नीतिसूत्रे 25

25 ¹ हीदेखील शलमोनाची नीतिसूत्रे आहेत, जी यहूदाचा राजा हिज्कीया याच्या माणसांनी उतरून घेतली. ² एखादी गोष्ट गुप्त ठेवणे हे आमच्या पित्याचे वैभव आहे, पण एखादी गोष्ट शोधून काढणे हे राजांचे वैभव आहे. ³ जसे आकाश उंच व पृथ्वी खोल आहे, तसे राजांचे मन अगम्य आहे. ⁴ चांदीतील मळी काढून टाक, म्हणजे कारागिरासाठी एक पात्र तयार होते. ⁵ राजासमोरून दुष्टांना दूर कर, म्हणजे त्याचे सिंहासन नीतिमत्तेने स्थिर होईल. ⁶ राजाच्या समक्ष स्वतःला पुढे करू नकोस, आणि थोरामोठ्यांच्या जागी उभा राहू नकोस; ⁷ कारण, “इकडे वर ये,” असे तुला म्हटले जाणे बरे, तुझ्या डोळ्यांसमोर असलेल्या अधिकाऱ्यासमोर खालच्या जागी बसवले जाण्यापेक्षा. ⁸ भांडणात घाईने पडू नकोस, कारण शेवटी तू काय करशील, जेव्हा तुझा शेजारी तुला लज्जित करील? ⁹ तुझा वाद तुझ्या शेजाऱ्याशीच मांड, पण दुसऱ्याचे रहस्य उघड करू नकोस, ¹⁰ नाहीतर जो ते ऐकेल तो तुला लज्जित करील, आणि तुझा दुर्लौकिक कधीही दूर होणार नाही. ¹¹ योग्य वेळी बोललेला शब्द चांदीच्या कोंदणातील सोन्याच्या सफरचंदांसारखा असतो. ¹² सोन्याच्या कड्यासारखा किंवा उत्तम सोन्याच्या दागिन्यासारखा, ऐकणाऱ्या कानाला दिलेला ज्ञानी बोध असतो. ¹³ कापणीच्या हंगामातील बर्फाच्या थंडाव्यासारखा आपल्या धन्यांना पाठवणाऱ्यांसाठी विश्वासू दूत असतो; तो आपल्या धन्यांचा जीव प्रफुल्लित करतो. ¹⁴ पावसाशिवायच्या ढग व वाऱ्यासारखा कधीही न दिलेल्या भेटीविषयी बढाई मारणारा असतो. ¹⁵ सहनशीलतेने राजा मन वळवला जातो, आणि मऊ जीभ हाड मोडते. ¹⁶ तुला मध सापडला तर पुरेसाच खा, नाहीतर तू अति खाशील व ओकून टाकशील. ¹⁷ तुझ्या शेजाऱ्याच्या घरी वारंवार जाऊ नकोस, नाहीतर तो तुला कंटाळेल व तुझा द्वेष करील. ¹⁸ गदा, तलवार व तीक्ष्ण बाणासारखा आपल्या शेजाऱ्याविरुद्ध खोटी साक्ष देणारा असतो. ¹⁹ किडलेल्या दातासारखा किंवा निखळलेल्या पायासारखा संकटाच्या वेळी अविश्वासू माणसावर ठेवलेला भरवसा असतो. ²⁰ थंडीच्या दिवशी वस्त्र काढणाऱ्यासारखा, सोड्यावर ओतलेल्या शिरक्यासारखा, जड अंतःकरणापुढे गीते गाणारा असतो. ²¹ तुझा शत्रू भुकेला असेल तर त्याला खायला भाकर दे, आणि तो तहानलेला असेल तर त्याला प्यायला पाणी दे; ²² कारण असे केल्याने तू त्याच्या मस्तकावर विस्तवाचे निखारे रचशील, आणि आमचा पिता तुला प्रतिफळ देईल. ²³ उत्तरेचा वारा पाऊस आणतो, आणि कपटी जीभ रागावलेली मुद्रा आणते. ²⁴ भांडखोर बायकोबरोबर एका घरात राहण्यापेक्षा छपरावरील एका कोपऱ्यात राहणे बरे. ²⁵ थकलेल्या जिवाला थंड पाण्यासारखी दूरच्या देशातून आलेली चांगली बातमी असते. ²⁶ दुष्टांपुढे माघार घेणारा नीतिमान माणूस हा गढूळ झालेल्या झऱ्यासारखा किंवा दूषित झालेल्या विहिरीसारखा असतो. ²⁷ फार मध खाणे चांगले नाही, तसेच स्वतःचे वैभव शोधणेही चांगले नाही. ²⁸ ज्याला आपल्या स्वतःच्या आत्म्यावर ताबा नाही असा माणूस हा फोडून टाकलेल्या व तटबंदीविना उरलेल्या नगरासारखा असतो.