେ; ଯେ ଜ୍ଞାନବାନ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦିଏ, ସେ ତାହାଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବ। ତୁମ୍ଭର ପିତା ଓ ମାତା ଆନନ୍ଦିତ ହେଉନ୍ତୁ; ଯେ ତୁମ୍ଭକୁ ପ୍ରସବ କଲା, ସେ ଉଲ୍ଲସିତ ହେଉ।

ହେ ମୋʼ ପୁତ୍ର, ତୁମ୍ଭର ହୃଦୟ ମୋତେ ଦିଅ, ପୁଣି ତୁମ୍ଭ ଚକ୍ଷୁ ମୋʼ ପଥରେ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ। କାରଣ ବେଶ୍ୟା ଏକ ଗଭୀର ଗର୍ତ୍ତ, ପୁଣି ବ୍ୟଭିଚାରିଣୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ କୂଅ। ସେ ଡକାୟତ ପରି ଛକି ବସିଥାଏ, ଆଉ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ବିଶ୍ଵାସଘାତକତା ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ।

କାହାର କ୍ଲେଶ? କାହାର ଶୋକ? କାହାର କଳହ? କାହାର ଅଭିଯୋଗ? ଅକାରଣରେ କାହାର କ୍ଷତ? କାହାର ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ? ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ରାକ୍ଷାରସ ପାନରେ ଦୀର୍ଘ କାଳ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ମିଶ୍ରିତ ଦ୍ରାକ୍ଷାରସର ପାତ୍ର ଆସ୍ଵାଦନ କରିବାକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଦ୍ରାକ୍ଷାରସ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ବେଳେ, ପାତ୍ରରେ ଚକ୍ମକ୍ କରୁଥିବା ବେଳେ ଓ ସହଜରେ ଗଳାରେ ଓହ୍ଲାଉଥିବା ବେଳେ, ତହିଁ ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ପକାଅ ନାହିଁ। ଶେଷରେ ତାହା ସର୍ପ ପରି ଦଂଶନ କରେ ଓ କାଳସର୍ପ ପରି ଛୁରେ। ତୁମ୍ଭ ଚକ୍ଷୁ ଅଦ୍ଭୁତ ବିଷୟ ଦେଖିବ, ଆଉ ତୁମ୍ଭ ହୃଦୟ କୁଟିଳ କଥା କହିବ। ତୁମ୍ଭେ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଶୟନକାରୀ ଲୋକ ପରି, କିଅବା ଜାହାଜର ମାସ୍ତୁଲ ଶୀର୍ଷରେ ଶୟନକାରୀ ଲୋକ ପରି ହେବ। “ସେମାନେ ମୋତେ ପ୍ରହାର କଲେ, ମାତ୍ର ମୁଁ ବେଦନା ପାଇଲି ନାହିଁ; ସେମାନେ ମୋତେ ମାରିଲେ, ମାତ୍ର ମୁଁ ତାହା ଜାଣିଲି ନାହିଁ। ମୁଁ କେବେ ଜାଗ୍ରତ ହେବି? ମୁଁ ପୁନର୍ବାର ପାନ ଖୋଜିବି।”