Konchi qazib ololmaydigan narsa

Konchilar kumush va yoqut uchun toshni teshib, hech bir lochin koʻrmagan joylarga boradilar. Ammo donolikni qazib olib ham, sotib olib ham boʻlmaydi; tubsizlik va dengiz u bu yerda emas, deydi. Uning joyini faqat Xudo biladi va U insoniyatga dedi: Xudodan qoʻrq, yomonlikdan yuz oʻgir.

28-bob.

“Albatta, kumush qazib olinadigan kon bor, oltin tozalanadigan joy ham bor. Temir tuproqdan olinadi, mis esa toshdan eritib chiqariladi. Inson zulmatga chegara qoʻyadi; u qorongʻilik va qalin soya ichidagi rudani eng chekka chegaragacha izlaydi. U odamlar yashaydigan joydan uzoqda, hech kimning oyogʻi tegmagan joylarda quduq qazadi; oʻsha yerda ular hammadan yiroqda osilib, tebranib turishadi. Yer — undan oziq-ovqat chiqadi, biroq uning osti goʻyo olov bilan agʻdarilgandir. Uning toshlarida sapfir yotadi, tuprogʻida esa oltin bor. Bu — biron yirtqich qush bilmaydigan, lochinning koʻzi hech koʻrmagan yoʻldir. Magʻrur hayvonlar uni bosib oʻtmagan, sher ham uning ustidan yurib oʻtmagan. Inson chaqmoqtoshga qoʻlini uzatib, togʻlarni tagidan agʻdaradi. U qoyalar orasidan ariqlar oʻyadi, koʻzi esa har bir qimmatbaho narsani koʻradi. U sizib oqayotgan suvlarni toʻxtatadi, yashirin narsalarni yorugʻlikka chiqaradi.

“Ammo donolik — uni qayerdan topsa boʻladi? Idrokning maskani esa qayerda? Inson uning qadrini bilmaydi, u tiriklar yurtida topilmaydi. Tubsizlik deydi: «U menda emas», dengiz esa deydi: «U mening oldimda emas». Uni eng sof oltinga sotib boʻlmaydi, bahosi kumush bilan tortib oʻlchanmaydi. Uni Ofir oltini bilan baholab boʻlmaydi, qimmatbaho oniks yoki sapfir bilan ham. Oltin ham, billur ham unga teng kelolmaydi, uni sof oltin idishlarga ayirboshlab boʻlmaydi. Marjon ham, billur ham tilga olishga arzimaydi; donolikning bahosi yoqutlardan ham ustundir. Kush topazi unga teng kelolmaydi, uni sof oltin bilan baholab boʻlmaydi.

“Unda donolik qayerdan keladi? Idrokning maskani esa qayerda? U barcha tiriklarning koʻzidan yashirin, hatto osmon qushlaridan ham berkitilgan. Halokat va Oʻlim deydi: «Biz uning ovozasini quloqlarimiz bilan eshitganmiz».

“Xudo unga boradigan yoʻlni tushunadi, uning maskanini U biladi. Chunki U yerning eng chekka qirralarigacha nazar soladi, osmon ostidagi hamma narsani koʻradi. U shamolga ogʻirligini bergan, suvlarni oʻlchab chiqqan paytda, yomgʻir uchun qonun belgilagan, momaqaldiroq uchun yoʻl ochgan paytda, oʻshanda U donolikni koʻrib, uni eʼlon qildi; uni oʻrnatdi va uni sinchiklab tekshirdi.

U insoniyatga dedi: «Xudodan qoʻrqish — mana shu donolikdir, yomonlikdan yuz oʻgirish esa idrokdir».”