હવે છપાયેલી

સુભાષિતસંગ્રહ 14 FHB Father's Heart Bible™

તમારા પહેલા ઑર્ડર પર 15% છૂટ →
પુસ્તક

જે માર્ગ સાચો લાગે છે

લોકો, પોતાને સુધ્ધાં, કેટલી સહેલાઈથી ખોટું આંકે છે તેની ચિંતા આ અધ્યાયમાં છે. એક માર્ગ સાચો લાગે છે પણ તેનો અંત મૃત્યુ છે, ભોળા લોકો કંઈ પણ માની લે છે, અને હાસ્ય એવી પીડા ઢાંકી શકે છે જેમાં કોઈ પરાયો ભાગ લઈ શકતો નથી. તેની સામાજિક ધાર તીખી છે: ગરીબને તો પડોશીઓ પણ ટાળે છે.

અધ્યાય 14.

જ્ઞાની સ્ત્રી પોતાનું ઘર બાંધે છે, પણ મૂર્ખતા પોતાના જ હાથે તેને તોડી પાડે છે. જે પ્રામાણિકપણે ચાલે છે તે આપણા પિતાનો ભય રાખે છે, પણ જેના માર્ગ કુટિલ છે તે તેમને તુચ્છ ગણે છે. મૂર્ખનું મોં તેના પોતાના અભિમાન માટે સોટી છે, પણ જ્ઞાનીઓના હોઠ તેમનું રક્ષણ કરે છે. જ્યાં બળદ નથી, ત્યાં ગભાણ સ્વચ્છ રહે છે, પણ બળદના બળથી પુષ્કળ ઊપજ મળે છે. વિશ્વાસુ સાક્ષી જૂઠું બોલતો નથી, પણ જૂઠો સાક્ષી જૂઠાણું ઓકે છે. ઠઠ્ઠા કરનાર જ્ઞાન શોધે છે પણ તેને મળતું નથી, પણ સમજદારને જ્ઞાન સહેલાઈથી મળે છે. મૂર્ખથી દૂર રહે, કારણ કે તેના હોઠ પર તને જ્ઞાન મળશે નહિ. ચતુરનું જ્ઞાન પોતાના માર્ગને પારખવામાં છે, પણ મૂર્ખોની મૂર્ખતા તો કપટ છે. મૂર્ખો દોષાર્પણની મશ્કરી કરે છે, પણ પ્રામાણિકોમાં કૃપા રહે છે. હૃદય પોતાની કડવાશ જાણે છે, અને તેના આનંદમાં કોઈ પારકો ભાગ લઈ શકતો નથી. દુષ્ટોનું ઘર નાશ પામશે, પણ પ્રામાણિકોનો તંબુ સમૃદ્ધ થશે. એક માર્ગ એવો છે જે માણસને સાચો લાગે છે, પણ તેનો અંત તો મૃત્યુનો માર્ગ છે. હાસ્યમાં પણ હૃદય દુઃખી હોઈ શકે, અને આનંદનો અંત શોક હોઈ શકે. જેનું હૃદય ભટકી ગયું છે તે પોતાના માર્ગોના ફળથી ભરાઈ જશે, અને સારો માણસ પોતાના ફળથી. ભોળો દરેક વાત માની લે છે, પણ ચતુર પોતાના પગલાં પર વિચાર કરે છે. જ્ઞાની ભય રાખીને દુષ્ટતાથી દૂર રહે છે, પણ મૂર્ખ અવિચારી અને અતિઆત્મવિશ્વાસુ હોય છે. ઝટ ગુસ્સે થનાર મૂર્ખતાભર્યું વર્તન કરે છે, અને દુષ્ટ કાવતરાં ઘડનારનો તિરસ્કાર થાય છે. ભોળા મૂર્ખતાનો વારસો પામે છે, પણ ચતુર જ્ઞાનના મુગટથી શોભે છે. દુષ્ટ માણસો સારા માણસોની આગળ નમે છે, અને દુષ્ટો નેક માણસોના દરવાજે નમે છે. ગરીબને તો તેના પડોશીઓ પણ ટાળે છે, પણ ધનવાનના મિત્રો ઘણા હોય છે. જે પોતાના પડોશીને તુચ્છ ગણે છે તે પાપ કરે છે, પણ જે ગરીબ પર દયા રાખે છે તે આશીર્વાદિત છે. દુષ્ટ કાવતરાં ઘડનારા શું ભટકી જતા નથી? પણ ભલાઈની યોજના કરનારાને કરારપ્રેમ અને વિશ્વાસુપણું મળે છે. દરેક સખત મહેનતમાં લાભ છે, પણ કેવળ વાતોથી તો ગરીબાઈ જ આવે છે. જ્ઞાનીઓનો મુગટ તેમની સંપત્તિ છે, પણ મૂર્ખોની મૂર્ખતાથી મૂર્ખતા જ નીપજે છે. સાચો સાક્ષી જીવ બચાવે છે, પણ જે જૂઠાણું ઓકે છે તે કપટી છે. આપણા પિતાના ભયમાં દૃઢ વિશ્વાસ છે, અને તેમનાં બાળકોને આશ્રય મળશે. આપણા પિતાનો ભય જીવનનો ઝરો છે, જે માણસને મૃત્યુની જાળથી દૂર વાળે છે. વસ્તીની વિપુલતા રાજાનો મહિમા છે, પણ લોકો વિના સરદારનો નાશ થાય છે. જે ગુસ્સો કરવામાં ધીમો છે તેનામાં મોટી સમજ છે, પણ ઉગ્ર સ્વભાવ મૂર્ખતાને ઊંચી કરે છે. શાંત હૃદય શરીરને જીવન આપે છે, પણ ઈર્ષ્યા હાડકાંને સડાવે છે. જે ગરીબ પર જુલમ કરે છે તે તેમના સર્જનહાર આપણા પિતાની નિંદા કરે છે, પણ જે ગરજવાન પર દયા રાખે છે તે તેમને માન આપે છે. a a v31 ગરીબ પર અન્યાય કરવો એટલે તેમને બનાવનાર પિતાનું અપમાન કરવું — દરેક ગરજવાન માણસ તેમના હસ્તકામની ગરિમા ધારણ કરે છે. દુષ્ટ પોતાની જ દુષ્ટતાથી પડી ભાંગે છે, પણ નેક માણસને મૃત્યુમાં પણ આશ્રય મળે છે. જ્ઞાન સમજદારના હૃદયમાં વસે છે, પણ મૂર્ખોમાં પણ તે પોતાને જાહેર કરે છે. નેકી પ્રજાને ઊંચી કરે છે, પણ પાપ કોઈ પણ લોકોને માટે શરમ છે. જ્ઞાની સેવક પર રાજાની કૃપા રહે છે, પણ શરમજનક વર્તન કરનાર પર તેનો રોષ ઊતરે છે.