چاپدا
کئتاب

معدنچی قازا بئلمه‌دئیی شی

معدنچی‌لر گوموش و لاجورد داشی اوچون قایانی دِشئرلر، شونقارین گؤزو ده گؤرمه‌دئیی یره گدئرلر. آمّا حئکمتی نه قازماق اولار، نه ده آلماق؛ درئنلئک و دهنز دیئرلر کی، او بورادا دیئل. آنجاق تاری اونون یرئنی بئلئر، و ائنسانا ددی: تاریدان قورخ، پئسلئکدن اوزاقلاش.

فصل 28.

«حقئقتن گوموش اوچون بئر معدن وار، و قیزیلین صافلاشدیریلدیغی بئر یِر. دمئر تورپاقدان آلینیر، مئس ده داشدان اَرئدئلئر. ائنسان قارانلیغا بئر سرحد قویور؛ او، قالین ظولمت و درئن کؤلگه‌ده‌کی فئلئزی لاپ اوزاق حَدده قدر آختاریر. ائنسان بئر قویو قازیر، ائنسانلارین یاشادیغی یردن اوزاق، هچ آیاق دَیمه‌دئیی یرلرده؛ اورادا اونلار ساللانیب ییرغالانیرلار، هر کسدن اوزاق. یِر — اوندان یئیه‌جک چیخیر، آمّا آلتی اود ائله آلت-اوست اولور. اونون داشلاری لاجورد داشینی ساخلاییر، و تورپاغی قیزیلی ساخلاییر. بو اله بئر یولدور کی، هچ بئر ییرتیجی قوش اونو تانیمیر، شونقارین گؤزو ده اونو هچ گؤرمه‌یئب. مغرور حیوانلار اونو تاپدالاماییب، آصلان دا اونون اوستوندن کچمه‌یئب. ائنسان الئنی چاخماق داشینا اوزادیب، داغلاری کؤکوندن آلت-اوست ادئر. او، قایالارین ائچئندن آرخلار قازیر، و گؤزو هر قئیمتلی شیی گؤرور. او، سیزان سولارین قاباغینی آلیر، و گئزلی شیلری ائشیغا چیخاردیر.

«آمّا حئکمت — اونو هارادا تاپماق اولار؟ و فراست یِری هارادادیر؟ ائنسان اونون دَیَرئنی بئلمئر، و او، دئرئلرئن اؤلکه‌سئنده تاپیلمیر. درئنلئک دیئر: ”او منده دیئل“، و دهنز دیئر: ”او منئمله دیئل“. اونو خالئص قیزیللا آلماق اولماز، و اونون قئیمتی گوموشله چکئلمز. اونو اوفئرئن قیزیلی ائله قئیمتلندئرمک اولماز، نه قئیمتلی دامارلی عقئق، نه ده لاجورد داشی ائله. قیزیل و بولور اونا برابر اولا بئلمز، و اونو خالئص قیزیل قابلاری ائله دیئشمک اولماز. مرجان و بولور آدی چکئلمه‌یه دَیمَز؛ حئکمتئن قئیمتی یاقوتلاردان اوستوندور. کوشون توپازی اونا برابر اولا بئلمز، و اونو خالئص قیزیللا قئیمتلندئرمک اولماز.

«بس حئکمت هارادان گلئر؟ و فراست یِری هارادادیر؟ او، بوتون دئرئلرئن گؤزلرئندن گئزلی‌دئر، حتّا گؤیده‌کی قوشلاردان دا اؤرتولودور. هلاکت و اؤلوم دیئر: ”بئز اونون خبرئنی قولاقلاریمیزلا اشئتمئشئک.“

«تاری اونا گدن یولو آنلاییر، و اونون یرئنی بئلئر. چونکی او، یِرئن اوجلارینا باخیر، و گؤیلرئن آلتیندا اولان هر شیی گؤرور. او، کوله‌یه چکئسئنی ورنده و سولاری اؤلچنده، یاغیشا بئر قانون قویاندا و شئمشه‌یه بئر یول تعیئن ادنده، او واخت حئکمتی گؤروب اونو بیان اتدی؛ اونو برقرار ادئب آراشدیردی.

و او، ائنسانا ددی: ”تاری قورخوسو — بودور حئکمت، شردن دؤنمک ده فراستدئر.“»