Ang Pagbangon ug Pagkapukan sa mga Hari
Usa ka taas ug yanong panagna mahitungod sa mga hari sa amihanan ug sa habagatan — mga alyansa pinaagi sa kaminyoon, mga paglikos, mga pagbudhi, usa ka balaang dapit nga gihugawan ug usa ka hari nga nagpataas sa iyang kaugalingon batok sa atong Amahan. Walay mga panan-awon o mga mananap dinhi, kasaysayan lang nga gisulti daan, nga natapos sa iyang pag-abot sa iyang kataposan, nga walay motabang.
11 1Ug ako, sa unang tuig ni Dario nga Medianhon, mibarog aron sa pagtabang ug pagpalig-on kaniya.
2Karon suginlan ko ikaw sa kamatuoran: tan-awa, tulo pa ka hari ang mobangon sa Persia, unya ang ikaupat labaw ka dato kay kanilang tanan. Pinalig-on sa iyang bahandi, pukawon niya ang tanan batok sa gingharian sa Gresya. 3Unya mobangon ang usa ka gamhanang hari, nga magmando uban sa dakong gahom ug mobuhat sumala sa iyang gusto. 4Inigbangon niya, mabuak ang iyang gingharian ug mabahin padulong sa upat ka hangin sa langit—dili ngadto sa iyang mga kaliwat, ni uban sa gahom nga iyang gihuptan, kay ang iyang gingharian ibton ug ihatag sa uban gawas kanila.
5Ang hari sa habagatan magmakusganon; usa sa iyang mga kumander mahimong labaw ka kusgan kay kaniya ug magmando—halapad ang iyang kagamhanan. 6Human sa pipila ka tuig maghiusa sila: ang anak nga babaye sa hari sa habagatan moadto sa hari sa amihanan aron sa paghimog kasabotan. Apan dili siya makahupot sa iyang kusog, ni makabarog siya o ang iyang bukton. Itugyan siya—uban sa iyang mga kauban, sa iyang amahan, ug sa iyang tigpaluyo—niadtong mga panahona.
7Usa ka salingsing gikan sa iyang mga gamot mobangon puli kaniya, mosulong sa kasundalohan, mosulod sa kuta sa hari sa amihanan, molihok batok kanila, ug modaog. 8Bihagon niya ang ilang mga dios ngadto sa Ehipto, uban sa ilang mga larawan nga puthaw ug sa bililhong mga sudlanan nga plata ug bulawan; sa daghang katuigan magpabilin siya nga layo sa hari sa amihanan. 9Ang hari sa amihanan mosulong sa gingharian sa hari sa habagatan, unya mobalik sa iyang pinuy-anan. 10Ang iyang mga anak nga lalaki mangandam alang sa gubat, magtigom ug dakong kasundalohan nga magpadayon sa pag-anha, moawas, molukop, unya magbag-o sa gubat hangtod sa iyang kuta. 11Ang hari sa habagatan, napungot, mogula aron sa pagpakig-away sa hari sa amihanan, nga magtigom ug dakong kasundalohan; apan ang kasundalohan itugyan ngadto sa kamot sa hari sa habagatan. 12Sa dihang madala na ang panon, magmapahitas-on ang iyang kasingkasing; pamatyon niya ang tinagpulo ka libo, apan mapakyas. 13Ang hari sa amihanan magtigom pag-usab ug panon nga labaw ka dako kay kaniadto, unya human sa mga tuig moabot uban sa dakong kasundalohan ug daghang mga kahimanan.
14Niadtong mga panahona daghan ang mobangon batok sa hari sa habagatan; ang mabangis nga mga tawo sa imong katawhan motindog sa ilang kaugalingon aron sa pagtuman sa panan-awon, apan mapakyas. 15Moabot ang hari sa amihanan, magtukod ug bungtod nga sulongan, ug mokuha sa usa ka kinutaang siyudad; ang mga puwersa sa habagatan dili makabarog, ni ang ilang piniling mga sundalo—walay kusog nga mahibilin aron sa pagbarog. 16Ang iyang manunulong mobuhat sumala sa iyang gusto; walay makabarog sa iyang atubangan. Mobarog siya sa mahimayaong yuta, nga anaa sa iyang kamot ang kalaglagan. 17Molakaw siya aron sa pagsulod uban sa tibuok kusog sa iyang gingharian, ug maghimog kasabotan uban kaniya; ihatag niya kaniya ang usa ka anak nga babaye sa mga babaye aron sa paglaglag niini, apan dili kini molungtad o makahatag ug kaayohan kaniya. 18Unya moliso siya ngadto sa mga baybayon ug mokuha ug daghan, apan usa ka kumander ang moundang sa iyang pagkagarboso, nga ibalik kini ngadto kaniya. 19Unya ipaatubang niya ang iyang nawong ngadto sa mga kuta sa iyang kaugalingong yuta, mapandol, matumba, ug dili na makita.
20Puli kaniya mobangon ang usa nga magpadalag maniningil ug buhis alang sa himaya sa gingharian; sulod sa pipila ka adlaw madugmok siya—dili sa kasuko, dili sa gubat.
21Usa ka tinamay nga tawo ang mobangon puli kaniya, nga wala hatagig harianong kadungganan. Moabot siya sa panahon sa kasayon ug moilog sa gingharian pinaagi sa pag-ulog-ulog. 22Ang mga kasundalohan banlason sa iyang atubangan ug madugmok, lakip ang prinsipe sa kasabotan. 23Human makighiusa kaniya, molihok siya nga malimbongon ug magmakusganon pinaagi lamang sa pipila ka tawo. 24Sa panahon sa kasigurohan, mosulod siya sa labing dato nga mga rehiyon sa probinsya ug mobuhat sa wala buhata sa iyang mga amahan ni sa mga amahan nila—nga magsabwag ug inagaw, inilog, ug mga butang ngadto kanila, nga maglaraw ug mga paagi batok sa mga kuta, apan sa makadiyot lamang.
25Pukawon niya ang iyang kusog ug kaisog batok sa hari sa habagatan uban sa dakong kasundalohan. Ang hari sa habagatan makig-away uban sa labihan ka dako ug gamhanang kasundalohan—apan dili makabarog, kay pagalaraw-laraw batok kaniya. 26Kadtong mga mokaon sa iyang pagkaon modugmok kaniya; ang iyang kasundalohan banlason, ug daghan ang matumba nga pinatay. 27Ang mga kasingkasing sa duha ka hari nga nagpunting sa daotan mamakak diha sa usa ka lamesa, apan mapakyas kini—ang kataposan maghulat sa iyang gitakdang panahon. 28Mobalik siya sa iyang yuta uban sa dakong bahandi, nga ang iyang kasingkasing batok sa balaang kasabotan; molihok siya, unya mobalik sa iyang yuta.
29Sa gitakdang panahon mobalik siya ug moadto sa habagatan, apan kini nga higayon dili mahisama sa nauna o sa ulahi. 30Kay ang mga barko sa Kittim moabot batok kaniya; mawad-an siya sa kadasig, mobalik, mapungot batok sa balaang kasabotan, ug molihok. Mobalik siya ug mopabor niadtong mga mibiya sa balaang kasabotan. a a v30 Kittim: usa ka karaang ngalan alang sa mga gahom sa dagat sa kasadpang Mediteraneo, lagmit mao ang Roma. 31Ang iyang mga puwersa mobangon, mohugaw sa kuta sa balaang dapit, moundang sa inadlaw nga halad, ug mopatindog sa dulumtanan nga maoy hinungdan sa kalaglagan. b b v31 Gitudlo ni Jesus kini nga panagna isip usa ka pasidaan nga moabot pa sa iyang kaugalingong panahon (Mateo 24:15). 32Daoton niya pinaagi sa pag-ulog-ulog kadtong mga naglapas sa kasabotan, apan ang mga tawo nga nakaila sa ilang Amahan magmalig-on ug molihok. 33Ang maalamon taliwala sa katawhan motudlo sa daghan, apan matumba sa makadiyot pinaagi sa espada, kalayo, pagkabihag, ug pag-ilog. 34Sa dihang matumba sila, makadawat silag gamay nga tabang, ug daghan ang moduyog kanila pinaagi sa pag-ulog-ulog. 35Ang pipila sa mga maalamon mapandol, aron mahinloan, maputli, ug malimpyohan hangtod sa panahon sa kataposan, kay naghulat pa kini sa gitakdang panahon.
36Ang hari mobuhat sumala sa iyang gusto, nga magpataas ug magpadako sa iyang kaugalingon labaw sa matag dios, nga magsultig makalilisang nga mga butang batok sa atong Amahan. Molambo siya hangtod matapos ang kapungot, kay ang gitakda mahitabo gayod. 37Dili niya tagdon ang mga dios sa iyang mga amahan, ang gitinguha sa mga babaye, ug ang matag dios—ipahaluna niya ang iyang kaugalingon labaw kanilang tanan. 38Hinunoa pasidunggan niya ang usa ka dios sa mga kuta, nga wala mailhi sa iyang mga amahan, pinaagi sa bulawan, plata, bililhong mga bato, ug mahalong mga gasa. 39Pinaagi sa usa ka langyaw nga dios sulongon niya ang labing lig-on nga mga kuta. Pasidunggan niya pag-ayo kadtong mga moila kaniya, hatagan silag pagmando sa daghan, ug bahinon ang yuta sa usa ka bili.
40Sa panahon sa kataposan, ang hari sa habagatan makig-away kaniya, ug ang hari sa amihanan mobangga batok kaniya uban sa mga karwahe, mga tigkabayo, ug daghang mga barko. Mosulong siya sa mga yuta, moawas, ug molabang. 41Mosulod siya sa matahom nga yuta; daghan ang matumba, apan ang Edom, Moab, ug ang pangulong mga anak sa Ammon makaikyas sa iyang kamot. 42Ituy-od niya ang iyang kamot batok sa mga yuta, ug ang yuta sa Ehipto dili makaikyas. 43Gamhan niya ang mga bahandi sa bulawan ug plata, ug ang tanang bahandi sa Ehipto, uban sa mga Libyanhon ug mga Cushanhon nga nagsunod kaniya. 44Apan ang balita gikan sa sidlakan ug amihanan mohadlok kaniya, ug molakaw siya uban sa dakong kapungot aron sa paglaglag ug paglumpag sa daghan. 45Ipatindog niya ang iyang harianong mga tolda taliwala sa kadagatan ug sa matahom nga balaang bukid, unya moabot sa iyang kataposan nga walay magtatabang.