امثال 25

25 ¹اینها نیز امثال سلیمان است که مردان حِزْقیا، پادشاه یهودا، آنها را رونویسی کردند. ²جلال پدر ما در پنهان‌داشتن امری است، اما جلال پادشاهان در کاویدن آن. ³چنان‌که آسمان‌ها بلند و زمین ژرف است، دل پادشاهان نیز کاوش‌ناپذیر است. ⁴تِفالِ نقره را جدا کن، آنگاه ظرفی برای زرگر پدید می‌آید. ⁵شریران را از حضور پادشاه دور کن، آنگاه تخت او در عدالت استوار خواهد شد. ⁶در حضور پادشاه خویشتن را بزرگ مساز، و در جایگاه بزرگان مایست؛ ⁷زیرا بهتر است به تو گفته شود: «بالاتر بیا»، تا آنکه در برابر شریفی که به چشم می‌بینی، فروتر نشانده شوی. ⁸به‌شتاب وارد نزاع مشو، زیرا در پایان چه خواهی کرد، آنگاه که همسایه‌ات تو را شرمسار سازد؟ ⁹دعوای خود را با همسایه‌ات درمیان‌بگذار، اما راز دیگری را فاش مکن، ¹⁰مبادا شنونده تو را شرمسار سازد و بدنامی‌ات هرگز از میان نرود. ¹¹سخنی که به‌هنگام گفته شود، همچون سیب‌های زرین در نگین‌دان‌های سیمین است. ¹²همچون حلقه‌ای زرین یا زیوری از زر ناب است، سرزنشِ حکیمانه برای گوشِ شنوا. ¹³همچون خنکای برف در هنگام درو است، پیام‌آورِ امین برای فرستندگانش؛ او جان سرورانش را تازه می‌سازد. ¹⁴همچون ابرها و باد بی‌باران است، کسی که به بخششی نداده لاف می‌زند. ¹⁵با شکیبایی می‌توان حاکمی را متقاعد ساخت، و زبان نرم استخوان را می‌شکند. ¹⁶اگر عسل یافتی، تنها به‌اندازه بخور، مبادا زیاده خوری و آن را قِی کنی. ¹⁷به خانهٔ همسایه‌ات بیش از حد رفت‌وآمد مکن، مبادا از تو خسته شود و از تو بیزار گردد. ¹⁸همچون گُرز و شمشیر و تیرِ تیز است، کسی که بر همسایه‌اش شهادت دروغ می‌دهد. ¹⁹همچون دندانی خراب یا پایی از جادررفته است، اعتماد به شخصی بی‌وفا در روز تنگی. ²⁰همچون کسی که در روز سرد جامه از تن به‌درمی‌آورد، همچون سرکه‌ای که بر جوش‌شیرین ریخته شود، است آن‌که برای دلی سنگین سرود می‌خواند. ²¹اگر دشمنت گرسنه است، به او نان بده تا بخورد، و اگر تشنه است، به او آب بده تا بنوشد؛ ²²زیرا با این کار اخگرهای آتش بر سرش خواهی انباشت، و پدر ما به تو پاداش خواهد داد. ²³باد شمال باران می‌آورد، و زبانِ پنهان‌کار، چهره‌های خشمگین. ²⁴زیستن در گوشه‌ای از پشت‌بام بهتر است تا در خانه‌ای مشترک با زنی ستیزه‌جو. ²⁵همچون آب سرد برای جانی خسته است، خبر خوش از سرزمینی دور. ²⁶همچون چشمه‌ای گل‌آلود یا آب‌گیری آلوده است، عادلی که در برابر شریر از پای درمی‌آید. ²⁷خوردنِ عسلِ بسیار نیکو نیست، و نه جُستنِ جلالِ خویشتن. ²⁸همچون شهری رخنه‌خورده و بی‌حصار است، کسی که بر روح خویش تسلطی ندارد.