Donolik uyni quradi

Qurish va qutqarish. Uy donolik bilan quriladi, solih odam yetti marta yiqilsa ham turaveradi. Bu bob dushmanning yiqilishidan quvonishni rad etadi, odamlar oʻlimga olib ketilayotganda „bilmagan edik“ degan bahonani ham rad etadi. Yovvoyi oʻt bosgan uzumzor saboq beradi.

24-bob.

Yovuz odamlarga hasad qilma, ular bilan birga boʻlishni istama, chunki ularning qalbi zoʻravonlik rejalaydi, lablari esa balo haqida gapiradi.

Donolik bilan uy quriladi, aql bilan u mustahkamlanadi; bilim bilan uning xonalari har xil qimmatbaho va yoqimli boyliklarga toʻladi.

Dono odam kuchga toʻla, bilimli odam esa oʻz qudratini orttiradi, chunki dono maslahat bilan urushingni olib borasan, gʻalaba esa koʻp maslahatchilar orqali keladi.

Donolik ahmoq uchun juda baland; darvoza oldida uning aytadigan gapi yoʻq. Yovuzlik qilishni rejalaydigan kishi fitnachi deb ataladi. Ahmoqning fitnasi gunohdir, masxarachi esa odamlar uchun jirkanchdir.

Balo kunida ruhdan tushsang, kuching ozdir. Oʻlimga olib ketilayotganlarni qutqar, qatlgohga qoqinib borayotganlarni toʻxtat. Agar: “Mana, biz buni bilmadik”, — desang, qalbni oʻlchaydigan Zot buni sezmaydimi? Joningni asraydigan Zot buni bilmaydimi? U har kimga qilmishiga koʻra qaytarmaydimi?

Oʻgʻlim, asal ye, chunki u yaxshidir, mum asalining tomchilari esa tiling uchun shirindir. Bilgin, donolik ham joning uchun xuddi shunaqadir; uni topsang, kelajak bor, umiding esa uzilmaydi.

Ey yovuz odam, solih kishining uyiga qarshi pistirmada yotma; uning oromgohini vayron qilma, chunki solih yetti marta yiqilsa ham, yana turadi, yovuzlar esa falokatda qulaydi.

Dushmaning yiqilganda sevinma, u qoqilganda yuraging shodlanmasin, aks holda Otamiz buni koʻrib, noxush boʻlib, Oʻz gʻazabini undan qaytaradi.

Yomonlik qiluvchilar tufayli kuyunma, yovuzlarga hasad qilma, chunki yovuz odamning kelajagi yoʻq; yovuzlarning chirogʻi oʻchiriladi.

Oʻgʻlim, Otamizdan va podshohdan qoʻrq, ularga qarshi isyon qiladiganlarga qoʻshilma, chunki ularning falokati toʻsatdan koʻtariladi, ikkisi keltira oladigan halokatni kim biladi?

Tarafkashliksiz adolat

Bular ham donolarning soʻzlaridir: hukmda tarafkashlik qilish yaxshi emas. Aybdorga: “Sen aybsizsan”, — deydigan kishini xalqlar laʼnatlaydi, elatlar qoralaydi, aybdorni ayblaydiganlarning ishi esa yaxshi boʻladi, ular ustiga moʻl barakat yogʻiladi. Halol javob lablarga berilgan oʻpich kabidir. Avval tashqaridagi ishingni tayyorla, dalalaringni shay qil, shundan keyin uyingni qur. Sababsiz oʻz qoʻshningga qarshi guvoh boʻlma; lablaring bilan aldamoqchimisan? “U menga qanday qilgan boʻlsa, men ham unga shunday qilaman; qilgan ishiga koʻra oʻsha odamdan oʻchimni olaman”, — dema. Men dangasa odamning dalasi yonidan, aqli yoʻq kishining uzumzori yonidan oʻtdim, mana, hammasini tikan bosib ketgan edi; yerni yovvoyi oʻtlar qoplagan, tosh devori esa buzilib yotardi. Shunda men qarab, buni koʻnglimga tugib qoʻydim; koʻrib, saboq oldim. Ozgina uyqu, ozgina mudroq, dam olish uchun ozgina qoʻl qovushtirish, Shunda qashshoqlik ustingga qaroqchidek keladi, muhtojlik esa qurolli odamdek yopiriladi.