ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରଣା ସ୍ଥିର ରହେ

ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ବନ୍ଧୁତା, ଭାବପ୍ରବଣତା ବିନା କୁହାଯାଇଛି: ଧନ ବନ୍ଧୁ ବଢ଼ାଏ, କିନ୍ତୁ ଦରିଦ୍ରର ନିଜ ଭାଇମାନେ ତାହାକୁ ଏଡ଼ାନ୍ତି। ତାହା ପାଖରେ ସଂଯମ ଅଛି, କାରଣ ସୁବୁଦ୍ଧି ମନୁଷ୍ୟକୁ କ୍ରୋଧରେ ଧୀର କରେ ଏବଂ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କରିବା ତାହାର ଗୌରବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦରିଦ୍ରକୁ ଦେବା ଆମ ପିତାଙ୍କୁ ଋଣ ଦେବା।

ଅଧ୍ୟାୟ 19।

ଯେଉଁ କୁଟିଳ ବାକ୍ୟବାଦୀ ମୂର୍ଖ, ତାହା ଅପେକ୍ଷା ଆପଣା ସରଳତାରେ ଚାଲୁଥିବା ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଉତ୍ତମ। ପୁଣି, ଜ୍ଞାନ ବିନା ଅଭିଳାଷ ଭଲ ନୁହେଁ, ଆଉ ଯେ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ପଥ ହରାଏ। ମନୁଷ୍ୟର ଆପଣା ମୂର୍ଖତା ତାହାର ପଥ ବିନଷ୍ଟ କରେ, ତଥାପି ତାହାର ହୃଦୟ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଧନ ଅନେକ ମିତ୍ର ବଢ଼ାଏ, କିନ୍ତୁ ଦରିଦ୍ର ଆପଣା ମିତ୍ରଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୁଏ। ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦଣ୍ଡ ବିନା ରହିବ ନାହିଁ, ଆଉ ଯେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ, ସେ ରକ୍ଷା ପାଇବ ନାହିଁ। ଅନେକେ ଦାନଶୀଳ ଲୋକର ଅନୁଗ୍ରହ ଚାହାନ୍ତି, ଆଉ ଦାନକାରୀ ଲୋକ ପ୍ରତି ପ୍ରତ୍ୟେକେ ମିତ୍ର ଅଟନ୍ତି। ଦରିଦ୍ର ଲୋକର ସମସ୍ତ ଭ୍ରାତା ତାହାକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି; ତେବେ ତାହାର ମିତ୍ରଗଣ ତାହାଠାରୁ କେତେ ଅଧିକ ଦୂରେ ରହନ୍ତି! ସେ ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଡାକେ, ମାତ୍ର ସେମାନେ ଚାଲିଯାଇ ଥାଆନ୍ତି। ଯେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରେ, ସେ ଆପଣା ପ୍ରାଣକୁ ପ୍ରେମ କରେ; ଯେ ବୁଦ୍ଧି ରକ୍ଷା କରେ, ସେ ମଙ୍ଗଳ ପାଇବ। ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ଦଣ୍ଡ ବିନା ରହିବ ନାହିଁ, ଆଉ ଯେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ, ସେ ବିନଷ୍ଟ ହେବ। ମୂର୍ଖ ପ୍ରତି ବିଳାସ ଶୋଭା ପାଏ ନାହିଁ—ଅଧିପତିଗଣ ଉପରେ ଦାସ ଯେ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ କରେ, ତାହା ଆହୁରି କେତେ ଅଧିକ ଅଯୋଗ୍ୟ। ମନୁଷ୍ୟର ସୁବୁଦ୍ଧି ତାହାକୁ କ୍ରୋଧରେ ଧୀର କରାଏ, ଆଉ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କରିବା ତାହାର ଗୌରବ। ରାଜାର କୋପ ସିଂହର ଗର୍ଜ୍ଜନ ତୁଲ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଅନୁଗ୍ରହ ତୃଣ ଉପରେ ଥିବା ଶିଶିର ତୁଲ୍ୟ। ମୂର୍ଖ ପୁତ୍ର ଆପଣା ପିତା ପ୍ରତି ବିନାଶ ସ୍ଵରୂପ, ଆଉ ଭାର୍ଯ୍ୟାର କଳହ ନିରନ୍ତର ଟୋପା ଟୋପା ବୁନ୍ଦା ପରି। ଗୃହ ଓ ଧନ ପିତୃପୁରୁଷଗଣଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଅଧିକାର, କିନ୍ତୁ ବୁଦ୍ଧିମତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କଠାରୁ। ଆଳସ୍ୟ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ପକାଏ, ଆଉ ଅଳସୁଆ ଲୋକ କ୍ଷୁଧାରେ ରହିବ। ଯେ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରେ, ସେ ଆପଣା ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରେ; ଯେ ଆପଣା ପଥ ତୁଚ୍ଛ କରେ, ସେ ମରିବ। ଯେ ଦରିଦ୍ର ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ, ସେ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଋଣ ଦିଏ, ଆଉ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତା ତାହାର କର୍ମ ଅନୁସାରେ ତାହାକୁ ପ୍ରତିଦାନ ଦେବେ। ଭରସା ଥିବା ବେଳେ ଆପଣା ପୁତ୍ରକୁ ଶାସନ କର, ଆଉ ତାହାର ବିନାଶରେ ଆପଣା ମନ ଦିଅ ନାହିଁ। ଅତି କ୍ରୋଧୀ ଲୋକ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗ କରିବ; କାରଣ ଯଦି ତୁମ୍ଭେ ତାହାକୁ ଉଦ୍ଧାର କର, ତେବେ ତୁମ୍ଭକୁ ପୁନର୍ବାର ତାହା କରିବାକୁ ହେବ। ମନ୍ତ୍ରଣା ଶୁଣ ଓ ଶାସନ ଗ୍ରହଣ କର, ଯେପରି ତୁମ୍ଭେ ଭବିଷ୍ୟତ ଦିନରେ ଜ୍ଞାନବାନ ହୋଇ ପାର। ମନୁଷ୍ୟର ହୃଦୟରେ ଅନେକ ସଂକଳ୍ପ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରଣା ହିଁ ସ୍ଥିର ରହିବ। ମନୁଷ୍ୟଠାରେ ଯାହା ବାଞ୍ଛନୀୟ, ତାହା ହେଉଛି ନିୟମର ଦୟା, ଆଉ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଅପେକ୍ଷା ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଉତ୍ତମ। ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଭୟ ଜୀବନ ଆଡ଼କୁ କଢ଼ାଇ ନିଏ, ଆଉ ଯାହାଠାରେ ତାହା ଥାଏ, ସେ ଅନିଷ୍ଟର ସ୍ପର୍ଶରହିତ ହୋଇ ତୃପ୍ତ ଭାବରେ ବିଶ୍ରାମ କରେ। ଅଳସୁଆ ଲୋକ ଆପଣା ହାତ ଥାଳିରେ ବୁଡ଼ାଏ, ଆଉ ପୁନର୍ବାର ତାହା ନିଜ ମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଦ୍ଧା ଆଣେ ନାହିଁ। ନିନ୍ଦକକୁ ପ୍ରହାର କର, ତହିଁରେ ଅସତର୍କ ଲୋକ ଚତୁରତା ଶିଖିବ; ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକକୁ ଅନୁଯୋଗ କର, ତହିଁରେ ସେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିବ। ଯେ ଆପଣା ପିତା ପ୍ରତି ଦୌରାତ୍ମ୍ୟ କରେ ଓ ଆପଣା ମାତାକୁ ତଡ଼ିଦିଏ, ସେ ଲଜ୍ଜା ଓ ଅପମାନ ଆଣୁଥିବା ପୁତ୍ର। ହେ ମୋହର ପୁତ୍ର, ଉପଦେଶ ଶୁଣିବା ବନ୍ଦ କଲେ, ତୁମ୍ଭେ ଜ୍ଞାନର ବାକ୍ୟରୁ ବିପଥଗାମୀ ହେବ। ଅଧମ ସାକ୍ଷୀ ନ୍ୟାୟକୁ ପରିହାସ କରେ, ଆଉ ଦୁଷ୍ଟର ମୁଖ ଦୁଷ୍ଟତା ଗିଳିଯାଏ। ନିନ୍ଦକମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଦଣ୍ଡ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଆଉ ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ପିଠି ନିମନ୍ତେ ପ୍ରହାର।