Ubu Kiraboneka mu Gitabu
Igitabu

Salomo yubaka ingoro yiwe y’ubwami

Salomo amara imyaka cumi n'itatu yubaka ingoro yiwe bwite, igihe kirengeye ico inzu ya Data wacu yatwaye. Hanyuma Hiramu, umucuzi w'imiringa nyina yari umupfakazi w'Umwisirayelikazi, acura inkingi zibiri, Ikiyaga kinini giteretse ku bimasa cumi na bibiri, n'ibitereko n'ibikarabiro uburemere bwavyo butashobora gupimwa.

Igice 7.

Ariko Salomo yamaze imyaka cumi n’itatu yubaka ingoro yiwe, gushika ayirangije yose. Yubatse Inzu y’Ishamba rya Libani: yari ifise uburebure bungana n’imetero mirongo ine n’itanu, ubwaguke bw’imetero mirongo ibiri n’itatu, uburebure bwo hejuru bw’imetero cumi n’itatu n’igice, iri ku mirongo ine y’inkingi z’imisederi, hejuru yazo hariho imitsetse y’imisederi. Hejuru hari igisenge c’umusederi kiri hejuru y’ivyumba vyari bituramiye ku nkingi, vyose hamwe ari mirongo ine na gatanu, cumi na gatanu kuri buri mutsetse. Hari amadirisha ari mu mitsetse itatu, idirisha rireba iryindi mu rwego rutatu. Imiryango yose n’amambaraga yayo vyari bifise imbaho z’imfuruka zine, idirisha rireba iryindi mu rwego rutatu. Yubatse Icumba c’Inkingi, kirekire ca bwo imetero mirongo ibiri n’itatu, c’ubwaguke bw’imetero cumi n’itatu n’igice, gifise igisasu imbere, inkingi, n’igitambara c’ibisenge imbere yazo. Yubatse Icumba c’Intebe y’Ubwami, aho yacira imanza, ni ukuvuga Icumba c’Ubutungane, cari gishizweko imbaho z’umusederi kuva hasi gushika hejuru ku gisenge. Inzu yiwe yo kubamwo, iri mu kindi kibuga inyuma y’icumba, yari isa na wa mukoro. Salomo kandi yubakiye inzu nk’iyo umukobwa wa Farawo yari yubatse. Ibi vyose vyari amabuye y’igiciro kinini, acishwe ku ngero zabwo kandi acagaguwe imbere n’inyuma, kuva ku mushinge gushika ku mutwe w’uruhome, no hanze gushika ku kibuga kinini. Umushinge wari amabuye y’igiciro kinini, amabuye manini, amwe yari afise uburebure bw’imetero zitanu, ayandi afise uburebure bw’imetero zine. Hejuru hari amabuye y’igiciro kinini, acishwe ku ngero zayo, n’ibiti vy’imisederi. Ikibuga kinini, impande zose, cari gifise imitsetse itatu y’amabuye yajajuwe n’umutsetse w’imitsetse y’imisederi icishwe, nk’ikibuga co hagati c’inzu ya Data wa twese n’igisasu cayo.

Umujumpu w’inzu ya Data wa twese

Umwami Salomo yarungitse i Tiro aza kuzana Hiramu. Nyina yari umupfakazi wo mu muryango wa Nafutali, se na we yari umuhinga wa Tiro mu gukora umujumpu. Hiramu yari yuzuyemwo ubwenge, ubukerebutsi, no kumenya gukora ibikorwa vyose vy’umujumpu. Yaje ku Mwami Salomo akora igikorwa cose c’umwami. Yaremye inkingi zibiri z’umujumpu, imwe imwe ifise uburebure bw’imetero umunani, ifise umugozi w’imetero zitanu n’igice uyizingira. Yakoze imitwe ibiri y’umujumpu uwasukwe kugira abe hejuru y’inkingi, imwe imwe ifise uburebure bw’imetero ebwiri. Impuzu z’urusarani n’ibisizo vy’iminyororo vyarimbishije umutwe wa buri nkingi, indwi ku rumwe, indwi ku rundi. Yakoze inkingi, imitsetse ibiri y’ibitore vy’amakomamanga izingira buri rusarani, ikaba ipfuka imitwe yo hejuru, nk’uko vyagenze ku mitwe yompi. Imitwe yari hejuru y’inkingi mu gisasu yari ifise ishusho y’amashurwe, ifise uburebure bw’imetero zibiri. Ku mitwe y’inkingi zompi, hejuru y’uruziga ruri iruhande y’urusarani, hari amakomamanga magana abiri ari mu mitsetse izingira buri mutwe. Yashinze inkingi ku gisasu c’ingoro, iriko aryita iy’epfo Yakini n’iy’amajaruguru Bowazi. a a v21 Izina Yakini risobanura “ni we ashimanga,” na Bowazi risobanura “muri we ni mwo hari inkomezi” — izo nkingi zibiri zarahagaze ku muryango nk’intahe y’uko Data wa twese akomeza akongera agashigikira aho aba. Hejuru y’inkingi hari ca gishusho c’amashurwe. Nuko igikorwa c’inkingi kirangira.

Yaremye Ikiyaga c’icuma casukwe, c’uruziga, gifise imetero zine n’igice kuva ku munwa gushika ku wundi, gifise uburebure bw’imetero ebwiri n’igice, hagati yaco harimwo umugozi w’imetero cumi na zitatu n’igice uwugizingira. Munsi y’umunwa, hari ibitore vy’amakomamanga biwuzingira, cumi kuri buri metero n’igice, bizingira Ikiyaga cose, bisukwe mu mitsetse ibiri, biri igice kimwe naco. Ikiyaga cari gituramiye ku nka cumi n’ibiri: zitatu zireba mu majaruguru, zitatu zireba mu burengerazuba, zitatu zireba mu bumanuko, zitatu zireba mu buseruko, inyuma zazo zireba imbere. Cari kinini nk’intoke zitatu, umunwa waco wameze nk’uw’igikombe, ukiyongorora nk’ishurwe ryiza. Cari gifise ibipimo bingana na litiro ibihumbi mirongo ine na zibiri.

Yakoze ibiterelezo cumi vy’umujumpu, kimwe kimwe gifise uburebure bw’imetero zibiri, ubwaguke bw’imetero zibiri, uburebure bwo hejuru bw’imetero imwe n’igice. Uku ni ko ivyo biterelezo vyakozwe: vyari bifise imbaho zishizwe hagati y’inkingi. Ku mbaho ziri hagati y’inkingi hari intambwe, inka, na ba kerubi, hamwe n’ibisizo vyateruye biri hejuru no munsi y’intambwe n’inka. Buri giterelezo cari gifise amapfiga ane y’umujumpu n’imitsi y’umujumpu, amaguru yaco ane yari afise ivyegeka vyasukwe munsi y’ibaho ryo kwogamwo, hamwe n’ibisizo iruhande ya buri kimwe. Umwanya waco wari imbere y’igitambara, uduga nk’imetero imwe n’igice hejuru yaco, w’uruziga, umeze nk’umutsingiro, w’ubwaguke bw’imetero imwe, washuzweko ibishusho uyuzingira, imbaho zawo zari z’imfuruka zine, atari z’uruziga. Amapfiga ane yari munsi y’imbaho, imitsi yayo yari ishizwe ku giterelezo, buri pfiga rifise uburebure bw’imetero imwe. Amapfiga yakozwe nk’amapfiga y’igikogoti: imitsi, impande, imirya, n’amavungu, vyose bikaba icuma casukwe. Buri giterelezo cari gifise ivyo kuvyihekerako bine, kimwe kuri buri mfuruka, vyasohotse kuri ca giterelezo ubwaco. Hejuru ya buri giterelezo hariho umunwa w’uruziga wimbitse nk’intoke indwi, hejuru yawo, ivyegeka n’imbaho vyari igice kimwe naco. Ku bisorerwa vy’ivyegeka no ku mbaho yaciseko ba kerubi, intambwe, n’ibiti vy’imikindo, aho hose hari umwanya, hamwe n’ibisizo impande zose. Uku ni ko yakoze ibiterelezo cumi: isukwa rimwe, igipimo kimwe, ishusho imwe kuri vyose.

Yakoze amabaho cumi yo kwogamwo y’umujumpu, kimwe kimwe gifise ibipimo bingana na litiro amajana icenda, kimwe kimwe gifise ubwaguke bw’imetero zibiri, rimwe kuri buri giterelezo mu bya cumi. Yashize ibiterelezo bitanu mu ruhande rw’epfo rw’ingoro, bitanu mu ruhande rw’amajaruguru, na Ikiyaga mu mfuruka yaco y’ubuseruko bw’epfo.

Hiramu yakoze inkono, amabwende, n’imibehe. Yarangije igikorwa cose yakoreye Umwami Salomo ku nzu ya Data wa twese: inkingi zibiri; imitwe ibiri imeze nk’imibehe iri hejuru y’inkingi; impuzu zibiri zipfuka imitwe ibiri imeze nk’imibehe iri hejuru y’inkingi; amakomamanga magana ane ku mpuzu zibiri z’urusarani, imitsetse ibiri kuri rumwe, apfuka imitwe ibiri imeze nk’imibehe iri hejuru y’inkingi. ibiterelezo cumi hamwe n’amabaho yavyo cumi yo kwogamwo; Ikiyaga kimwe hamwe n’inka cumi n’ibiri ziri munsi yaco. Inkono, amabwende, n’imibehe, ivyo bikoresho vyose Hiramu yakoreye Umwami Salomo, ku nzu ya Data wa twese, vyari umujumpu wanyunguruje. Umwami yavyasukishije mu mubumbe w’ibumba mu kiyaya ca Yorodani, hagati y’i Sukoti n’i Zaretani. Salomo yarekeye ivyo bikoresho vyose kutapimwa, kuko vyari vyinshi cane, uburemere bw’umujumpu ntibwigeze bumenyekana.

Salomo yakoze ibikoresho vyose vy’inzu ya Data wa twese: igicaniro ca zahabu n’ameza ya zahabu ashizweko umukate w’Ukuhari. Ibitereko vy’amatara, bitanu mu ruhande rw’epfo, bitanu mu ruhande rw’amajaruguru, imbere y’icumba ciranenga, vy’izahabu nziza; amashurwe, amatara, n’ibifatizo, vy’izahabu. Imibehe, ibikoresho vyo kugorora intambi, imibehe yo kuminjagiza, amasahani, n’ibicaniro vy’umuriro, vy’izahabu nziza; n’amalengo ya zahabu y’imiryango y’icumba co hagati, ariho ni ho Harera cane, no y’imiryango y’icumba kinini c’ingoro.

Umwami Salomo amaze kurangiza igikorwa cose c’inzu ya Data wa twese, yarazanye ivyo se Dawidi yari yararatiye, ni ukuvuga ifeza, izahabu, n’ibikoresho, abishira mu mabanga y’inzu ya Data wa twese.