କଦାପି ତୃପ୍ତ ନୁହେଁ

ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟର ଧନ, ସମ୍ମାନ ଓ ଶହେ ସନ୍ତାନ ଥାଇପାରେ ଓ ତଥାପି ସେଥିରୁ କିଛି ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନ ପାଇପାରେ; ଉପଦେଶକ କୁହନ୍ତି ମୃତଜାତ ଶିଶୁ ତା' ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ବିଶ୍ରାମ ପାଏ। କ୍ଷୁଧା କେବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ନାହିଁ, ଜ୍ଞାନ କୌଣସି ଲାଭ କିଣେ ନାହିଁ, ଏବଂ ପରେ କʼଣ ଆସିବ କେହି ଜାଣେ ନାହିଁ।

ଅଧ୍ୟାୟ 6।

ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଳେ ମୁଁ ଗୋଟିଏ ମନ୍ଦ ବିଷୟ ଦେଖିଅଛି, ଆଉ ତାହା ମନୁଷ୍ୟଜାତି ଉପରେ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ଭାରସ୍ଵରୂପ ହୋଇଅଛି: ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଈଶ୍ଵର ଧନ, ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ସମ୍ମାନ ଦିଅନ୍ତି, ତାହାର ପ୍ରାଣ ଯାହା ବାଞ୍ଛା କରେ, ସେଥିରୁ କିଛି ଅଭାବ ନ ଥାଏ—ତଥାପି ଈଶ୍ଵର ତାହାକୁ ସେଥିରୁ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ; ବରଂ ଜଣେ ଅପରିଚିତ ତାହା ଭୋଗ କରେ। ଏହା ଅସାର ଓ ଏକ ଦୁଃଖଦାୟୀ ବ୍ୟାଧି।

ଯଦି କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଶହେ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମାଏ ଓ ବହୁ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ—ତାହାର ଆୟୁ ଯେତେ ଦୀର୍ଘ ହେଲେ ହେଁ—ମାତ୍ର ତାହାର ପ୍ରାଣ ଉତ୍ତମ ବିଷୟରେ ତୃପ୍ତ ନ ହୁଏ, ପୁଣି ସେ କବରପ୍ରାପ୍ତ ସୁଦ୍ଧା ନ ହୁଏ, ତେବେ ମୁଁ କହୁଅଛି, ତାହା ଅପେକ୍ଷା ମୃତଜନ୍ମ ଶିଶୁର ଅବସ୍ଥା ଅଧିକ ଭଲ। କାରଣ ତାହା ବାଷ୍ପ ସଙ୍ଗେ ଆସେ ଓ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟକୁ ଯାଏ; ଆଉ ଅନ୍ଧକାର ତାହାର ନାମ ଆଚ୍ଛାଦନ କରେ। ଯଦ୍ୟପି ସେ କେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ନାହିଁ କିମ୍ବା କିଛି ଜାଣି ନାହିଁ, ତଥାପି ସେ ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ବିଶ୍ରାମ ପାଏ। ଆହୁରି, ଯଦି ସେ ଦୁଇ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ବଞ୍ଚେ, ତଥାପି କଦାପି ମଙ୍ଗଳ ଭୋଗ ନ କରେ, ତେବେ ସମସ୍ତେ କʼଣ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ? ମନୁଷ୍ୟର ସମସ୍ତ ପରିଶ୍ରମ ତାହାର ମୁଖ ନିମନ୍ତେ, ତଥାପି ତାହାର କ୍ଷୁଧା କଦାପି ତୃପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ। ମୂର୍ଖ ଅପେକ୍ଷା ଜ୍ଞାନୀର କʼଣ ଅଧିକ ଲାଭ? ଲୋକମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆପଣାକୁ କିପରି ଚଳାଇବାକୁ ହୁଏ, ଏହା ଜାଣି ଦରିଦ୍ର ଲୋକ କʼଣ ଲାଭ କରେ? ଅଭିଳାଷର ଭ୍ରମଣ ଅପେକ୍ଷା ଚକ୍ଷୁର ଦର୍ଶନ ଭଲ। ଏହା ମଧ୍ୟ ଅସାର ଓ ବାୟୁର ପଶ୍ଚାଦ୍‍ଗମନ। ଯାହା ବିଦ୍ୟମାନ, ତାହାର ନାମ ପୂର୍ବରୁ ରଖାଯାଇ ସାରିଅଛି, ଆଉ ମନୁଷ୍ୟ ଯାହା, ତାହା ଜଣାଅଛି; ପୁଣି ଆପଣାଠାରୁ ବଳଵାନ୍ ଜଣଙ୍କ ସହିତ ସେ ବିବାଦ କରିପାରେ ନାହିଁ।

ଯେତେ ଅଧିକ ବାକ୍ୟ, ସେହି ସମସ୍ତ ସେତେ ଅଧିକ ଅସାର ହୁଏ, ଆଉ ତହିଁରେ ମନୁଷ୍ୟର କʼଣ ଲାଭ? କାରଣ ଛାୟା ପରି ଅତିବାହିତ ମନୁଷ୍ୟର ଅସାର ଜୀବନର ଅଳ୍ପ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ତାହା ପକ୍ଷରେ କʼଣ ମଙ୍ଗଳ, ତାହା କିଏ ଜାଣେ? ଯେଣୁ ତାହା ଉତ୍ତାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତଳେ କʼଣ ଘଟିବ, ତାହା ତାହାକୁ କିଏ କହିପାରେ?