Ebimisami na papye
Buku

Salomo atongi Ndako na Ye ya Mokonzi

Salomo asaleli ndako na ye moko ya bokonzi mibu zomi na misato, koleka ntango oyo ndako ya Tata na biso esalemaki. Na nsima Hilama, motuli ya motako oyo mama na ye azalaki mwasi akufela mobali ya Isalaele, alati makonzi mibale, Mbu monene likolo ya bangombe zomi na mibale, mpe bitelemiselo na basani koleka oyo bakoki kopima.

Mokapo 7.

Kasi Salomo amemaki mbula zomi na misato na kotonga ndako na ye moko ya bokonzi, kino asilisaki yango mobimba. Atongaki Ndako ya Zamba ya Liban : molai na yango makolo pene 150, bonene makolo pene 75, likolo makolo pene 45, na likolo ya milongo minei ya makonzi ya sedre, mpe mitambo ya sedre ezalaki likolo na yango. Na likolo, efandisamaki na sedre likolo ya bashambre oyo ezalaki likolo ya makonzi, bashambre tuku minei na mitano, zomi na mitano na molongo moko. Ezalaki na ba-fenetre na milongo misato, fenetre moko ezalaki kotala fenetre mosusu na bitage misato. Baporte nyonso mpe makonzi ya baporte ezalaki na bakadre ya mikuse minei, fenetre moko ezalaki kotala fenetre mosusu na bitage misato. Asalaki Salle ya Makonzi, molai na yango makolo pene 75 mpe bonene makolo pene 45, na elaka liboso, makonzi, mpe ekoti liboso na yango. Asalaki Salle ya Kiti ya Bokonzi, esika oyo azalaki kosambisa—Salle ya Bosambisi—ekangamaki na sedre uta na nse kino na likolo. Ndako na ye ya kofanda, na lopango mosusu sima ya salle, esalamaki na lolenge moko. Salomo atongaki mpe ndako lokola yango mpo na mwana mwasi ya Faraon, oyo abalaki. Biloko oyo nyonso ezalaki mabanga ya motuya, ekatamaki na mesure, esalemaki na basie na kati mpe na libanda, uta na moboko kino na likolo ya efelo, mpe na libanda kino na lopango monene. Moboko ezalaki mabanga ya motuya, mabanga minene, mosusu makolo pene 15 molai, mosusu makolo pene 12 molai. Na likolo ezalaki mabanga ya motuya, ekatamaki na mesure, mpe nzete ya sedre. Lopango monene, zingazinga, ezalaki na milongo misato ya mabanga ya kobalola mpe molongo moko ya mitambo ya sedre ekatami, lokola lopango ya kati ya Ndako ya Tata na biso mpe elaka na yango.

Bronze mpo na Ndako ya Tata

Mokonzi Salomo atindaki bato na Tiro mpe amemisaki Hiramu. Mama na ye azalaki mwasi akufeli mobali, ya libota ya Nafatali ; tata na ye azalaki mobali ya Tiro, mosali ya bronze. Hiramu atondaki na mayele, bososoli mpe boyebi mpo na kosala mosala nyonso ya bronze. Ayaki epai ya Mokonzi Salomo mpe asalaki mosala nyonso ya mokonzi. Asalaki makonzi mibale ya bronze ya kobwakisama, moko na moko molai makolo pene 27, mpe kolo ya makolo pene 18 ezalaki kozinga moko na moko. Asalaki mito mibale ya bronze ya kobwakisama mpo na kotia likolo ya makonzi, moko na moko molai makolo pene 7 na ndambo. Mayiti ya mikanda mpe bikoti ya minyololo ezalaki kolatisa mito ya makonzi—nsambo na likonzi moko, nsambo na likonzi mosusu. Asalaki makonzi, milongo mibale ya ba-grenade zingazinga ya mayiti moko na moko, kokanga mito na likolo—ndenge moko mpo na mito mibale. Mito oyo ezalaki likolo ya makonzi na elaka esalemaki lokola ba-lis, molai makolo pene 6. Na mito ya makonzi mibale, likolo ya esika ya kobaluka pembeni ya mayiti, ezalaki ba-grenade 200 na milongo zingazinga ya moto na moto. Atelemisaki makonzi na elaka ya tempelo, apesaki likonzi ya sudi kombo Yakini mpe likonzi ya nord kombo Boazi. a a v21 Kombo Yakini elingi koloba « atelemisaka », mpe Boazi elingi koloba « kati na Ye makasi ezali » — makonzi mibale etelemaki na ekuke lokola litatoli ete Tata na biso akangisaka mpe asimbaka ndako na Ye. Na likolo ya makonzi ezalaki lolenge ya ba-lis. Boye mosala ya makonzi esilaki.

Asalaki Mbu ya ebende ya kobwakisama, zingazinga, makolo pene 15 uta na ngambo moko kino na mosusu, likolo makolo pene 7 na ndambo ; nsinga ya makolo 45 ezalaki kozinga yango. Na nse ya ngambo, ba-concombre ezalaki kozinga yango, zomi na kolo moko na ndambo, zingazinga ya Mbu ; ebwakamaki na milongo mibale, esangani na yango. Mbu etelemaki likolo ya ngombe zomi na mibale : misato ezalaki kotala nordi, misato westi, misato sudi, misato esti, nsima na bango ezalaki na kati. Bonene na yango ezalaki ba-pouces pene 3 ; ngambo na yango, lokola ya kopo, ezalaki kofungwama lokola fololo ya lis. Ekokaki kosimba ba-galon pene 12 000.

Asalaki bitelemiselo zomi ya bronze, moko na moko molai makolo pene 6, bonene makolo pene 6, likolo makolo pene 4 na ndambo. Bitelemiselo esalemaki boye : ezalaki na ba-panneau na kati ya makonzi mike. Na ba-panneau na kati ya makonzi mike ezalaki ba-nkoi, ngombe mpe ba-Kelubi, mpe bikoti ya makambo ekupami na likolo mpe na nse ya ba-nkoi mpe ngombe. Etelemiselo moko na moko ezalaki na mabiko minei ya bronze mpe ba-axe ya bronze ; makolo na yango minei ezalaki na bisimbeli ebwakami na nse ya kopo, mpe bikoti pembeni ya moko na moko. Monoko na yango ezalaki na kati ya motole, makolo pene 1 na ndambo likolo na yango, zingazinga, lolenge ya eteleme, makolo pene 2 bonene, ekupami zingazinga ; ba-panneau na yango ezalaki ya kare, ya zingazinga te. Mabiko minei ezalaki na nse ya ba-panneau ; ba-axe na yango esangisamaki na etelemiselo—likolo ya likonzi moko na moko ba-pouces pene 27. Mabiko esalamaki lokola mabiko ya motuka ya etumba : ba-axe, bazingeli, ba-rayon, ba-moyeu—nyonso ebende ya kobwakisama. Etelemiselo moko na moko ezalaki na bisimbeli minei, moko na kona na kona, ebimaki na etelemiselo yango moko. Na likolo ya etelemiselo moko na moko ezalaki ngambo ya zingazinga, ba-pouces pene 9 kozindo ; na likolo na yango, bisimbeli mpe ba-panneau esangani na yango. Na bisika ya polele ya bisimbeli mpe ba-panneau akupaki ba-Kelubi, ba-nkoi mpe nzete ya ba-palmier, esika nyonso oyo ezalaki na esika, na bikoti zingazinga. Boye nde asalaki bitelemiselo zomi : kobwakisama moko, bonene moko, lolenge moko mpo na nyonso.

Asalaki ba-bassin zomi ya bronze, moko na moko ekokaki kosimba ba-galon pene 240 mpe bonene makolo pene 6—moko mpo na etelemiselo moko na moko ya zomi. Atiaki bitelemiselo mitano na ngambo ya sud ya tempelo, mitano na ngambo ya nord, mpe Mbu na kona ya tempelo ya sud-est.

Hiramu asalaki ba-marmite, ba-pelle mpe ba-bol. Asilisaki mosala nyonso oyo asalaki mpo na Mokonzi Salomo na Ndako ya Tata na biso : makonzi mibale ; mito mibale ya lolenge ya bol likolo ya makonzi ; mayiti mibale oyo ezalaki kolatisa mito mibale ya lolenge ya bol likolo ya makonzi ; ba-grenade 400 mpo na mayiti mibale, milongo mibale mpo na moko na moko, kolatisa mito mibale ya lolenge ya bol likolo ya makonzi. Bitelemiselo zomi elongo na ba-bassin na yango zomi ; Mbu moko elongo na ngombe zomi na mibale na nse na yango. Ba-marmite, ba-pelle mpe ba-bol—biloko oyo nyonso Hiramu asalaki mpo na Mokonzi Salomo, mpo na Ndako ya Tata na biso—ezalaki bronze ya kongenga. Mokonzi asalisaki yango na kobwakisama na bibuku ya mabele ya ntoto na lisobe ya Yordani, kati na Sukoti mpe Zaretani. Salomo atikaki biloko nyonso kopimama te—ezalaki ebele mpenza—bozito ya bronze epimamaki te.

Salomo asalaki biloko nyonso ya Ndako ya Tata na biso : etumbelo ya wolo mpe mesa ya wolo oyo etiamaki mampa ya Bozali. Bitelemiselo ya miinda—mitano na sud, mitano na nord, liboso ya esika ya kati ya bosantu—ya wolo ya peto ; bafololo, miinda mpe bisimbeli ya makala, ya wolo. Ba-bassin, bikatelo ya mitambo ya mwinda, bakopo ya kosopa, bakopo ya kolia mpe bisaleli ya moto, ya wolo ya peto ; mikandisi ya wolo mpo na baporte ya esika ya kati mpenza, Esika Mosantu Koleka, mpe mpo na baporte ya salle monene ya tempelo.

Tango Mokonzi Salomo asilisaki mosala nyonso mpo na Ndako ya Tata na biso, amemaki biloko oyo tata na ye Davidi abulaki—palata, wolo mpe biloko mosusu—mpe atiaki yango na bisika ya kobomba ya Ndako ya Tata na biso.