Pituah Rama Urang Tetep Ngadeg

Kamiskinan jeung sosobatan, dicaritakeun tanpa sentiméntal: kabeungharan nambahan sobat, sedengkeun dulur-dulur jalma miskin sorangan ngajauhan manéhna. Barengan éta aya kasabaran, sabab akal nu hadé ngajadikeun jalma lambat ambek sarta ngantepkeun kasalahan batur disebut kamulyaanana. Méré ka jalma miskin téh nginjeumkeun ka Rama urang.

Pasal 19.

Leuwih hadé jalma miskin anu lumampah dina kajujuranana, batan jalma anu omonganana béngkok tur bodo. Kitu deui, napsu anu teu dibarengan ku pangaweruh téh teu hadé, sarta sing saha anu rurusuhan bakal nyasab tina jalanna. Kabodoan jalma sorangan ngaruksak jalanna, tapi haténa kalah ngambek ka Rama urang. Kabeungharan nambahan loba sobat, tapi jalma miskin mah papisah ti sobatna. Saksi palsu moal teu dihukum, sarta jalma anu ngucapkeun bohong moal bisa leupas. Loba anu néangan kahadéan jalma anu berehan, sarta saban jalma jadi sobat ka anu sok méré hadiah. Sakabéh dulur jalma miskin ngéwa ka manéhna; komo deui sobat-sobatna, leuwih jauh ngajauhan! Manéhna ngageroan maranéhna, tapi geus euweuh. Sing saha anu meunang kabijaksanaan mikanyaah kana jiwana sorangan; sing saha anu ngajaga pangarti bakal manggih kahadéan. Saksi palsu moal teu dihukum, sarta jalma anu ngucapkeun bohong bakal binasa. Hirup méwah téh teu merenah pikeun jalma bodo — komo deui pikeun gandék maréntah para pangéran. Pangarti anu hadé dina diri jalma ngajadikeun manéhna telat ambek, sarta jadi kamulyaanana upama bisa teu malire kana kasalahan batur. Amarah raja téh ibarat gaur singa, tapi kurniana ibarat ibun dina jukut. Anak anu bodo téh jadi karuksakan pikeun bapana, sarta pacéngkadan pamajikan ibarat cai anu ngeclak teu eureun-eureun. Imah jeung kabeungharan téh warisan ti karuhun, tapi pamajikan anu bijaksana mah ti Rama urang. Kamalesan ngagolérkeun kana saré tibra, sarta jalma anu ngedul bakal lapar. Sing saha anu nurut kana paréntah bakal ngajaga hirupna; sing saha anu ngaremehkeun jalanna bakal paéh. Sing saha anu berehan ka nu miskin, éta ngahutangan ka Rama urang, sarta Rama urang bakal males kana amalna. Didik anak maneh salila aya kénéh harepan, jeung ulah neundeun haté kana karuksakanana. Jalma anu gampang pohara ambekna kudu nanggung hukumanana; sabab lamun manéh nulungan manéhna, bakal kudu dilakukeun deui jeung deui. Déngékeun naséhat jeung tarima didikan, sangkan maneh meunang kabijaksanaan dina poé-poé nu bakal datang. Loba rarancang dina haté jalma, tapi pituah Rama urang anu bakal tetep ngadeg. Anu dipikahayang tina diri jalma téh nya éta kanyaah anu satia, sarta jalma miskin leuwih hadé batan tukang bohong. Sieun ku Rama urang mawa kana hirup, sarta sing saha anu mibanda éta bakal reureuh kalawan sugema, teu kaanjangan ku bahaya. Jalma ngedul ngasupkeun leungeunna kana piring, tapi arék ngasupkeun deui kana sungutna gé teu daékeun. Gebug jalma anu sok ngahina, tangtu jalma anu balilu bakal diajar bijaksana; weweleh jalma anu boga pangarti, manéhna bakal nambahan pangaweruh. Sing saha anu nganiaya bapana jeung nundung indungna nya éta anak anu mawa éra jeung aib. Lamun eureun ngabandungan papatah, anaking, maneh bakal nyimpang tina kecap-kecap pangaweruh. Saksi anu teu guna nyeungseurikeun kaadilan, sarta sungut jalma jahat ngaluluh kajahatan. Hukuman geus disadiakeun pikeun jalma anu sok ngahina, sarta rangketan pikeun tonggong jalma bodo.