چاپ شوی
کتاب

هغه لار چې سمه ښکارى

په دې بوخت دی چې خلک څومره په اسانۍ غلط قضاوت کوي، په شمول د ځان. یوه لاره ده چې سمه ښکاري او په مرګ پای ته رسېږي، ساده هر څه مني، او خندا کولی شي هغه درد پټ کړي چې هېڅ پردی پکې شریک نه دی. ټولنیز اړخ یې تېره دی: غریبان حتی د خپلو ګاونډیانو له خوا هم پرېښودل کېږي.

څپرکی 14.

تر ټولو عقلمنه ښځه خپل کور جوړوى، خو بې‌وقوفى هغه په خپلو لاسونو ورانوى. څوک چې په نيکۍ باندې ګرځى هغه د زمونږ پلار نه يرېږى، خو د چا چې لارې کږې وى هغه پرې سپکاوے کوى. د بې‌وقوف خولۀ د هغۀ د غرور دپاره لښته ده، خو د عقلمندو شونډې هغوئ ساتى. چرته چې غوايان نۀ وى، آخور صفا پاتې کيږى، خو ډېره فصل د غوايى په زور راځى. وفاداره ګواه دروغ نۀ وائى، خو دروغژن ګواه د دروغو نه ډک وى. ملنډې وهونکے حکمت لټوى خو نۀ يې مومى، خو عقلمند ته پوهه په آسانۍ راځى. د بې‌وقوف نه لرې اوسه، ځکه چې د هغۀ په شونډو به هيڅ پوهه ونۀ مومې. د هوښيار حکمت دا دے چې خپله لار وپېژنى، خو د بې‌وقوفانو بې‌وقوفى دوکه ده. بې‌وقوفان د ګناه په قربانۍ ملنډې وهى، خو د نيکانو په مينځ کښې مهربانى وى. زړۀ د خپلې تلخۍ نه خبر وى، او هيڅ پردے د هغۀ په خوشحالۍ کښې شريک نۀ کيږى. د بدکارانو کور به ورانيږى، خو د نيکانو خېمه به وده کوى. يوه داسې لار شته چې انسان ته سمه ښکارى، خو انجام يې د مرګ لار ده. حتىٰ په خندا کښې هم زړۀ درد کولے شى، او د خوشحالۍ انجام غم کېدے شى. په زړۀ کښې بې‌لارے به د خپلو لارو په مېوه مړ شى، او نيک سړے به د خپلو په مېوه. ساده سړے هر څۀ منى، خو هوښيار په خپلو قدمونو غور کوى. عقلمند يرېږى او د بدۍ نه مخ اړوى، خو بې‌وقوف بې‌پروا او په ځان ډېر مغرور وى. تريخ‌مزاجه سړے د بې‌وقوفۍ کارونه کوى، او څوک چې د بدۍ منصوبې جوړوى هغه بد ګڼلے شى. ساده بې‌وقوفى په ميراث مومى، خو هوښيارو ته د پوهې تاج ورکولے شى. بدکاران د نيکانو مخکښې سر ټيټوى، او بدان د صادقانو په دروازو کښې. غريب خو خپل ګاونډيان هم نۀ خوښوى، خو د مالداره ډېر ملګرى وى. څوک چې په خپل ګاونډى باندې سپکاوے کوى هغه ګناه کوى، خو مبارک دے هغه څوک چې په غريبانو مهربانى کوى. آيا هغه کسان چې د بدۍ منصوبې جوړوى بې‌لارې نۀ کيږى؟ خو مينه او وفادارى د هغو کسانو ده چې د نيکۍ منصوبې جوړوى. په هر سخت محنت کښې فائده ده، خو خالى خبرې يواځې غريبۍ ته رسوى. د عقلمندو تاج د هغوئ مال‌دولت دے، خو د بې‌وقوفانو بې‌وقوفى يواځې بې‌وقوفى راکوى. رښتينے ګواه ژوندونه بچ کوى، خو څوک چې د دروغو نه ډک وى هغه خيانت‌کار دے. د زمونږ پلار په وېره کښې کلک اعتماد دے، او د هغۀ بچو ته به پناه‌ځائ وى. د زمونږ پلار وېره د ژوند چينه ده، چې انسان د مرګ د دامونو نه اړوى. ډېر خلق د بادشاه لوئى ده، خو بې د خلقو امير تباه کيږى. څوک چې په غصه کښې سست وى هغه ډېره پوهه لرى، خو تريخ‌مزاجى بې‌وقوفى اوچتوى. آرام زړۀ بدن ته ژوند ورکوى، خو حسد هډوکى وراروى. څوک چې په غريب باندې ظلم کوى هغه د زمونږ پلار، د هغوئ د پېداکوونکى سپکاوے کوى، خو څوک چې په محتاجانو مهربانى کوى هغه د هغۀ عزت کوى. a a v31 په غريب ظلم کول د هغه پلار سپکاوے دے چې هغه يې پېدا کړو — هر محتاج سړے د هغۀ د لاس د کار عزت ګرځوى. بدکاران د خپلې بدۍ په وجه راپرزولے شى، خو صادق خو په مرګ کښې هم پناه مومى. حکمت د هوښيار په زړۀ کښې آرامى کوى، خو د بې‌وقوفانو په مينځ کښې هم ځان څرګندوى. صداقت قوم اوچتوى، خو ګناه هر قوم ته بدنامى ده. د بادشاه لورينه په عقلمند نوکر باندې وى، خو د هغۀ قهر په هغه چا راځى چې شرمناک کارونه کوى.