ବେପରୁଆ ବାକ୍ୟ, ସୁସ୍ଥତାଦାୟକ ଜିହ୍ଵା

ମୁଖ୍ୟତଃ କାମ, କଥା, ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହା ଦେଖିପାରନ୍ତି ସେ ବିଷୟରେ। ପରିଶ୍ରମୀ ହାତ ଶାସନ କରେ, ଅଳସତା ବେଗାରି ଖଟଣିରେ ଶେଷ ହୁଏ; ଅବିବେଚିତ କଥା ଖଡ୍ଗ ପରି ବିନ୍ଧେ, ଓ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଜିହ୍ୱା କେବଳ କ୍ଷଣିକ ରହେ। ଏସବୁ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ନୀରବ ବାକ୍ୟ: ଚିନ୍ତା ହୃଦୟକୁ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ କରେ, ଓ ଗୋଟିଏ ଦୟାଳୁ କଥା ତାହାକୁ ଉଠାଇ ଦିଏ।

ଅଧ୍ୟାୟ 12।

ଯେ ଶାସନକୁ ପ୍ରେମ କରେ, ସେ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରେମ କରେ, କିନ୍ତୁ ଯେ ଅନୁଯୋଗକୁ ଘୃଣା କରେ, ସେ ପଶୁବତ୍‍। ସଦ୍‍ବ୍ୟକ୍ତି ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ଅନୁଗ୍ରହ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ମାତ୍ର ଯେ ଦୁଷ୍ଟ କଳ୍ପନା କରେ, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ସେ ଦୋଷୀ କରନ୍ତି। ଦୁଷ୍ଟତା ଦ୍ଵାରା କେହି ସ୍ଥିର ହୁଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କ ମୂଳ କଦାପି ବିଚଳିତ ହେବ ନାହିଁ। ସଦ୍‍ଗୁଣବିଶିଷ୍ଟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଆପଣା ସ୍ଵାମୀର ମୁକୁଟ ସ୍ଵରୂପ, କିନ୍ତୁ ଯେ ଲଜ୍ଜା ଆଣେ, ସେ ତାହାର ଅସ୍ଥିର କ୍ଷୟ ସଦୃଶ। ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଛଳନାପୂର୍ଣ୍ଣ। ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ରକ୍ତପାତ ନିମନ୍ତେ ଛକି ବସେ, କିନ୍ତୁ ସରଳ ଲୋକଙ୍କ ବାକ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ। ଦୁଷ୍ଟମାନେ ଉତ୍ପାଟିତ ହୋଇ ଆଉ ନ ଥାʼନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କ ଗୃହ ସ୍ଥିର ରହିବ। ମନୁଷ୍ୟ ଆପଣା ବୁଦ୍ଧି ଅନୁସାରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ବିକୃତମନା ବ୍ୟକ୍ତି ତୁଚ୍ଛୀକୃତ ହୁଏ। ଆପଣାକୁ ବଡ଼ ଦେଖାଇ କ୍ଷୁଧାରେ ରହିବା ଅପେକ୍ଷା ତୁଚ୍ଛ ହୋଇ ଦାସଟିଏ ରଖିବା ଭଲ। ଧାର୍ମିକ ଲୋକ ଆପଣା ପଶୁର ପ୍ରାଣ ବିଷୟ ଚିନ୍ତା କରେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟର ଦୟା ହିଁ ନିଷ୍ଠୁର। ଯେ ଆପଣା ଭୂମି ଚାଷ କରେ, ସେ ପ୍ରଚୁର ଆହାର ପାଇବ, କିନ୍ତୁ ଯେ ଅସାର ବିଷୟର ପଛେ ଦୌଡ଼େ, ସେ ବୁଦ୍ଧିହୀନ। ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ମନ୍ଦ ଲୋକଙ୍କ ଲୁଟର ଲାଳସା କରେ, କିନ୍ତୁ ଧାର୍ମିକମାନଙ୍କ ମୂଳ ଫଳ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ। ମନ୍ଦ ଲୋକ ଆପଣା ଓଷ୍ଠର ଅପରାଧରେ ଫାନ୍ଦରେ ପଡ଼େ, କିନ୍ତୁ ଧାର୍ମିକ ଲୋକ ସଙ୍କଟରୁ ରକ୍ଷା ପାଏ। ଆପଣା ବାକ୍ୟର ଫଳ ଦ୍ଵାରା ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପରିତୃପ୍ତ ହୁଏ, ପୁଣି ତାହାର ହସ୍ତକୃତ କର୍ମ ତାହାକୁ ଫଳ ଦିଏ। ମୂର୍ଖର ଆଚରଣ ତାହାର ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଯଥାର୍ଥ ବୋଧ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ପରାମର୍ଶ ଶୁଣେ। ମୂର୍ଖ ତତ୍‍କ୍ଷଣାତ୍‍ ଆପଣା କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କରେ, କିନ୍ତୁ ବିଚକ୍ଷଣ ଲୋକ ଅପମାନକୁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରେ। ଯେ ସତ୍ୟ କହେ, ସେ ଯଥାର୍ଥ ସାକ୍ଷ୍ୟ ଦିଏ, କିନ୍ତୁ ମିଥ୍ୟା ସାକ୍ଷୀ ମିଥ୍ୟା କଥା କହେ। ବେପରୁଆ ବାକ୍ୟ ଖଡ଼୍ଗ ତୁଲ୍ୟ ବିଦ୍ଧ କରେ, କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଜିହ୍ଵା ସୁସ୍ଥତା ଆଣେ। ସତ୍ୟବାଦୀ ଓଷ୍ଠ ଅନନ୍ତକାଳ ସ୍ଥିର ରହେ, କିନ୍ତୁ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଜିହ୍ଵା କ୍ଷଣମାତ୍ର ରହେ। ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ କଳ୍ପନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣ ଛଳନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଶାନ୍ତିର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ, ସେମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଥାଏ। ଧାର୍ମିକ ଲୋକ ପ୍ରତି କୌଣସି ଅମଙ୍ଗଳ ଘଟେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ବିପଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ଓଷ୍ଠ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଘୃଣ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ବିଶ୍ଵସ୍ତ ଭାବରେ କର୍ମ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାହାଙ୍କ ସନ୍ତୋଷର ପାତ୍ର। ବିଚକ୍ଷଣ ଲୋକ ଆପଣା ଜ୍ଞାନ ଗୋପନ କରି ରଖେ, କିନ୍ତୁ ମୂର୍ଖମାନଙ୍କ ଅନ୍ତଃକରଣ ମୂର୍ଖତା ବ୍ୟକ୍ତ କରେ। ପରିଶ୍ରମୀ ହସ୍ତ କର୍ତ୍ତୃତ୍ଵ କରିବ, କିନ୍ତୁ ଅଳସ ଶେଷରେ ବେଠିରେ ପଡ଼େ। ଚିନ୍ତା ମନକୁ ଅବନତ କରେ, କିନ୍ତୁ ଦୟାର ବାକ୍ୟ ତାହାକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରେ। ଧାର୍ମିକ ଲୋକ ଆପଣା ପ୍ରତିବାସୀକୁ ପଥ ଦେଖାଏ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କ ଆଚରଣ ସେମାନଙ୍କୁ ବିପଥଗାମୀ କରେ। ଅଳସ ଲୋକ ଆପଣା ମୃଗୟାର ମାଂସ ରାନ୍ଧେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପରିଶ୍ରମୀ ଲୋକ ଆପଣା ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ବହୁମୂଲ୍ୟ ଜ୍ଞାନ କରେ। ଧାର୍ମିକତାର ପଥରେ ଜୀବନ ଥାଏ, ପୁଣି ସେହି ମାର୍ଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ନ ଥାଏ।