Tembung Sembrana, Ilat kang Nambani

Akehe bab gawean, tembung, lan apa sing bisa dideleng wong liya. Tangan sing sregep bakal mrentah, dene kesed pungkasane dadi kerja peksan; tembung sing sembrana nyuduk, lan ilat goroh mung awet sedhela. Ing antarane ana ukara sing lirih: sumelang ngabotake ati, lan tembung sing becik ngenthengake.

Pasal 12.

Sapa sing tresna marang pamerdi iku tresna marang kawruh, nanging sapa sing sengit marang paelehan iku tanpa budi. Wong becik iku oleh sih saka Rama kita, nanging Panjenengane ngukum wong kang ngrancang piala. Ora ana wong kang jejeg marga saka piala, nanging oyode wong bener ora bakal gonjing. Wong wadon kang luhur bebudene iku makuthane sing lanang, nanging kang gawe wirang iku kaya bosok ing balunge. Rancangane wong bener iku adil, nanging pituture wong duraka iku cidra. Tembunge wong duraka iku ngintip arep ngwutahake getih, nanging gunemane wong jujur iku ngluwari wong kang tanpa dosa. Wong duraka iku karubuhake, banjur sirna, nanging omahe wong bener bakal tetep ngadeg. Wong iku dialem miturut landheping budine, nanging wong kang pikirane bengkong iku diremehake. Luwih becik asor nanging duwe batur, tinimbang api-api gedhe nanging keluwen. Wong bener iku ngopeni kabutuhane kewan-kewane, nanging sih-welase wong duraka iku malah siya-siya. Sapa sing nggarap palemahane bakal keturahan pangan, nanging sapa sing ngoyak barang kang tanpa guna iku tanpa budi. Wong duraka kepengin marang jarahane wong ala, nanging oyode wong bener iku metokake woh. Wong ala iku kena ing jiret marga saka tembunge kang dosa, nanging wong bener uwal saka karibedan. Saka wohing tembunge, wong iku kawaregan ing kabecikan, lan pakaryaning tangane bakal bali ngganjar marang dheweke. Dalane wong gemblung iku katon bener ing mripate dhewe, nanging wong wicaksana iku ngrungokake pitutur. Wong gemblung iku sanalika nuduhake nepsune, nanging wong kang wicaksana iku ora maelu marang pangina. Sapa sing ngucapake kayekten iku aweh paseksi kang jujur, nanging seksi palsu iku ngucapake goroh. Tembung kang sembrana iku nujes kaya pedhang, nanging ilate wong wicaksana iku nambani. Lambe kang jujur iku lestari ing salawase, nanging ilat kang goroh iku mung sawetara. Cidra ngebaki atine wong kang ngrancang piala, nanging kabungahan iku duweke wong kang ngudi tentrem-rahayu. Ora ana bilai kang nekani wong bener, nanging wong duraka iku kebak ing karibedan. Lambe kang goroh iku dadi jijikane Rama kita, nanging wong kang tumindak kanthi setya iku dadi renaning panggalihe. Wong kang ngati-ati iku nyimpen kawruhe kanggo awake dhewe, nanging atine wong gemblung iku ngwutahake kabodhoan. Tangan kang sregep bakal mrentah, nanging kemalesan iku pungkasane dadi pagawean peksan. Kuwatir iku ngaboti ati, nanging tembung kang becik iku gawe bungahe. Wong bener iku nuntun pepadhane, nanging dalane wong duraka iku nasarake. Wong kesed iku ora manggang asil buruane, nanging wong sregep iku ngajeni marang darbeke. Ing dalaning kabeneran iku ana urip, lan ing dalan iku ora ana pati.