Hizqiyoning toʻplami

Hizqiyoning odamlari koʻchirib yozgan bu bob oʻxshatishlarga gʻoyat boy: oltin olmalar, oʻrim paytidagi qor, chirigan tish, sodaga sirka, devorsiz shahar. Uning nasihatlari aniq: shoh oldida oʻzingni oldinga urmaslikdan tortib, qoʻshningning joniga tegmaslikkacha.

25-bob.

Bular ham Sulaymonning hikmatli soʻzlari boʻlib, ularni Yahudo shohi Hizqiyoning odamlari koʻchirib yozganlar. Ishni sir tutish — Otamizning ulugʻvorligidir, ishni surishtirib bilish esa — shohlarning ulugʻvorligidir. Osmon qanchalik baland, yer qanchalik chuqur boʻlsa, shohlarning yuragi ham shunchalik bilib boʻlmasdir. Kumushdan chiqindini olib tashla, shunda zargar uchun bir idish chiqadi. Shohning huzuridan fosiqlarni olib tashla, shunda uning taxti solihlik bilan mustahkam boʻladi. Shohning huzurida oʻzingni koʻz-koʻz qilma, ulugʻlarning oʻrnida turma; chunki senga: “Bu yoqqa, yuqoriga chiq”, — deyilishi koʻrib turgan amaldoring oldida pastga tushirilishingdan koʻra yaxshiroqdir. Janjalga shoshilma, chunki qoʻshning seni sharmanda qilganda, oxirida nima qilasan? Oʻz daʼvoyingni qoʻshningning oʻzi bilan hal qil, lekin oʻzganing sirini fosh etma, aks holda buni eshitgan kishi seni sharmanda qiladi, yomon noming esa hech ketmaydi. Oʻz vaqtida aytilgan soʻz kumush koʻzachalarga oʻrnatilgan oltin olmalar kabidir. Oltin uzuk yoki sof oltin taqinchoq — tinglovchi quloq uchun dono tanbeh shunga oʻxshaydi. Hosil vaqtidagi qor sovugʻi qanday boʻlsa, oʻzini yuborganlar uchun sodiq elchi ham shunday; u xoʻjayinlarining joniga orom beradi. Yomgʻirsiz bulut va shamol qanday boʻlsa, hech bermagan sovgʻasi bilan maqtanadigan kishi ham shunday. Sabr-toqat bilan hukmdor ham koʻndiriladi, muloyim til esa suyakni sindiradi. Asal topsang, faqat yetarlicha ye, aks holda meʼyoridan oshirib, qusib yuborasan. Qoʻshningning uyiga tez-tez qatnayverma, aks holda u sendan bezib, seni yomon koʻrib qoladi. Toʻqmoq, qilich va oʻtkir oʻq qanday boʻlsa, qoʻshni ustidan yolgʻon guvohlik beradigan kishi ham shunday. Chirigan tish yoki chiqqan oyoq qanday boʻlsa, kulfat kunida vafosiz kishiga ishonish ham shunday. Sovuq kunda kiyimini yechib tashlagan kishi kabi, sodaga quyilgan sirka kabi — gʻamgin koʻngilga qoʻshiq aytadigan kishi ham shunday. Dushmaning och boʻlsa, unga yegani non ber, chanqagan boʻlsa, unga ichgani suv ber; chunki shunday qilib, uning boshiga choʻgʻ uyasan, Otamiz esa seni mukofotlaydi. Shimol shamoli yomgʻir keltirgani kabi, gʻiybatchi til esa gʻazabli chehralarni keltiradi. Janjalkash xotin bilan bir uyda yashagandan koʻra, tomning bir burchagida yashagan yaxshiroqdir. Charchagan jonga salqin suv qanday boʻlsa, uzoq yurtdan kelgan xushxabar ham shunday. Loyqalangan buloq yoki ifloslangan chashma qanday boʻlsa, fosiq oldida bosh egadigan solih kishi ham shunday. Haddan ortiq asal yeyish yaxshi emas, oʻz shuhratingni izlash ham yaxshi emas. Devorlari buzib tashlangan, himoyasiz qolgan shahar qanday boʻlsa, oʻz nafsini jilovlay olmaydigan kishi ham shunday.