नीतिसूत्रे 22

22 ¹ मोठ्या धनसंपत्तीपेक्षा चांगले नाव निवडणे योग्य आहे, आणि सोन्यारुप्यापेक्षा कृपा उत्तम आहे. ² श्रीमंत व गरीब एकत्र भेटतात; आमचा पिता त्या सर्वांचा निर्माता आहे. ³ शहाणा माणूस संकट पाहून आश्रय घेतो, पण भोळे पुढे चालत राहतात आणि त्याची किंमत मोजतात. ⁴ नम्रता आणि आमच्या पित्याचे भय यांचे प्रतिफळ म्हणजे धन, सन्मान व जीवन. ⁵ कुटिल माणसाच्या वाटेवर काटे व सापळे असतात; जो आपल्या जिवाचे रक्षण करतो तो त्यांपासून दूर राहतो. ⁶ मुलाने ज्या मार्गाने चालावे त्या मार्गाचे शिक्षण त्याला दे, म्हणजे म्हातारा झाल्यावरही तो त्यापासून ढळणार नाही. ⁷ श्रीमंत गरिबांवर राज्य करतो, आणि कर्ज घेणारा कर्ज देणाऱ्याचा दास होतो. ⁸ जो अन्याय पेरतो तो विपत्तीची कापणी करतो, आणि त्याच्या क्रोधाची छडी निष्फळ होईल. ⁹ उदार दृष्टीचा माणूस आशीर्वादित होईल, कारण तो आपली भाकर गरिबांना वाटतो. ¹⁰ थट्टेखोराला हाकलून दे, म्हणजे कलहही त्याच्याबरोबर निघून जाईल; भांडण व अपमान थांबतील. ¹¹ जो शुद्ध अंतःकरणावर प्रीती करतो आणि कृपायुक्त बोलतो, त्याचा राजा मित्र होईल. ¹² आमच्या पित्याचे डोळे ज्ञानाचे रक्षण करतात, पण तो विश्वासघातक्याचे शब्द उलथून टाकतो. ¹³ आळशी माणूस म्हणतो, “बाहेर सिंह आहे! मी रस्त्यांत मारला जाईन!” ¹⁴ निषिद्ध स्त्रियांचे मुख खोल खड्डा आहे; जो आमच्या पित्याचा क्रोध ओढवून घेतो तो त्यात पडतो. ¹⁵ मुलाच्या हृदयात मूर्खपणा बांधलेला असतो, पण शिस्तीची छडी तो दूर घालवते. ¹⁶ जो स्वतःला श्रीमंत करण्यासाठी गरिबांवर जुलूम करतो, किंवा श्रीमंतांना देतो, त्याला केवळ दारिद्र्यच येते.

नीट ऐक

¹⁷ ज्ञान्यांच्या शब्दांकडे लक्ष देऊन ऐक, आणि माझ्या ज्ञानाकडे आपले मन लाव, ¹⁸ कारण ते तू आपल्या अंतर्यामी राखलेस तर ते सुखकारक होईल, जर ते सर्व तुझ्या ओठांवर सिद्ध असले. ¹⁹ तुझा भरवसा आमच्या पित्यावर असावा म्हणून, मी आज ते तुला—होय, तुलाच—कळवले आहे. ²⁰ मी तुझ्यासाठी सल्ला व ज्ञान यांची तीस वचने लिहिली नाहीत काय, ²¹ जे योग्य व सत्य आहे ते तुला शिकवण्यासाठी, म्हणजे तुला पाठवणाऱ्यांना तू खरे उत्तर देऊ शकशील?

²² गरिबाला लुटू नकोस तो गरीब आहे म्हणून, किंवा वेशीजवळ पीडिताला चिरडू नकोस, ^a a v22 प्राचीन नगरांमध्ये नगराची वेस ही न्यायविवाद व सार्वजनिक व्यवहार होण्याचे ठिकाण होते. ²³ कारण आमचा पिता त्यांचा कैवार घेईल आणि जे त्यांना लुटतात त्यांचा जीव लुटून घेईल.

²⁴ अशा माणसाशी मैत्री करू नकोस जो क्रोधाधीन आहे, आणि तापट स्वभावाच्या माणसाबरोबर जाऊ नकोस, ²⁵ नाहीतर तू त्याचे मार्ग शिकशील आणि स्वतःला सापळ्यात अडकवून घेशील.

²⁶ जामीन होणाऱ्यांपैकी तू होऊ नकोस, जे कर्जांसाठी हमी देतात. ²⁷ फेडायला तुझ्याजवळ काही नसेल तर, तुझ्या अंगाखालचे अंथरूण का काढून घेतले जावे?

²⁸ प्राचीन सीमादर्शक दगड हलवू नकोस, जो तुझ्या वाडवडिलांनी बसवला होता.

²⁹ आपल्या कामात निपुण असलेला माणूस तू पाहतोस काय? तो राजांसमोर उभा राहील; तो सामान्य माणसांसमोर उभा राहणार नाही.