टारिएको आशा, पूरा भएको इच्छा
पैसा र लालसा यसभरि दौडिन्छन्—केही नहुँदा पनि धनी भएको स्वाङ पार्नेदेखि, घट्दै जाने छलको कमाइ र बिस्तारै बढ्ने बचतसम्म। यसले पर्खाइको पीडा पनि नाम लिएर भन्छ, किनकि आशा टार्दा हृदय बिरामी हुन्छ। सङ्गी महत्त्वपूर्ण छन्: बुद्धिमान्हरूसँग हिँड र बुद्धिमान् बन।
13 1बुद्धिमान् छोरोले आफ्नो बुबाको शिक्षा मान्छ, तर गिल्ला गर्नेले हप्की सुन्दैन। 2आफ्नो मुखको फलबाट मानिसले असल कुराको आनन्द लिन्छ, तर विश्वासघातीको भोक हिंसाको निम्ति हुन्छ। 3आफ्नो मुखको रखवाली गर्नेले आफ्नो प्राण जोगाउँछ, तर जसले आफ्ना ओठ फराकिलो गरी खोल्छ, त्यो विनाशमा पर्छ। 4अल्छे मानिसले लालसा गर्छ तर केही पाउँदैन, तर परिश्रमीको भोक प्रशस्त गरी तृप्त हुन्छ। 5धर्मीले झूटलाई घृणा गर्छ, तर दुष्टले लाज र अपमान ल्याउँछ। 6धार्मिकताले निर्दोष चाल भएकाको रक्षा गर्छ, तर दुष्टताले पापीलाई पल्टाउँछ। 7कोही धनी भएको बहाना गर्छ, तैपनि त्योसँग केही छैन; अर्को गरिब भएको बहाना गर्छ, तैपनि त्योसँग प्रशस्त धन-सम्पत्ति छ। 8मानिसको धन-सम्पत्तिले उसको प्राण छुटाउन सक्छ, तर गरिबले धम्की सुन्दैन। 9धर्मीको ज्योति आनन्दसाथ चम्कन्छ, तर दुष्टको बत्ती निभाइनेछ। 10घमण्डले झगडाबाहेक केही जन्माउँदैन, तर सल्लाह खोज्नेहरूसँग बुद्धि हुन्छ। 11छलकपटले कमाएको धन घट्दै जान्छ, तर जसले थोरै-थोरै गरी बटुल्छ, त्यसले यसलाई बढाउँछ। 12टारिएको आशाले मनलाई रोगी बनाउँछ, तर पूरा भएको इच्छा जीवनको रूख हो। 13जसले वचनलाई तुच्छ ठान्छ, त्यसले आफैमाथि विनाश ल्याउँछ, तर जसले आज्ञालाई आदर गर्छ, त्यसले इनाम पाउनेछ। 14बुद्धिमान्को शिक्षा जीवनको मूल हो, जसले मानिसलाई मृत्युका पासोहरूबाट तर्काउँछ। 15असल बुद्धिले कृपा पाउँछ, तर विश्वासघातीको बाटो तिनीहरूकै विनाश हो। 16हरेक विवेकी मानिसले ज्ञानसाथ काम गर्छ, तर मूर्खले आफ्नो मूर्खता देखाउँछ। 17दुष्ट दूत सङ्कष्टमा पर्छ, तर विश्वासी दूतले चङ्गाइ ल्याउँछ। 18अनुशासनलाई बेवास्ता गर्नेलाई गरिबी र लाज आइपर्छ, तर सुधारलाई मान्नेको आदर हुन्छ। 19पूरा भएको इच्छा प्राणलाई मीठो लाग्छ, तर दुष्टतादेखि तर्कनु मूर्खहरूलाई घृणित लाग्छ। 20बुद्धिमान्हरूसँग हिँड्ने बुद्धिमान् हुन्छ, तर मूर्खहरूको सँगी हानिमा पर्छ। 21विपत्तिले पापीहरूलाई खेद्छ, तर असलले धर्मीहरूलाई इनाम दिन्छ। 22असल मानिसले आफ्ना नातिनातिनाका निम्ति उत्तराधिकार छोड्छ, तर पापीको धन धर्मीका निम्ति सञ्चित गरिन्छ। 23गरिबको नजोतिएको खेतले प्रशस्त अन्न फलाउन सक्थ्यो, तर न्यायको अभावमा त्यो बढारिन्छ। 24लौरो नचलाउनेले आफ्नो छोरोलाई घृणा गर्छ, तर त्यसलाई प्रेम गर्नेले अनुशासन दिन तत्पर हुन्छ। 25धर्मीले आफ्नो मनले चाहेजति खान्छ, तर दुष्टको पेट भोकै रहन्छ।