ବିଳମ୍ବିତ ଆଶା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାସନା

ଧନ ଓ ଲାଳସା ଏହାର ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଚାଲେ — କିଛି ନ ଥାଇ ଧନୀ ହେବାର ଭାଣ କରିବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, କମିଯାଉଥିବା ଠକାମି ଓ ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସଞ୍ଚୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ଏହା ଅପେକ୍ଷାର ବେଦନାକୁ ମଧ୍ୟ ନାମ ଦିଏ, କାରଣ ବିଳମ୍ବିତ ଆଶା ହୃଦୟକୁ ପୀଡ଼ିତ କରେ। ସାଥୀମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ: ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାଲ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଅ।

ଅଧ୍ୟାୟ 13।

ଜ୍ଞାନୀ ପୁତ୍ର ଆପଣା ପିତାଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣେ, କିନ୍ତୁ ନିନ୍ଦୁକ ଅନୁଯୋଗକୁ ଶୁଣେ ନାହିଁ। ମନୁଷ୍ୟ ଆପଣା ମୁଖର ଫଳ ଦ୍ଵାରା ଉତ୍ତମ ବିଷୟ ଭୋଗ କରେ, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ଵାସଘାତକମାନଙ୍କ ଅଭିଳାଷ ଦୌରାତ୍ମ୍ୟ ପ୍ରତି ଥାଏ। ଯେ ଆପଣା ମୁଖ ରକ୍ଷା କରେ, ସେ ଆପଣା ପ୍ରାଣ ରକ୍ଷା କରେ, କିନ୍ତୁ ଯେ ଆପଣା ଓଷ୍ଠ ଅତ୍ୟଧିକ ମେଲାଏ, ସେ ବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଅଳସୁଆ ଲୋଭ କରେ, ତଥାପି କିଛି ପାଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପରିଶ୍ରମୀର ଅଭିଳାଷ ପ୍ରଚୁରରୂପେ ପରିତୃପ୍ତ ହୁଏ। ଧାର୍ମିକ ମିଥ୍ୟାକୁ ଘୃଣା କରେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ ଲଜ୍ଜା ଓ ଅପମାନ ଆଣେ। ଯାହାର ଆଚରଣ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ଧାର୍ମିକତା ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟତା ପାପୀକୁ ଓଲଟାଇ ପକାଏ। କେହି ଜଣେ ଆପଣାକୁ ଧନୀ ବୋଲି ଦେଖାଏ, ତଥାପି ତାହାର କିଛି ନାହିଁ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଆପଣାକୁ ଦରିଦ୍ର ବୋଲି ଦେଖାଏ, ତଥାପି ତାହାର ବହୁ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଛି। ମନୁଷ୍ୟର ଧନ ତାହାର ପ୍ରାଣ ମୁକ୍ତ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଦରିଦ୍ର କୌଣସି ଭୟପ୍ରଦର୍ଶନ ଶୁଣେ ନାହିଁ। ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କ ଆଲୋକ ଆନନ୍ଦରେ ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ପ୍ରଦୀପ ନିର୍ବାଣ ହେବ। ଅହଙ୍କାର କେବଳ ବିବାଦ ଜନ୍ମାଏ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ପରାମର୍ଶ ଖୋଜନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଜ୍ଞାନ ଥାଏ। ପ୍ରବଞ୍ଚନା ଦ୍ଵାରା ଅର୍ଜିତ ଧନ କ୍ଷୟ ପାଏ, କିନ୍ତୁ ଯେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ କରି ସଞ୍ଚୟ କରେ, ସେ ତାହା ବୃଦ୍ଧି କରେ। ବିଳମ୍ବିତ ଆଶା ହୃଦୟକୁ ପୀଡ଼ିତ କରେ, କିନ୍ତୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାସନା ଜୀବନବୃକ୍ଷ ସ୍ଵରୂପ। ଯେ ବାକ୍ୟକୁ ତୁଚ୍ଛ କରେ, ସେ ଆପଣା ଉପରେ ବିନାଶ ଆଣେ, କିନ୍ତୁ ଯେ ଆଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ଭ୍ରମ କରେ, ସେ ପୁରସ୍କୃତ ହେବ। ଜ୍ଞାନୀର ଶିକ୍ଷା ଜୀବନର ନିର୍ଝର ସ୍ଵରୂପ, ତାହା ମନୁଷ୍ୟକୁ ମୃତ୍ୟୁର ଫାନ୍ଦରୁ ବିମୁଖ କରେ। ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଭ କରାଏ, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ଵାସଘାତକମାନଙ୍କ ପଥ ସେମାନଙ୍କ ବିନାଶ ଘଟାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚତୁର ଲୋକ ଜ୍ଞାନରେ କର୍ମ କରେ, କିନ୍ତୁ ମୂର୍ଖ ଆପଣା ମୂର୍ଖତା ପ୍ରକାଶ କରେ। ଦୁଷ୍ଟ ଦୂତ ବିପଦରେ ପଡ଼େ, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ଵସ୍ତ ବାର୍ତ୍ତାବହ ଆରୋଗ୍ୟ ଆଣେ। ଯେ ଶାସନକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରେ, ତାହାକୁ ଦରିଦ୍ରତା ଓ ଲଜ୍ଜା ଘଟେ, କିନ୍ତୁ ଯେ ଅନୁଯୋଗ ଶୁଣେ, ସେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାସନା ପ୍ରାଣ ପକ୍ଷରେ ମଧୁର, କିନ୍ତୁ ମନ୍ଦତାରୁ ବିମୁଖ ହେବା ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଘୃଣ୍ୟ। ଯେ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଗମନ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ସଙ୍ଗୀ କ୍ଷତି ଭୋଗ କରେ। ବିପଦ ପାପୀମାନଙ୍କ ପଛେ ପଛେ ଗୋଡ଼ାଏ, କିନ୍ତୁ ମଙ୍ଗଳ ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କୁ ପୁରସ୍କୃତ କରେ। ସୁଜନ ଆପଣା ପୌତ୍ରମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ତରାଧିକାର ଛାଡ଼ିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପାପୀର ଧନ ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ସଞ୍ଚିତ ହୁଏ। ଦରିଦ୍ରର ଅକର୍ଷିତ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଚୁର ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ନ୍ୟାୟର ଅଭାବରୁ ତାହା ଲୁପ୍ତ ହୁଏ। ଯେ ବେତ ସମ୍ବରଣ କରେ, ସେ ଆପଣା ପୁତ୍ରକୁ ଘୃଣା କରେ, କିନ୍ତୁ ଯେ ତାହାକୁ ପ୍ରେମ କରେ, ସେ ଯତ୍ନରେ ତାହାକୁ ଶାସନ କରେ। ଧାର୍ମିକ ଆପଣା ପ୍ରାଣ ତୃପ୍ତ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୋଜନ କରେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟର ଉଦର ଅନାହାରରେ ରହେ।