ਕਹਾਉਤਾਂ 21

21 ¹ਰਾਜੇ ਦਾ ਦਿਲ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਾਲੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਜਿੱਧਰ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉੱਧਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ²ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਹਰ ਰਾਹ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਤੋਲਦਾ ਹੈ। ³ਧਰਮ ਤੇ ਨਿਆਂ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਬਲੀਦਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਹੈ। ⁴ਹੰਕਾਰੀ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਘਮੰਡੀ ਦਿਲ—ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਦੀਵਾ—ਪਾਪ ਹਨ। ⁵ਮਿਹਨਤੀ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਬਹੁਤਾਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਕਾਹਲੇ ਕੰਗਾਲੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ⁶ਝੂਠੀ ਜ਼ਬਾਨ ਨਾਲ ਧਨ ਕਮਾਉਣਾ ਇੱਕ ਉੱਡ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਭਾਫ਼ ਹੈ, ਇੱਕ ਮਾਰੂ ਫੰਦਾ। ⁷ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਜ਼ੁਲਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਸੀਟ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਿਆਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ⁸ਦੋਸ਼ੀ ਦਾ ਰਾਹ ਟੇਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ੁੱਧ ਦਾ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਸਿੱਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ⁹ਝਗੜਾਲੂ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲੋਂ ਛੱਤ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ¹⁰ਦੁਸ਼ਟ ਦੀ ਜਾਨ ਬੁਰਾਈ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰਹਿਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ¹¹ਜਦ ਠੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੋਲਾ ਸਿਆਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਸਿਆਣੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ¹²ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਧਰਮੀ, ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ¹³ਜੋ ਗਰੀਬ ਦੀ ਦੁਹਾਈ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਬੰਦ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੁਕਾਰੇਗਾ ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ¹⁴ਗੁਪਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਤੋਹਫ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੋਲੇ ਵਿੱਚ ਖਿਸਕਾਈ ਰਿਸ਼ਵਤ ਤਿੱਖੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ¹⁵ਜਦ ਨਿਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਧਰਮੀ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਹੈ ਪਰ ਬੁਰਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਦਹਿਸ਼ਤ। ¹⁶ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝ ਦੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰੇਗਾ। ¹⁷ਜੋ ਭੋਗ-ਬਿਲਾਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕੰਗਾਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਜੋ ਮੈ ਤੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਦੇ ਧਨੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ¹⁸ਦੁਸ਼ਟ ਧਰਮੀ ਲਈ ਰਿਹਾਈ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਸਿੱਧਿਆਂ ਲਈ। ¹⁹ਝਗੜਾਲੂ ਤੇ ਗਿਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਨਾਲੋਂ ਉਜਾੜ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ²⁰ਕੀਮਤੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਤੇਲ ਸਿਆਣੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੂਰਖ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੜੱਪ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ²¹ਜੋ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ, ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਤੇ ਆਦਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ। ²²ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਬਲਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਉਹ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ²³ਜੋ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਜ਼ਬਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ²⁴“ਠੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ”—ਇਹ ਉਸ ਘਮੰਡੀ ਤੇ ਹੰਕਾਰੀ ਦਾ ਨਾਂ ਹੈ ਜੋ ਬੇਹੱਦ ਗੁਸਤਾਖ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ²⁵ਆਲਸੀ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ²⁶ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਲਾਲਸਾ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਧਰਮੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ। ²⁷ਦੁਸ਼ਟ ਦਾ ਬਲੀਦਾਨ ਘਿਣਾਉਣਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕਿੰਨਾ ਵੱਧ ਜਦ ਇਹ ਬੁਰੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇ। ²⁸ਝੂਠਾ ਗਵਾਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਰ ਜੋ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗਵਾਹੀ ਦੇਵੇਗਾ। ²⁹ਦੁਸ਼ਟ ਢੀਠ ਚਿਹਰਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿੱਧੇ ਆਪਣੇ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ³⁰ਕੋਈ ਬੁੱਧ, ਕੋਈ ਸਮਝ, ਕੋਈ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਖੜ੍ਹ ਸਕੇ। ³¹ਘੋੜਾ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦਿਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿੱਤ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹੈ।