ਕਹਾਉਤਾਂ 22

22 ¹ਵੱਡੇ ਧਨ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਨਾਮ ਚੁਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲੋਂ ਕਿਰਪਾ ਚੰਗੀ ਹੈ। ²ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਗਰੀਬ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਦਾ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਹੈ। ³ਚਤੁਰ ਮਨੁੱਖ ਬਿਪਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਲੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭੋਲੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੰਡ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ⁴ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਭੈ ਦਾ ਫਲ ਧਨ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਹੈ। ⁵ਟੇਢੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕੰਡੇ ਅਤੇ ਫਾਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ⁶ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਹ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੁੱਢਾ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗਾ। ⁷ਅਮੀਰ ਗਰੀਬਾਂ ਉੱਤੇ ਹਕੂਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਉਧਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਦਾਸ ਹੈ। ⁸ਜੋ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਬੀਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਪਤਾ ਵੱਢੇਗਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੀ ਸੋਟੀ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇਗੀ। ⁹ਜਿਸ ਦੀ ਅੱਖ ਦਾਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਬਰਕਤ ਪਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰੋਟੀ ਗਰੀਬਾਂ ਨਾਲ ਵੰਡਦਾ ਹੈ। ¹⁰ਠੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਝਗੜਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਲੜਾਈ ਅਤੇ ਨਿਰਾਦਰੀ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ। ¹¹ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਰਪਾ ਭਰੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ। ¹²ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ¹³ਆਲਸੀ ਮਨੁੱਖ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਬਾਹਰ ਸ਼ੇਰ ਹੈ! ਮੈਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵਾਂਗਾ!” ¹⁴ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਟੋਆ ਹੈ; ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਵੇਗਾ। ¹⁵ਮੂਰਖਤਾ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੱਝੀ ਹੋਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਾੜਨਾ ਦੀ ਸੋਟੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ¹⁶ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗਰੀਬ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਮੀਰ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਵੇਗਾ।

ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ

¹⁷ਬੁੱਧਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਗਿਆਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲਾ, ¹⁸ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਨ ਭਾਉਂਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਰੱਖੇਂ, ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ। ¹⁹ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰਾ ਭਰੋਸਾ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਅੱਜ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਤੈਨੂੰ, ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ। ²⁰ਕੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਤੀਹ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖੀਆਂ, ²¹ਤਾਂ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਅਤੇ ਖਰੀ ਗੱਲ ਸਿਖਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਭੇਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਉੱਤਰ ਦੇ ਸਕੇਂ?

²²ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਲੁੱਟ ਕਿ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਦੁਖੀਏ ਨੂੰ ਫਾਟਕ ਉੱਤੇ ਕੁਚਲ, ^a a v22 ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਫਾਟਕ ਉਹ ਥਾਂ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ²³ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕੱਦਮਾ ਲੜੇਗਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੁੱਟ ਲਵੇਗਾ।

²⁴ਕ੍ਰੋਧੀ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਅਤੇ ਗਰਮ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਨਾ ਤੁਰ, ²⁵ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਰਾਹ ਸਿੱਖ ਲਵੇਂਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫਾਹੀ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਲਵੇਂਗਾ।

²⁶ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨਾ ਬਣ ਜੋ ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਮਾਨਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ²⁷ਜੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਝ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਹੇਠੋਂ ਤੇਰਾ ਬਿਸਤਰਾ ਕਿਉਂ ਖੋਹਿਆ ਜਾਵੇ?

²⁸ਉਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੱਦ ਦੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਨਾ ਸਰਕਾ ਜੋ ਤੇਰੇ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਨੇ ਲਾਇਆ ਸੀ।

²⁹ਕੀ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ? ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਸਧਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।