چاپ شوی
کتاب

د دولتمندو او غريبانو دپاره حِکمت

ښه نوم تر شتمنۍ دروند دی، په داسې حال کې چې شتمن په غریبانو واکمني کوي او پور اخیستونکی د پور ورکوونکي غلام وي. په نیمايي کې غږ بدلېږي او یو استاد دېرش خبرې سپاري: غریب ځکه مه لوټه چې غریب دی، او له تند مزاجه سړي سره ملګرتیا مه کوه.

څپرکی 22.

ښۀ نوم د ډېر دولت نه غوره دے، او عزت د سپينو زرو او سرو زرو نه ښۀ دے. دولتمند او غريب سره ملاقات کوى؛ زمونږ پلار د دې ټولو پېدا کوونکے دے. هوښيار سړے خطره ويني او ځان پټوى، خو ناپوهان مخ ته ځى او تاوان يې مومى. د عاجزۍ او د زمونږ پلار د ويرې اجر دولت، عزت او ژوند دے. د بدکارو په لاره کښې اغزى او جالونه پراتۀ دى؛ څوک چې د خپل ځان حفاظت کوى هغه ترې لرې اوسى. ماشوم ته د هغې لارې تعليم ورکړه چې پرې يې بايد لاړ شى، او کله چې بوډا هم شى نو هغه به ترې مخ وانۀ ړوى. دولتمند په غريب باندې حکومت کوى، او پوروړے د پور ورکوونکى غُلام وى. څوک چې بې‌انصافى کرى هغه به مصيبت رېبى، او د هغۀ د قهر امسا به ماته شى. څوک چې سخى سترګه لرى هغه به برکت مومى، ځکه چې هغه خپله ډوډۍ د غريبانو سره شريکوى. ملنډې وهونکے وباسه، نو شخړه به ورسره لاړه شى؛ جګړه او بد وئيل به ختم شى. څوک چې د پاک زړۀ سره مينه کوى او په مهربانۍ خبرې کوى، بادشاه به د هغۀ دوست وى. د زمونږ پلار سترګې د علم ساتنه کوى، خو هغه د بې‌وفا سړى خبرې نسکوروى. سُست سړے وائى، ”بهر زمرے دے! زۀ به په کوڅو کښې ووژلے شم!“ د حرامو ښځو خوله ژوره کُنده ده؛ څوک چې د زمونږ پلار غصه راپاروى هغه به پکښې ولوېږى. بې‌وقوفى د ماشوم په زړۀ کښې تړلې وى، خو د ادب امسا يې لرې شړى. څوک چې د خپل دولت دپاره په غريب ظلم کوى، يا دولتمند ته ورکوى، هغه به يواځې غريبۍ ته ورسيږى.

ښۀ غوږ ونيسئ

د هوښيارو خبرو ته په غور غوږ ونيسه، او خپل زړۀ زما علم ته متوجه کړه، ځکه چې خوندور به وى کۀ تۀ دا په خپل اندر کښې وساتې، کۀ دا ټول ستا په شونډو تيار وى. دې دپاره چې ستا توکل په زمونږ پلار وى، ما دا نن تا ته ښکاره کړل، هو تا ته. آيا ما ستا دپاره دېرش خبرې نۀ دى ليکلې د نصيحت او علم، چې تا ته هغه څۀ وښيم چې حق او رښتيا وى، دې دپاره چې تۀ هغه چا ته رښتينے جواب ورکړې چې تۀ يې لېږلے يې؟

غريب لوټ مۀ کوه ځکه چې هغه غريب دے، او نۀ په دروازه کښې مظلوم لتاړه، a a v22 د ښار دروازه هغه ځائ وو چرته چې په پخوانيو ښارونو کښې عدالتى جګړې او عامه معاملې کېدلې. ځکه چې زمونږ پلار به د هغوئ دعوىٰ کوى، او څوک چې هغوئ لوټى د هغوئ به ژوند ترې واخلى.

د داسې سړى سره دوستى مۀ کوه چې په غصه کښې وى، نۀ نو تۀ به د هغۀ طريقې زده کړې او خپل ځان به په جال کښې ښکېل کړې.

د هغه چا نه مۀ کېږه چې ضمانت ورکوى، چې د نورو د پورونو ضامن کيږى. کۀ تۀ د ورکولو دپاره څۀ ونۀ لرې، نو ستا بستره دې ولې ستا د لاندې نه واخستے شى؟

هغه پخوانے د حد تيږه مۀ خوځوه چې ستا پلرونو ايښے دے.

آيا تۀ داسې سړے وينې چې په خپل کار کښې ماهر وى؟ هغه به د بادشاهانو په وړاندې ودريږى؛ هغه به د معمولي خلقو په وړاندې نۀ دريږى.