دير ٿيل اميد، پوري ٿيل خواهش

پئسو ۽ بک ان ۾ هلندا رهن ٿا، ان ظاهر ڪرڻ کان ته مالدار آهيان جڏهن ته ڪجھ به ناهي، ان فريب تائين جيڪو گهٽجي ٿو جڏهن ته آهستي آهستي بچت وڌي ٿي. اهو انتظار جي ڏکَ کي به نالو ڏئي ٿو، ڇاڪاڻ ته دير سان ملندڙ اميد دل کي بيمار ڪري ٿي. ساٿي اهم آهن: ڏاهن سان هل ۽ ڏاهو ٿي.

باب 13.

دانا پٽ پنهنجي پيءُ جي هدايت تي ڌيان ڏئي ٿو، پر ٺٺولو ملامت نہ ٿو ٻڌي. ماڻهو پنهنجي وات جي ميوي مان چڱايون ماڻي ٿو، پر دغابازن جي طلب ظلم ڏانهن ٿئي ٿي. جيڪو پنهنجي وات جي نگهباني ڪري ٿو، سو پنهنجي جان بچائي ٿو، پر جيڪو پنهنجا چپ ڏاڍا ڪشادا ڪري ٿو، سو برباد ٿيندو. سست ماڻهو خواهش تہ ڪري ٿو، پر کيس ڪجھ بہ نہ ٿو ملي، پر محنتي جي طلب پوريءَ طرح پوري ٿئي ٿي. سچار ڪوڙ کان نفرت ڪري ٿو، پر بدڪار شرمندگي ۽ ذلت آڻي ٿو. جنهن جي واٽ بيعيب آهي، تنهن جي سچائي حفاظت ڪري ٿي، پر بدڪاري گنهگار کي ڪيرائي ڇڏي ٿي. ڪو ماڻهو پاڻ کي امير ٿو ظاهر ڪري، پر وٽس ڪجھ ناهي؛ ٻيو پاڻ کي غريب ٿو ظاهر ڪري، پر وٽس وڏو مال آهي. ماڻهوءَ جو مال سندس جان جو فديو ٿي سگھي ٿو، پر غريب ڪا ڌمڪي نہ ٿو ٻڌي. سچارن جي روشني خوشيءَ سان چمڪي ٿي، پر بدڪارن جو ڏيئو وسائجي ويندو. غرور مان رڳو جھيڙو ئي پيدا ٿئي ٿو، پر صلاح گھرڻ وارن وٽ حڪمت آهي. ٺڳيءَ سان حاصل ڪيل دولت گھٽجي وڃي ٿي، پر جيڪو ٿورو ٿورو ڪري گڏ ڪري ٿو، سو ان کي وڌائي ٿو. دير ٿيل اميد دل کي بيمار ڪري ٿي، پر پوري ٿيل خواهش زندگيءَ جو وڻ آهي. جيڪو ڪلام کي حقير ڄاڻي ٿو، سو پاڻ تي تباهي آڻي ٿو، پر جيڪو حڪم جي عزت ڪري ٿو، تنهن کي اجر ملندو. ڏاهن جي تعليم زندگيءَ جو چشمو آهي، جيڪا ماڻهوءَ کي موت جي ڦندن کان موڙي ٿي. سٺي سمجھ مقبوليت ماڻي ٿي، پر دغابازن جي واٽ سندن تباهي آهي. هر هوشيار ماڻهو علم سان ڪم ڪري ٿو، پر نادان پنهنجي نادانيءَ جي نمائش ڪري ٿو. بدڪار قاصد مصيبت ۾ پوي ٿو، پر وفادار سفير شفا آڻي ٿو. جيڪو تربيت کي نہ ٿو مڃي، تنهن تي غريبي ۽ شرمندگي اچي ٿي، پر جيڪو سرزنش تي ڌيان ڏئي ٿو، سو عزت ماڻي ٿو. پوري ٿيل خواهش جان لاءِ مٺي آهي، پر بڇڙائيءَ کان موٽڻ نادانن لاءِ گھنائتو آهي. جيڪو ڏاهن سان گڏ هلي ٿو، سو ڏاهو ٿئي ٿو، پر نادانن جو ساٿي نقصان ڏسي ٿو. آفت گنهگارن جي پٺيان پوي ٿي، پر چڱائي سچارن کي بدلو ڏئي ٿي. چڱو ماڻهو پنهنجي پوٽن لاءِ ورثو ڇڏي ٿو، پر گنهگار جو مال سچارن لاءِ ذخيرو ڪيو وڃي ٿو. غريبن جي اڻ ھلايل ٻني گھڻو کاڌو ڏئي سگھي ٿي، پر انصاف نہ هجڻ ڪري اها لڙهي وڃي ٿي. جيڪو لٺ روڪي ٿو، سو پنهنجي پٽ کان نفرت ڪري ٿو، پر جيڪو کيس پيار ڪري ٿو، سو کيس تربيت ڏيڻ ۾ محنت ڪري ٿو. سچار پنهنجي دل ڀري کائي ٿو، پر بدڪارن جو پيٽ بکيو رهي ٿو.