Dalan Kang Katon Bener

Kebak bab gampange manungsa salah ngira, kalebu marang awake dhewe. Ana dalan sing katon bener nanging pungkasane pati, wong lugu ngandel apa wae, lan guyu bisa nutupi lara sing ora dirasakake wong liya. Sisih sosiale landhep: wong mlarat disingkiri malah dening tanggane dhewe.

Pasal 14.

Wong wadon kang wicaksana dhewe mbangun omahe, nanging kabodhoan ngrubuhake omahe dhewe kalawan tangane dhewe. Sapa kang lumaku kanthi jujur iku ngabekti marang Rama kita, nanging wong kang dalane bengkong iku ngremehake Panjenengane. Cangkeme wong gemblung iku pecut kanggo gumunggunge dhewe, nanging lambene wong wicaksana iku ngreksa wong-wong mau. Yen ora ana sapi, pakane tetep resik, nanging panen kang akeh iku teka saka kakuwatane sapi. Seksi kang setya ora goroh, nanging seksi palsu ngwetokake goroh. Wong kang seneng memoyok ngupaya kawicaksanan nanging ora oleh, nanging kawruh iku gampang tumraping wong kang wicaksana. Ngedohana wong gemblung, awit kowe ora bakal nemu kawruh ing lambene. Kawicaksanane wong kang ngati-ati iku ngreti dalane, nanging kabodhoane wong gemblung iku apus-apus. Wong gemblung padha moyoki kurban panebus kaluputan, nanging ing antarane wong jujur ana sih-rahmat. Ati iku ngreti pait-getire dhewe, lan ora ana wong manca kang melu ngrasakake kabungahane. Omahe wong duraka bakal karubuhake, nanging tarube wong jujur bakal ngrembaka. Ana dalan kang katon bener tumraping wong, nanging pungkasane iku dalan tumuju pati. Sanadyan lagi ngguyu, ati bisa krasa lara, lan pungkasane kabungahan bisa dadi kasusahan. Wong kang atine mbalela bakal diwenehi woh saka dalane dhewe, lan wong becik bakal diwenehi woh saka panggawene. Wong bodho ngandel marang samubarang, nanging wong kang ngati-ati nggalih marang jangkahe. Wong wicaksana wedi lan nyingkiri piala, nanging wong gemblung iku sembrana lan kumalungkung. Wong kang gampang nepsu iku tumindak bodho, lan wong kang ngrancang piala iku disengiti. Wong bodho iku oleh warisan kabodhoan, nanging wong kang ngati-ati iku dimahkotani kawruh. Wong ala bakal ndhingkluk ana ing ngarepe wong becik, lan wong duraka ana ing gapurane wong bener. Wong mlarat iku disingkiri uga dening tangga-tanggane, nanging wong sugih duwe mitra akeh. Sapa kang ngremehake pepadhane iku gawe dosa, nanging rahayu wong kang welas marang wong mlarat. Apa wong kang ngrancang piala iku ora kesasar? Nanging sih-katresnan lan kasetyan iku kagungane wong kang ngrancang kabecikan. Ing sakabehing pakaryan kang abot ana bathine, nanging gunem thok mung njalari kamlaratan. Mahkotane wong wicaksana iku kasugihane, nanging kabodhoane wong gemblung iku mung metokake kabodhoan. Seksi kang jujur nylametake nyawa, nanging wong kang ngwetokake goroh iku cidra. Ing pangabekti marang Rama kita ana pangandel kang santosa, lan para putrane bakal padha oleh pangungsen. Pangabekti marang Rama kita iku tuking urip, kang nyingkirake wong saka kalaning pati. Rakyat kang akeh iku kaluhurane raja, nanging tanpa rakyat sawijining pangeran iku karusak. Sapa kang sabar ing nepsu iku gedhe pangretene, nanging wong kang gampang nepsu iku ngluhurake kabodhoan. Ati kang tentrem njalari uripe badan, nanging meri iku ngrusak balung. Sapa kang nindhes wong mlarat iku ngremehake Rama kita, kang nitahake wong iku, nanging sapa kang welas marang wong kang kekurangan iku ngurmati Panjenengane. ^a Wong duraka bakal karubuhake dening pialane dhewe, nanging wong bener oleh pangungsen sanadyan ing sajroning pati. Kawicaksanan iku manggon ing atine wong kang nduweni pangreten, nanging ing antarane wong gemblung iku uga ngatonake awake. Kabeneran ngluhurake bangsa, nanging dosa iku ngasorake sadhengah umat. Sihe raja iku tumuju marang abdi kang wicaksana, nanging bebendune tumiba marang wong kang tumindak nistha.