Rembuge Rama kita Lestari

Mlarat lan kekancan, dicritakake tanpa rasa trenyuh: bandha nambahi kanca, dene sedulure dhewe nyingkiri wong mlarat. Ing sandhinge ana bab ngempet, amarga budi sing becik ndadekake wong ora gampang nepsu, lan ngapura kaluputan disebut kamulyane. Menehi marang wong mlarat iku padha karo nyilihi Rama kita.

Pasal 19.

Luwih becik wong miskin kang laku jujur, tinimbang wong kang tembunge cidra lan gemblung. Uga, pepenginan tanpa kawruh iku ora becik, lan sapa kang tumindak kesusu bakal kesasar dalane. Kabodhoane wong iku ngrusak dalane dhewe, ewadene atine muring-muring marang Rama kita. Kasugihan nambahi kanca akeh, nanging wong miskin kapisah saka kancane. Seksi palsu ora bakal luput saka paukuman, lan wong kang ngucapake goroh ora bakal oncat. Akeh wong kang ngupaya sihe wong loma, lan saben wong dadi kancane wong kang seneng weweh. Sadulure wong miskin kabeh padha sengit marang dheweke; luwih-luwih kancane padha ngedohi dheweke! Dheweke nyeluk-nyeluk, nanging wis padha lunga. Sapa kang oleh kawicaksanan iku nresnani jiwane dhewe; sapa kang njaga pangreten bakal nemu kabecikan. Seksi palsu ora bakal luput saka paukuman, lan wong kang ngucapake goroh bakal tumpes. Urip kamukten ora pantes tumrap wong gemblung—luwih-luwih tumrap batur kang mrentah para panggedhe. Budi becike wong iku njalari dheweke sabar ing nepsu, lan dadi kamulyane ngapura kaluputan. Bebendune raja iku kaya panggerenge singa, nanging sihe iku kaya ebun ing suket. Anak lanang kang gemblung iku karusakan tumrap bapakne, lan grenengane bojo iku kaya tetesan banyu kang tanpa kendhat. Omah lan bandha iku warisan saka para leluhur, nanging bojo kang wicaksana iku saka Rama kita. Kaleson njalari turu kepati, lan wong kang kesed bakal keluwen. Sapa kang netepi pepakon iku rumeksa uripe; sapa kang nyepelekake dalane bakal mati. Sapa kang loma marang wong miskin iku ngutangi Rama kita, lan Rama kita bakal mbales marang dheweke miturut panggawene. Didenana anakmu sajrone isih ana pangarep-arep, lan aja ngarahake atimu marang karusakane. Wong kang gampang nepsu kudu nyangga paukuman; amarga yen kowe ngluwari dheweke, kowe mung bakal kudu nindakake maneh. Rungokna pitutur lan tampanana pamerdi, supaya kowe dadi wicaksana ing dina-dina kang bakal teka. Akeh rancangan ing atine wong, nanging rembuge Rama kita kang bakal lestari. Kang dikarepake saka wong iku sih-kadarman, lan wong miskin iku luwih becik tinimbang wong goroh. Wedi-asih marang Rama kita iku nuntun marang urip, lan sapa kang nduweni iku bakal ngaso kanthi marem, ora kadunungan ing bilai. Wong kesed nyelupake tangane ing pinggan, nanging malah ora gelem ngulungake bali menyang cangkeme. Gebugana wong memoyok, mesthi wong lugu bakal sinau ngati-ati; welehna wong kang duwe pangreten, mesthi dheweke bakal nambah kawruh. Sapa kang nganiaya bapakne lan nundhung ibune iku anak kang nekakake wirang lan nisthan. Yen kowe mandheg ngrungokake piwulang, anakku, kowe bakal nyleweng saka tembung-tembunge kawruh. Seksi kang ora aji moyoki kaadilan, lan cangkeme wong duraka nguntal piala. Paukuman wis cumawis tumrap wong memoyok, lan gebugan tumrap gegere wong gemblung.