Sự khôn ngoan xây dựng nhà cửa
Xây dựng và giải cứu. Nhà được xây nên bởi sự khôn ngoan, và người công chính dù ngã bảy lần vẫn đứng dậy. Chương này từ chối niềm vui trước sự sụp đổ của kẻ thù, và từ chối lời bào chữa rằng chúng ta không biết khi người ta bị dẫn đến chỗ chết. Một vườn nho ngập cỏ dại trở thành bài học.
24 1Chớ ganh tị với kẻ gian ác, cũng đừng ước ao được ở cùng chúng, 2vì lòng chúng mưu toan sự bạo tàn, và môi chúng nói ra điều tai hại.
3Nhờ sự khôn ngoan, nhà cửa được xây dựng, và nhờ sự thông sáng, nó được vững lập; 4và nhờ tri thức, các phòng ốc được đầy dẫy mọi của cải quý báu và đẹp đẽ.
5Người khôn ngoan đầy dẫy sức mạnh, và người tri thức thêm lên quyền năng của mình, 6vì nhờ mưu lược khôn ngoan, con có thể tiến hành cuộc chiến của mình, và chiến thắng đến từ nhiều mưu sĩ.
7Sự khôn ngoan quá cao đối với kẻ ngu dại; nơi cổng thành, nó chẳng có gì để nói. 8Kẻ nào toan tính làm điều ác sẽ bị gọi là kẻ mưu mô. 9Mưu toan của kẻ ngu dại là tội lỗi, và kẻ nhạo báng là điều ghê tởm đối với người ta.
10Nếu con nao núng trong ngày hoạn nạn, thì sức lực con thật là nhỏ bé. 11Hãy giải cứu những kẻ bị dẫn đến chỗ chết, và hãy giữ lại những kẻ lảo đảo bước tới chỗ bị tàn sát. 12Nếu con nói: “Kìa, chúng tôi không biết điều này,” thì Đấng cân nhắc tấm lòng há chẳng thấu hiểu sao? Đấng canh giữ linh hồn con há chẳng biết sao? Và Ngài há chẳng báo trả cho mỗi người tùy theo việc làm của họ sao?
13Hỡi con ta, hãy ăn mật ong, vì nó là tốt lành, và mật chảy ra từ tàng ong thì ngọt ngào cho vòm miệng con. 14Hãy biết rằng sự khôn ngoan cũng như vậy đối với linh hồn con; nếu con tìm được nó, thì có một tương lai, và niềm hi vọng của con sẽ chẳng bị cắt bỏ.
15Hỡi kẻ gian ác, chớ rình rập nhà của người công chính; đừng phá hủy chỗ nghỉ ngơi của người, 16vì dù người công chính có ngã bảy lần, người vẫn chỗi dậy, nhưng kẻ gian ác sẽ sa vào tai họa.
17Chớ vui mừng khi kẻ thù con vấp ngã, và đừng để lòng con hớn hở khi nó lảo đảo, 18kẻo Cha chúng ta thấy điều đó mà không đẹp lòng, rồi ngoảnh cơn giận của Ngài khỏi nó.
19Chớ bực dọc vì cớ những kẻ làm ác, cũng đừng ganh tị với kẻ gian ác, 20vì kẻ ác chẳng có tương lai; ngọn đèn của kẻ gian ác sẽ bị dập tắt.
21Hỡi con ta, hãy kính sợ Cha chúng ta và nhà vua, và đừng nhập bọn với những kẻ phản nghịch họ, 22vì tai họa của chúng sẽ thình lình dấy lên, và ai biết được sự tàn phá mà cả hai có thể giáng xuống?
Công lý không thiên vị
23Đây cũng là những lời của người khôn ngoan: Thiên vị trong khi xét xử là điều chẳng lành. 24Kẻ nào nói với người có tội rằng: “Ngươi vô tội,” thì các dân sẽ rủa sả nó và các nước sẽ lên án nó, 25nhưng những ai kết án kẻ có tội sẽ được điều tốt lành, và phước lành dư dật sẽ giáng trên họ. 26Lời đáp chân thật khác nào một nụ hôn trên môi. 27Hãy sắp đặt công việc bên ngoài, chuẩn bị ruộng đồng của con, rồi sau đó hãy xây dựng nhà cửa con. 28Chớ vô cớ làm chứng nghịch người lân cận con; lẽ nào con lại dùng môi mình mà lừa dối sao? 29Chớ nói: “Ta sẽ đối xử với nó như nó đã đối xử với ta; ta sẽ báo trả cho người ấy theo việc nó đã làm.” 30Ta đi ngang qua ruộng của kẻ lười biếng, qua vườn nho của người thiếu trí hiểu, 31và kìa, nơi ấy mọc đầy gai gốc; mặt đất bị cỏ dại che phủ, và tường đá của nó đã sụp đổ. 32Bấy giờ ta nhìn xem và để tâm suy ngẫm; ta thấy và nhận lấy sự dạy dỗ. 33Ngủ một chút, chợp mắt một chút, khoanh tay nghỉ ngơi một chút, 34thì sự nghèo khó sẽ đến trên con như một tên cướp, và sự thiếu thốn như một người mang khí giới.