યાદગાર રાત

દરેક ઘર એક નિર્દોષ હલવાન લે છે, તેના રક્તથી બારસાખ પર નિશાની કરે છે, અને મુસાફરીનાં વસ્ત્રો પહેરીને ઉતાવળે ખાય છે. રક્તથી નિશાનીવાળાં ઘરોને આપણા પિતા છોડી દઈને આગળ જાય છે અને બાકીનાં પર પ્રહાર કરે છે, અને મિસર રાતોરાત ઇઝરાયલને કાઢી મૂકે છે. એ રાત કાયમનું પર્વ બની જાય છે, જે પૂછતાં બાળકોને દર વર્ષે ફરી કહેવામાં આવે છે.

અધ્યાય 12.

મિસર દેશમાં આપણા પિતાએ મૂસા તથા હારુનને કહ્યું,

“આ મહિનો તમારા મહિનાઓનો આરંભ છે, વર્ષનો પહેલો મહિનો. ઇઝરાયલની સમગ્ર સભાને કહો: આ મહિનાના દસમા દિવસે, દરેક માણસે પોતાના કુટુંબ પ્રમાણે એક હલવાન, દરેક ઘર દીઠ એક હલવાન લેવું. જો ઘર એક હલવાન માટે બહુ નાનું હોય, તો તે અને તેની પાસેનો પડોશી માણસોની સંખ્યા પ્રમાણે એક હલવાન લે, દરેક કેટલું ખાય તે ગણીને તેને માટે હિસાબ કરે. તમારું હલવાન ખામી વગરનું, એક વર્ષનું નર હોવું જોઈએ; તેને ઘેટાંમાંથી કે બકરાંમાંથી લો. આ મહિનાના ચૌદમા દિવસ સુધી તેને રાખો; ઇઝરાયલના સમુદાયની આખી સભા સંધ્યાકાળે તેને કાપે. તેઓ થોડું લોહી લઈને, જે ઘરોમાં તેને ખાય તે ઘરોની બે બારસાખ તથા ઓતરંગ પર તે લગાડશે. તે રાતે તેઓએ માંસ, આગ પર શેકેલું, ખમીર વગરની રોટલી તથા કડવી ભાજી સાથે ખાવું—તેઓએ તે ખાવું. તેને કાચું કે પાણીમાં બાફેલું ન ખાઓ, પણ આગ પર શેકેલું—માથું, પગ તથા અંદરના ભાગ. સવાર સુધી તેમાંનું કંઈ બાકી ન રાખો; સવાર સુધી જે બાકી રહે તેને બાળી નાખો. આ રીતે તેને ખાઓ: કમર બાંધેલી, પગમાં ચંપલ, હાથમાં લાકડી, ઉતાવળે ખાતાં. એ આપણા પિતાનું પાસ્ખા છે. તે રાતે હું મિસર દેશમાં થઈને પસાર થઈશ અને મિસર દેશમાંના દરેક પ્રથમજનિતને, માણસ તથા પશુને, મારી નાખીશ, અને મિસરના સર્વ દેવો સામે ન્યાય કરીશ. હું તમારો પિતા છું. તમે જે ઘરોમાં છો તેના પર એ લોહી તમારે માટે ચિહ્ન થશે. જ્યારે હું એ લોહી જોઈશ, ત્યારે તમને ઓળંગી જઈશ—જ્યારે હું મિસર દેશને મારીશ ત્યારે કોઈ મરકી તમારો નાશ નહિ કરે. ^a

“આ દિવસ તમારે માટે યાદગીરી છે; તમારા પિતાને માટે ઉત્સવ તરીકે તેને પાળો, તમારી સર્વ પેઢીઓ માટે સદાકાળનો નિયમ—તેને પાળો. સાત દિવસ ખમીર વગરની રોટલી ખાઓ. પહેલા દિવસે તમારા ઘરોમાંથી સર્વ ખમીર કાઢી નાખો, કારણ કે પહેલા દિવસથી સાતમા દિવસ સુધી જે કોઈ ખમીરવાળું કંઈ ખાશે તે ઇઝરાયલમાંથી અલગ કરવામાં આવશે. પહેલા દિવસે પવિત્ર સંમેલન રાખો, અને સાતમા દિવસે પવિત્ર સંમેલન. તે દિવસોમાં કંઈ કામ ન કરો, દરેક માણસ જે ખાય તે તૈયાર કરવા સિવાય—એટલું જ તમે કરી શકો. ખમીર વગરની રોટલીનો ઉત્સવ પાળો, કારણ કે આ જ દિવસે હું તમારા સૈન્યોને મિસર દેશમાંથી બહાર લાવ્યો. પેઢી દર પેઢી આ દિવસ ટકી રહેનાર વિધિ તરીકે પાળો. પહેલા મહિનામાં, ચૌદમા દિવસની સાંજથી એકવીસમા દિવસની સાંજ સુધી ખમીર વગરની રોટલી ખાઓ. સાત દિવસ સુધી તમારા ઘરોમાં ખમીર મળવું ન જોઈએ; જે કોઈ ખમીરવાળું કંઈ ખાશે, પછી તે પરદેશી હોય કે દેશનો વતની, તેને ઇઝરાયલના સમુદાયમાંથી અલગ કરવો જોઈએ. ખમીરવાળું કંઈ ન ખાઓ; તમે જ્યાં જ્યાં રહો ત્યાં ખમીર વગરની રોટલી ખાઓ.”

મૂસાએ ઇઝરાયલના સર્વ વડીલોને બોલાવ્યા અને તેઓને કહ્યું, “તમારા કુટુંબો માટે હલવાન પસંદ કરો, પછી પાસ્ખાના હલવાનને કાપો. ઝુફાનો ઝૂમખો લો, તેને વાસણમાંના લોહીમાં બોળો, અને વાસણમાંના લોહીથી ઓતરંગ તથા બન્ને બારસાખને સ્પર્શ કરો. સવાર સુધી તમારામાંથી કોઈ પોતાના ઘરના બારણામાંથી બહાર ન નીકળે. કારણ કે આપણા પિતા મિસરને મારવા માટે પસાર થશે. ઓતરંગ તથા બે બારસાખ પરનું લોહી જોઈને, આપણા પિતા બારણાને ઓળંગી જશે અને નાશ કરનારને તમારા ઘરોમાં તમને મારવા પેસવા નહિ દે. તમારે આ આજ્ઞાને તમારા તથા તમારા સંતાનો માટે ટકી રહેનાર વિધિ તરીકે પાળવી. જ્યારે આપણા પિતા જે દેશ તમને આપશે, જેમ તેમણે વચન આપ્યું હતું, તેમાં તમે પ્રવેશ કરો, ત્યારે આ સેવા પાળજો. અને જ્યારે તમારાં સંતાનો તમને પૂછે, ‘આ સેવાનો તમારે માટે શો અર્થ છે?’ ત્યારે તમારે કહેવું, ‘એ આપણા પિતાનું પાસ્ખાનું બલિદાન છે: તેમણે મિસરમાં ઇઝરાયલના લોકોનાં ઘરોને ઓળંગી ગયા, મિસરીઓને માર્યા પણ આપણાં ઘરોને બચાવ્યાં.’” પછી લોકોએ માથું નમાવીને આરાધના કરી.

ઇઝરાયલીઓએ જઈને, આપણા પિતાએ મૂસા તથા હારુનને જેવી આજ્ઞા આપી હતી તેવું જ કર્યું; એમ તેઓએ કર્યું.

મધરાતે આપણા પિતાએ મિસરમાંના દરેક પ્રથમજનિતને માર્યો, રાજ્યાસન પર બેઠેલા ફારુનના પ્રથમજનિતથી માંડીને જેલમાંના કેદીના પ્રથમજનિત સુધી, અને દરેક પ્રથમજનિત પશુને. તે રાતે ફારુન ઊઠ્યો—તે, તેના અધિકારીઓ, આખું મિસર—અને મિસરમાં મોટી બૂમ ઊઠી, કારણ કે દરેક ઘરમાં કોઈક મરેલું હતું.

ફારુન તેમને જવા દે છે

તે રાતે તેણે મૂસા તથા હારુનને બોલાવ્યા: “ઊઠો, મારા લોકોમાંથી નીકળી જાઓ—તમે તથા ઇઝરાયલીઓ—જાઓ, તમે કહ્યું તેમ ઈશ્વરની સેવા કરો. તમે કહ્યું તેમ તમારાં ઘેટાંબકરાં તથા ઢોરઢાંક બન્ને લઈ જાઓ—મને પણ આશીર્વાદ આપો.”

મિસરીઓએ ઇઝરાયલીઓને દેશમાંથી જલદી નીકળી જવા દબાણ કર્યું, એમ કહીને, “અમે સૌ મરી ગયા.” લોકોએ ખમીર ચઢતા પહેલાં પોતાની કણક લઈ લીધી, કણક બાંધવાનાં પાત્રો પોતાનાં વસ્ત્રોમાં વીંટાળીને પોતાના ખભા પર ઊંચક્યાં. ઇઝરાયલે મૂસાના કહ્યા પ્રમાણે કર્યું: તેઓએ મિસરીઓ પાસે ચાંદી, સોનું તથા વસ્ત્રો માગ્યાં. અને આપણા પિતાએ મિસરીઓની નજરમાં લોકો પર કૃપા કરી, તેથી તેઓએ તેમની માગણી પૂરી કરી; અને એમ લોકોએ મિસરીઓને લૂંટ્યા.

ઇઝરાયલ રામસેસથી સુક્કોથ ભણી નીકળ્યું—પગે ચાલનારા આશરે છ લાખ પુરુષો, ઉપરાંત સ્ત્રીઓ તથા બાળકો. એક મોટું મિશ્ર ટોળું પણ તેઓની સાથે ઉપર ગયું, ઘેટાંબકરાં, ઢોર તથા પુષ્કળ જાનવરો સાથે. મિસરમાંથી જે કણક તેઓ લાવ્યા હતા તેમાંથી તેઓએ ખમીર વગરની ભાખરી શેકી, કારણ કે તેમાં ખમીર ચઢ્યું ન હતું—તેઓને મિસરમાંથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા, રાહ જોવાનો કે પોતાને માટે ખોરાક તૈયાર કરવાનો સમય ન હતો. ઇઝરાયલના લોકો મિસરમાં રહ્યા તે સમય ૪૩૦ વર્ષ હતો. ૪૩૦ વર્ષને અંતે, તે જ દિવસે, આપણા પિતાનાં સર્વ સૈન્યો મિસર દેશમાંથી નીકળ્યાં. એ રાત આપણા પિતાએ તેઓને મિસર દેશમાંથી બહાર લાવવા માટે જાગરણ કર્યું હતું; એ જ રાતે, ઇઝરાયલના સર્વ લોકો પેઢી દર પેઢી આપણા પિતા માટે જાગરણ પાળે છે.

પાસ્ખા કોણ ખાઈ શકે

આપણા પિતાએ મૂસા તથા હારુનને કહ્યું, “આ પાસ્ખાનો વિધિ છે: કોઈ પરદેશી તે ન ખાય, પણ પૈસાથી ખરીદેલો દરેક ગુલામ, તમે તેની સુન્નત કર્યા પછી, તેમાંથી ખાઈ શકે. કોઈ પારકો રહેવાસી કે મજૂરીએ રાખેલો માણસ તેમાંથી ન ખાય. એક જ ઘરમાં તેને ખાઓ; માંસમાંનું કંઈ ઘરની બહાર ન લઈ જાઓ, અને તેનું કોઈ હાડકું ન ભાંગો. ^b ઇઝરાયલના આખા સમુદાયે તે પાળવું. જો તમારી સાથે રહેનાર કોઈ પરદેશી આપણા પિતાને માટે પાસ્ખા પાળવા ઇચ્છે, તો તેના સર્વ પુરુષોની સુન્નત કરો; પછી તે પાસે આવીને તે પાળી શકે—તે દેશના વતની જેવો થાય છે. પણ કોઈ બેસુન્નત માણસ તે ન ખાય. દેશના વતની માટે તથા તમારી મધ્યે રહેનાર પરદેશી માટે એક જ નિયમ હોય.”

ઇઝરાયલના સર્વ દીકરાઓએ, આપણા પિતાએ મૂસા તથા હારુનને જેવી આજ્ઞા આપી હતી તેવું કર્યું; તેઓએ એમ કર્યું. તે જ દિવસે આપણા પિતાએ ઇઝરાયલના લોકોને તેઓનાં સૈન્યો સહિત મિસર દેશમાંથી બહાર લાવ્યા.